T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/877
KARAR NO: 2020/580
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/09/2015
BİRLEŞEN 5 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2017/540 ESAS -2017/521 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/06/2017
KARAR TARİHİ: 23/09/2020
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 25/09/2020
ASIL DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ...... nolu ve 28/07/203/2014 tarihleri arasında geçerli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta ettirilen davalının malik olduğu ..... palkalı araç ile 18/07/2014 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken trafik kazası meydana geldiğini ve ...... plakalı ve ....... plakalı araçların hasarlandığını, kaza nedeniyle olay mahallinde tutulan trafik kaza tespit tutanağında müvekkili şirketçe sigortalı olan ....... plakalı aracın sürücüsünün kazanın oluşumunda 8/8 tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ayrıca araç sürücüsü ...'nın ehliyetinin de olmadığının tespit edildiğini, söz konusu kaza sonucu hasar gören araçların sigortacısı olan şirkete 3. Kişilere toplam 28.337,50 TL hasar tazminatı ödendiğini, trafik sigorta poliçesi genel şartları B.4/b hükmüne göre sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceğinin kabul edildiğini, KTK'nun tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller başlığını taşılan 95. Maddesinin 2. Fıkrasına göre de sigorta ettirene rücu edebileceği ayrıca belirtildiğini, davanın bu yasal hakka dayanılarak açılmış bulunduğunu, davalının bu madde ve sigorta poliçesi gelen şartlarının maddesi gereğince müvekkili şirkete karşı sorumlu bulunduğunu,- beyanla müvekkili şirketçe ödenen 28.337,50 TL'nin 26.8000,00 TL'si için ödeme olan 27/11/2014 'den 1.537,50 TL'si için ödeme tarihi olan 16/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın tazminat talebinin Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartları B.4/b hükmüne dayandığını, bu talebin sigortalıya yöneltilebileceğini, davacı tarafından atıfta bulunduğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 3. Maddesinde işleten için araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişi tanımı yapıldığını, 29/01/2014 başlangıç tarihli ve bitiş tarihi açık uzun süreli Kira Sözleşmesinin başlangıç tarihinin 29/01/2014 ve kazanın gerçekleşme tarihinin 18/07/2014 tarihli olduğu dikkate alındığında müvekkili şirket ile kiracı ....... arasında 2918 sayılı Kanunun aradığı aracın uzun süreli kiralama koşulu sebebiyle işleten sıfatı artık kiracıya geçtiğinden dolayı, yöneltilen davanın reddinin gerektiğini, işletenin sorumluluğuna ilişkin olarak KTK md. 86/1 hükmü " İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağını, kusuru oranını belirlenmesinde, KTK''daki dönüş kurallarına aykırı olarak sağa dönüş yapan ...... idaresindeki ...... plakalı aracın geçiş üstünlüğüne riayet etmemesi ve hatalı dönüş yapmasının kazada en önemli etken olduğu ve ......'ın asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirkete ait ...... plakalı araç sürücüsü ..., ana yol durumunda seyir halinde iken ......'ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı aracın tali yoldan ana yola geçmek isterken geçiş üstünlüğüne uymayarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, Trafik Kazası Tespit Tutanağında belirtildiği üzere, kazanın gerçekleşmesinde yaya .....'in de KTK 68/1a-2 bendindeki taşıt yoluna girmek maddesini ihlal ettiğinin açık bir şekilde belirtildiğini, bu durumunda kusur oranlarının belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğini, işleten sıfatı ile kusur durumuna yönelik itirazları saklı kalmak kaydıyla 08/08/2014 tarih ve ...... sayılı ekspertiz raporunda ....... plakalı araç hasarının 2.050,00 TL olarak belirlendiği, bu bedelin 750,00 TL'lik kısmının işçilik 1.300,00 TL'sinin parça bedeli olarak belirtildiği, işçilik oranının fahiş olduğunu, parça fiyatlarının kontrolünün gerektiği yönünde itirazlarının mevcut olduğunu, ayrıca onarılan aracın ....... model olmasından dolayı kıymet kazanma tenzilinin de kaçınılmaz olduğunu beyanla müvekkili şirketin ...... plakalı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile .......'a kiralama sebebiyle işleten sıfatının kiracıya geçmesinden dolayı, davanın pasif husumet yokluğundan reddine, kusur ve hasar miktarına yönelik itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ....... plakalı aracın müvekkiline zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile başlangıcı 28.07.2013 tarihi olmak üzere bir yıllığına sigortalandığını, sigortalı araç ile ehliyetsiz %100 kusurlu sürücü ...'nın 18.07.2014 tarihinde kaza yaptığını, kazada %100 malul kalan ...... in sigorta tahkim kuruluna başvurduğunu, komisyonca müvekkilinin 536.000 TL bakıcı gideri ve geçici iş görememezlik bedeli ile sorumluluğuna hükmedildiğini, ilamın takip konusu edildiğini ve takip dosyasına 683.723,00 TL ödeme yaptıklarını,aynı kazada zarar gören araçlara ödenen hasar bedellerinin rücusu için açılan Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E sayılı dosyasının halen derdest olduğunu beyanla; iş bu dava dosyasının Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl davada; taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının maliki davacının sigortalı olduğu ....... Plakalı aracın dava dışı 3. Kişi ... tarafından sevk ve idaresi kaza yapması nedeniyle 3.kişye ödenen tazminatı tahsilatına ilişkin olduğu davacının iddasına göre sürücünün kaza sırasında ehliyetinin olmadığı iddia edildiği davalı cevabında kendilerinin aracının işleteni olmadığını uzun süreli kira sözleşmesi ile aracı dava dışı ....... 'a kiralandığı , bu nedenle bu kişiye ve sürücü ...ya ihbarı ettiklerini yayanın ve karşı aracın kusuru bulunduğunu ve ayrıca Bakırköy ..... ASCM'nin ..... Esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması talep edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın anılan kaza dolayısıyla davacının davalıya edip etmediği görülmüştür.
