T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/932
KARAR NO: 2018/1049
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 01/10/2015
KARAR TARİHİ: 28/11/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/12/2018
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mobilya imalatı yapmakta olan müvekkili şirket müflis (davalı) şirket ile yaptığı 11/06/2015 tarihli sözleşme ile sözleşmede yazılı mobilya aksesuarlarının satın alınması konusunda bir anlaşma ve siparişini verdiğini, malların 308.000-TL tutarındaki bedelini ... bank .... Şubesi'ndeki .... nolu hesabından keşide edilen 10/09/2015 tarih .... çek numaralı 40.000 TL bedelli, 16/10/2015 tarihli ... çek numaralı 40.000 TL bedelli, 30/10/2015 tarihli ... çek numaralı 18.00TL bedelli, 27/11/2015 tarihli ... çek numaralı 40.000 TL bedelli, 30/11/2015 tarihli... çek numaralı 20.000 TL bedelli, 30/12/2015 tarihli .... çek numaralı 75.000-TL bedelli, 30/01/2016 tarihli ... çek numaralı 75.000 TL bedelli, çekleri düzenleyerek davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirketin malları teslim etmediğini, yapılan araştırma sonucunda söz konusu iflas erteleme başvurusunun Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin .... esas sayılı dosyasında görülmekte olduğunun öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkil şirket müflis firmadan çeklerin iadesini istediğini, bu arada 10/09/2015 ödeme tarihli 40.000-TL tutarındaki ilk çekin bankaya ibraz edildiğini ve müvekkili tarafından çek bedelinin ödenmek zorunda kalındığını, müvekkil şirketin müflisten 40.000-TL alacaklı hale geldiğini, çeklerden dolayı müvekkili şirketin davalıya (müflis) herhangi bir borcunun olmadığının tespitine ve bedelsiz kalan çeklerin iadesine, ödenen ilk çek tutarı olan 40.000TL nin müflis şirketten ödeme tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Müflis şirket cevap dilekçesinde özetle;şirketin iflasına karar verildiğini, huzurdaki dosya hakkında iflas idaresine bildirim yapılmasının talep edildiğini, müflis şirket iflas erteleme sürecine girdiği dönemde davacı yan ile yapılan 11/06/2015 tarihli ticari satış sözleşmesi gereği ödenmesi gereken 308.000,00-TL lik bedel karşılığının ... bank .... Şubesi' nin dava konusu çeklerinin davacıya teslim edildiğini, 11/06/2015 tarihli sözleşme kapsamında çekler karşılığından teslim edilmesi gereken malların davacı şirkete teslim edilmediğini, 10/09/2015 tarihli 40.000-TL bedelli çek davacı tarafından cirolanmak suretiyle üçüncü kişilere devredildiğinin ve karşılığının olmaması sebebiyle davacı tarafından ödenmek mecburiyetinde kalındığını beyanla davanın reddini savunduğu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK'nun 72. Maddesine istinaden açılmış Menfi Tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
....bank .... Şubesi'ne ait 30/01/2016 keşide tarihli, ... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli çekin 01/02/2016 tarihinde ibraz edildiği ve karşılığı bulunmadığından bedelinin ödenmediği bildirilmiştir.
....bank .... Şubesi'ne ait 30/12/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli çekin 30/12/2015 tarihinde ibraz edildiği ve karşılığı bulunmadığından bedelinin ödenmediği bildirilmiştir.
....bank .... Şubesi'ne ait 27/11/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çekin 16/10/2015 tarihinde davalı tarafından ibraz edildiği ve karşılığı bulunmadığından bedelinin ödenmediği bildirilmiştir.
....bank .... Şubesi'ne ait 16/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çekin ibraz edildiği, karşılığı olmadığından bedelinin ödenmediği, gönderilen çekin ön ve arka yüz suretine göre keşidecisinin .... Mobilya, lehdarın ... Mobilya olduğu, ciro yolu ile ...... Factoring'e geçtiği anlaşılmıştır.
....bank .... Şubesi'ne ait 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çekin 10/09/2015 tarihinde ... Mobilya tarafından İkitelli şubesine ibraz edildiği ve çek tutarının ödendiği bildirilmiştir.
....bank .... Şubesi'ne ait 30/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 18.000,00 TL bedelli çekin .... Faktoring tarafından takasa verildiği, 30/10/2018 tarihinde karşılıksız olarak müşteriye iade edildiğinin bildirildiği, gönderilen çekin ön ve arka yüz suretine göre keşidecisinin .... Mobilya, lehdarın ... Mobilya olduğu, ciro yolu ile ... Bankasına geçtiği anlaşılmıştır.
....bank .... Şubesi'ne ait 30/11/2015 keşide tarihli,... çek no'lu, 20.000,00 TL bedelli çekin 30/11/2015 tarihinde .... Factoring tarafından ibraz edildiği, karşılığı olmadığından bedelinin ödenmediği, gönderilen çekin ön ve arka yüz suretine göre keşidecisinin .... Mobilya, lehdarın ... Mobilya olduğu, ciro yolu ile .... Factoring'e geçtiği anlaşılmıştır.
Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/12/2015 tarih, .... Esas, .... karar sayılı ilamı celbedilmiş olmakla tetkikinde, borca batık olan ... Mobilya Aksesuarları San. Tic.AŞ'nin 24/12/2015 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça istirdatı talep edilen 40.000,00 TL'nin iflas idaresinden talebi üzerine mahkememiz dosyasının neticesinin beklenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava, davalı tarafa keşide edilen çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti/çeklerin ve ödenen çek bedellerinin istirdatı ve davalı şirketin iflasına karar verilmesi çek bedelinin istirdatı yönünden kayıt kabul istemine ilişkindir.
Kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senet niteliğindedir. Hukuk düzenimizde soyut borç ikrarı kural olarak geçerli olup, soyut borç ikrarında bulunan borçlu karşısında alacaklının alacağın sebebini ispat etmesi kural olarak zorunluluk arz etmez. Bu aşamada senet alacaklısının, senetten ötürü alacaklı olduğunu ispat bakımından ayrıca bir ispat vasıtasına gerek duymaz.
Çek ve senet ile borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmek yükümlülüğü altına girmektedir. Çek veya senedin bedelsiz olduğu iddia edilmesi sureti ile açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Yerleşik içtihatlar da bu yöndedir. Nihayetinde borçlunun senedin bedelsizliğine ilişkin olarak önce borcun sebebini, daha sonra da bu sebebin gerçekleşmediğini yahut geçersizliğini veya sebebe bağlı olarak ödeme gibi borcu sona erdiren bir olguyu ispat ile yükümlüdür. Taraflar arasında 11/06/2015 tarihli sözleşme ile ... Mobilya'nın satış imtiyazına sahip olduğu ürünlerin teslim ve montajının kararlaştırıldığı, sözleşmeye konu ürünlerin tesliminin 20/08/2015 tarihinde başlayacağı ve 30 gün içinde alıcıya eksiksiz teslim edileceği, davaya konu çeklerin sözleşme gereğince davalıya verildiği sabit olup, davalı tarafça sözleşmeye, altındaki imzaya itiraz edilmemiş, bilakis mahkememize ibraz ettikleri 13/01/2016 tarihli dilekçesinde çeklerin sözleşme gereğince kendilerine verildiği ancak sözleşme konusu malların davacı şirkete teslim edilemediğinin bildirildiği görülmüştür. Davalı ... Mobilya 21/08/2015 tarihinde Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esasına kayıtlı olarak iflas erteleme talebinde bulunmuş, yapılan yargılama ile borca batık olan şirketin 24/12/2015 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği, dava konusu çekler yönünden menfi tespit isteminin sübut bulduğu anlaşılmakla dava konusu ....bank .... Şubesi'ne ait 30/01/2016 keşide tarihli, ... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli, 30/12/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli, 27/11/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 16/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 30/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 18.000,00 TL bedelli , 30/11/2015 keşide tarihli,... çek no'lu, 20.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
....bank .... Şubesi'ne ait 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çekin 10/09/2015 tarihinde ... Mobilya tarafından İkitelli şubesine ibraz edildiği ve çek tutarının ödendiği, çek bedelinin davalıdan istirdatının talep edilebileceği, bununla birlikte davalının iflas ettiği ve davacı tarafça bu hususta iflas idaresine yapılan başvuru nazara alınarak bu talep yönünden davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, borçlu olmadığı tespit edilen ve çek bedelini ödeyen davacının alacağının iflas masasına kaydını talep edebileceği nazara alınarak bu çek bedeli yönünden kayıt kabul davasının kabulü ile 40.000,00 TL'nin müflis ... Mobilya Şirketi'nin Bakırköy ..... İflas Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasında oluşturulan iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.
Borçlu bulunmadığının tespitine karar verilen ve davalı tarafça bankaya ibraz edildiği anlaşılan dava konusu ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 30/01/2016 keşide tarihli, ... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli,30/12/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli,27/11/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin istirdat isteminin kabulü ile çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, dava konusu 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli,30/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 18.000,00 TL bedelli ,30/11/2015 keşide tarihli,... çek no'lu, 20.000,00 TL bedelli çekler yönünden çeklerin istirdatı yönündeki talebinin ise çekleri ciro yoluyla elinde tutan dava dışı 3.kişiler tarafından bankaya ibraz edildiği bildirilmiş olmakla bu çekler yönünden çeklerin istirdatı talebinin reddi ile aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-....bank .... Şubesi'ne ait 30/01/2016 keşide tarihli, ... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli, 30/12/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli, 27/11/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 16/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 30/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 18.000,00 TL bedelli , 30/11/2015 keşide tarihli,... çek no'lu, 20.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Dava konusu 10/09/2015 keşide tarihli, .... no'lu çek bedeli 40.000,00 TL'nin müflis ... Mobilya Şirketi'nin Bakırköy .... İflas Müdürlüğü'nün.... İflas sayılı dosyasında oluşturulan iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE,
Çeklerin istirdatı talebi yönünden;
3-Davalı tarafından ibraz edildiği anlaşılan 16/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli, 30/01/2016 keşide tarihli, ... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli,30/12/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 75.000,00 TL bedelli,27/11/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin istirdat isteminin KABULÜ ile çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
4-Dava konusu 10/09/2015 keşide tarihli, .... çek no'lu, 40.000,00 TL bedelli,30/10/2015 keşide tarihli, ... çek no'lu, 18.000,00 TL bedelli ,30/11/2015 keşide tarihli,... çek no'lu, 20.000,00 TL bedelli çekler yönünden çeklerin istirdatı yönündeki talebinin REDDİNE,
5-Alınması gereken 21.039,48-TL harçtan peşin alınan 5.259,87-TL harcın, mahsubu ile bakiye 15.779,61-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 5.287,57--TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri 98,00-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 24.430,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.28/11/2018
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ....
¸e-imzalıdır
Üye ....
¸e-imzalıdır
Katip ....
¸e-imzalıdır