Birleşen davada, taraflar arasındaki uyuşmazlık 18/07/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı şirkete ait ....... Plakalı aracı kullanan şoförün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise ZMMS sigorta poliçesine aykırılık nedeniyle davacının poliçe gereğince tazminat hakkının doğup doğmadığı, kazada meydana gelen yaralanma nedeniyle maluliyet yaşanıp yaşanmadığı, yaşanmış ise maluliyet oranı, bakıcı gideri ve tazminat miktarının tespiti hususlarında olduğu görülmüştür.
Asıl davada tarafların kusur oranını tespiti için dosyanın kusur ve makine mühendisine tevdiine karar verilmiştir.
Trafik kusur uzman ...... ve trafik kusur ve hasar uzmanı makina mühendisi Prof. Dr. ...... tarafından sunulan raporda, dava konusu kazanın meydana gelişinde, ....... plaka nolu aracın sürücü belgesiz sürücüsü ...'nın ( aracı davacı şirkete Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı aracın sürücüsü ) %100 oranında kusurlu olduğu, ...... plaka nolu aracın sürücüsü ......'ın kusursuz olduğu, ....... plaka nolu aracın sahibi ...... 'nin kusursuz olduğu, yaya .....'in kusursuz olduğu, davacı şirket tarafından zarar ve ziyan miktarı ödenen ...... plaka nolu ararçta onarım bedeli 26.800 TL ve ....... plaka nolu araçta onarım bedeli 1.537,50 TL hesaplanmış olup davacı şirketin toplam zarar ve ziyan miktarı 26.800 TL +1.537,50 TL = 28.337,50 TL olarak hesaplanmış olup, ....... plaka nolu aracın sürücüsü ...'nın kazadaki kusur durumu dikkate alındığında tamamının bu aracı Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalayan davacı ... AŞ'nin sorumlu olduğu, fakat kaza anında ...... plaka nolu aracın sürücüsünün sürücü belgesi olmaması nedeniyle Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartlarına B.4/b'ye göre ....... plaka nolu aracın maliki davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce tarafların kusur durumlarının tespiti amacıyla dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda, sürücü ......'ın %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Davalı vekili 16/10/2018 havale tarihli dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu'nun 14/09/2018 tarihli raporunda müvekkili şirketin maliki oludğu araç sürücüsü ...'nın %40 oranında kusurlu olduğunu, sürücü ......'ın %60 oranında kusurlu olduğunu, birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...... esas sayılı tazminat dosyasına yönelik olarak kusur değerlendirilmesinin yapılmadığını, Bakırköy ....... Asliye Ceza Mahkemesi'nin alınan kusur raporlarında sürücü ...nın tali kusurlu olduğunu, sürücü ......'ın asli kusurlu olduğunu, yaya ...... 'in kendi yaralanmasında tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin mahkememiz dosyasıyla birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasını değerlendirmeden düzenlediği raporun eksik ve hatalı olduğunu, kök dosya yönünden de müvekkili şirkete ait araç sürücüsüne atfedilen %40 oranındaki kusur oranını kabul etmediklerini, mahkememiz dosyasıyla birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyası yönünden ceza dosyasındaki ..... raporu ve ....... Üniversite raporlarınında göz önünde bulundurularak yeniden kusur incelemesi yapmak üzere dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 26/09/2018 tarihli celsesinin 5 no'lu ara kararında "davalı vekilinin ATK raporuna yönelik beyanlarının ceza dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları ile mevcut ise taraf itirazları birlikte değerlendirilerek celse arasında karara bağlanmasına" şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti hususunda dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderildiği, Adli Tıp Kurumu'nun 14/09/2018 tarihli raporu ile Bakırköy ....... Asliye Ceza Mahkemesi'nden alınan kusur raporları arasında çelişki olduğu, ceza dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda yaya ......'e kusur izafe edilmesine rağmen mahkememiz dosyası kapsamında alınan raporda kusur izafe edilmediği anlaşılmakla dosyanın kusur incelemesi bakımından değerlendirme yapılmak üzere Adli Tıp Genel Kurulu'na gönderilmesine karar verilmiştir.
Alınan raporda, sürücü ......’ın %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu, sürücü ...’nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın kül halinde ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek mahkememizin birleşen ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında yaya ......’in yaralanmasına ilişkin trafik kazasındaki kusur durumunun tespitine karar verilmiştir.
Alınan raporda, Aracın hasarında kusur durumu; sürücü ......’ın %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu, sürücü ...’nın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu, Yayanın yaralanmasında kusur durumu; sürücü ......’ın %50 (yüzde elli) oranında kusurlu, sürücü ...’nın %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu, yaya ..... ’in %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının (tazminatın azaltılması ve kaldırılması sonucunu doğuran haller) başlıklı B.4.c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetname haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir.
Davacı ... asıl dava ile davalının maliki olduğu sigortalı aracın dava dışı ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken trafik kazasına sebebiyet verdiğinden bahisle hasar gören araç için ödenen toplam 28.337,50 TL hasar tazminatının rücuen davalıdan tazminini talep etmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile araç hasarında sürücü ...'nın % 40 oranında kusurlu olduğu, ödenen tazminat miktarının gerçek zarar ile uyumlu, kadri marufunda bulunduğu, sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarının, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirleneceği, bu durumda asıl davada davalının sürücünün % 40 oranındaki kusuruna tekabül eden tazminat miktarı kadar sorumlu olacağı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 11.335,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 10.720,00 TL'sinin 27/11/2014 , 615,00 TL'sinin 16/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Birleşen Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... esas sayılı dosyasında davalının maliki olduğu sigortalı aracın dava dışı ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken meydana gelen trafik kazasında dava dışı ......'e ödenen 683.723,00 TL tazminatın rücuen davalıdan tazmini talep edilmiş olup, yaya ...... hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ....... Esas, ....... karar sayılı ilamı ile hükmedilen 536.000 TL bakıcı gideri ve geçici işgörmezlik bedelinin İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasından ödendiği anlaşılmıştır. Davalı araç maliki davacı ... şirketinin ödediği miktardan değil, kaza nedeni ile ortaya çıkan gerçek zarardan kusuru ile sorumludur. Mahkememizce sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı % 30 olarak hesaplanmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti 11/11/2016 tarihli kararı ile 268.000 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 268.000 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 536.000 TL tazminata hükmetmiş olup, ilam niteliğindeki karara istinaden başlatılan İstanbul ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... esas sayılı dosyasında 536.000 TL zarar miktarı ile birlikte işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı 615.293,53 TL'nin tahsili talep edilmiş, davacı ... tarafından 19/12/2016 tarihinde 337.083,00 TL, 16/12/2016 tarihinde 337.083,00 TL, 24/03/2017 tarihinde 9.557,00 TL olmak üzere toplam 683.723,00 TL ödenmiştir. Davacı ... ödediği miktarı talep etmiş ise de, ödenen miktarın değil kaza nedeniyle ortaya çıkan gerçek zararın kusur oranına tekabül eden kısmı talep edilebilecektir. Gerçek zarar miktarı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 11/11/2016 tarihli kararı ile belirlenen 268.000 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 268.000 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 536.000 TL olup davacı tarafça davalının malik olduğu aracın sürücüsünün kusur oranına tekabül eden kısım 214.400,00 TL'dir. Mahkememizce birleşen Bakırköy ....... ATM'NİN ...... E sayılı dosyasının kısmen kabul kısmen reddi ile 214.400,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 19/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A)1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
11.335,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 10.720,00 TL'sinin 27/11/2014 , 615,00 TL'sinin 16/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 774,29 -TL harçtan, peşin alınan 483,94 TL'nin mahsubu ile bakiye 290,35- TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 511,64 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen tebligat , müzekkere ve bilirkişi gideri 1.439,45 TL ile 1.732,50 TL ATK masrafı olmak üzere toplam 3.171,95 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.268,78 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri 100 TL'nin red oranına göre hesaplanan 60.00 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 3.400 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir edilen 3.400 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
B)1-Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E sayılı dosyasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
214.400,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 19/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 14.645,66 -TL harçtan, peşin alınan 11.676,28 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.969,38 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 11.707,68 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 23.458,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir edilen 51.236,15 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılam/a neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.23/09/2020
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI