T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/434 Esas
KARAR NO: 2018/395
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/05/2016
KARAR TARİHİ: 18/04/2018
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 03/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının tek yanlı iradesi ile 2007 yılı “Uluslararası Konma ve Konaklama Tarifesi” ile “İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesi” ile herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın hukuka aykırı olarak tüm yerli ve yabancı hava yollarından Zamlı Konaklama Cezası, İptal Edilmeyen/Kullanılmayan Slot cezası adı altında hukuka aykırı tahsilat yapma yoluna gittiğini; bu çerçevede olmak üzere davalı idareye hepsi de Atatürk Havalimam’na ilişkin olmak üzere Zamlı Konaklama Cezası kaleminden olmak üzere, Temmuz 2007 dönemine ait 07.08.2007 tarihli ... No’lu fatura bedeli olan 264.954,02 TL.sı, Ağustos 2007 dönemine ait 07.09.2009 tarihli ... No’lu fatura bedeli olan 227.346,99 TL.sı, Eylül 2007 dönemine ait 09.10.2007 tarihli.... No’lu 152.850,95 TL.sı; iptal Edilmeyen Slot Cezası kaleminden olmak üzere de Temmuz 2007 dönemine ait 07.08.2007 tarihl... No’lu fatura bedeli olan 1.355,40 TL.sı, Ağustos 2007 dönemine ait 07.09.2007 tarihli ... No’lu fatura bedeli olan 300,00 TL.sı, Eylül 2007 dönemine ait ... No’lu fatura bedeli olan 1.452,82 TL.sı ödemek zorunda bırakıldıklarını; anılan meblağları İhtirazi kayıtla olmak üzere ödemiş olduklarını; anılan zamlı konaklama ve iptal edilmeyen slot cezalarının hukuka aykırı olduğunu, Cezaların Kanunla düzenleneceğini öngören T. Ceza Kanununa aykırı olduğunu; davalı DHMİ’nin zamlı ücret adı altında idari para cezası tahakkuk ettirmesinin açık bir yetki aşımı olduğunu; slot cezasının dayanağı olarak iddia olunan Slot Uygulama Prensipleri Talimatının 33. Maddesinin de Türk Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce 01.07.2009 tarihinde iptal edilerek yürürlükten kaldırıldığını; ayrıca gerçekleşen slot ihlallerinde kendilerinin hukuken hiçbir dahlillerinin ve kusurlarının bulunmadığını; aksine davalının kusurlu olduğunu; davalının hatalı ve hatta zincirleme zamlı konaklama ücreti uygulaması içinde olduğunu ve bunu davalının mezkur dönemde 4.181.502,37 YTL haksız tahakkukta bulunduğunu10.03.2008 tarihli .... sayılı yazısı ile ikrar etmekte olduğunu; davalı tarafından talep olunan daha önceki dönemlere ait faturalara ilişkin yapılan itiraz ve iptal davaları sonucu Haziran 2009 dönemine ait zamlı konaklama cezasının istirdadına ilişkin Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin .... Es.-... Karar Sayılı kararıyla davanın kabulüyle istirdadına dair karar verilmiş olduğunu ve anılan kararın Yargıtay .... HD. 27.02.2014 tarihinde onanmak suretiyle emsal karar haline geldiğini; yine Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ....es. S. Dosyası, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi .... Es. S. Dosyası, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Es. S. Dosyası ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi... es. Dosyalarının da benzer şekilde davanın kabulüyle tahsil olunan meblağın avans faiziyle birlikte istirdadına dair karar verildiğini; tüm bunlar çerçevesinde davalıya ödemiş oldukları toplam 648.260,18-TL toplam alacağın her bir ödeme kalim yönünden ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari avans faiziyle birlikte istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ücret tarifesindeki zamlı konaklama bedelinin cezai işlem amacı taşımadığım, verilen hizmette düzensizlik sonucu artan iş yükünün karşılığı olduğunu, Ulaştırma Bakanlığının 07.01.1992 tarih ve B.11.0.SHG.0.11.00.02/66 sayılı emirleri gereği 28 Mart 1993 tarihinden itibaren başlatılan ve havalimanına gelecek uçakların varış/kalkış saatlerinin düzenlenmesi yoluyla DHMI tarafından havayollarına verilen hizmetlerin verimliliği ve uçak trafiğinin düzene sokularak havalimanındaki uçuş güvenliğinin sağlanabilmesinin koşulu olan planlanmış saatlere ciddiyetle uyulmasının zorunlu olduğu, uyulamadığı takdirde slot zamanından önce C/R mesajlarıyla değişiklik talebinde bulunulabildiğini, teknik arıza, hava durumu, ATC tahditi vb gibi nedenlerden kaynaklanan durumlarda belgelenmesi halinde zamlı konaklamadan muafiyet sağlanabileceği, THY’nin zamlı konaklama ücretlerinin son ödeme tarihi değiştirilerek 60 gün uzatılmasına rağmen belgelerin (C/R) verilmediği, (SHT-SLOT) slot uygulama prensipleri talimatı Madde 11 -l’de belirtildiği üzere iddia edildiği gibi alt yapı yetersizliği veya meydan kapasitesinin yetersizliği değil, aynı gün ve aynı saatte uçuş düzenlemek isteyen havayolu taleplerinin yol açtığı trafik yoğunluğuna sahip havalimanlarına, slot saatleri dışında gelen uçakların zamlı konaklama ücreti uygulanmasının; slot uygulamasının kendisi olduğunu, slot uygulamalarında kullanılan ücret tarifesinin 233 sayılı KHK tarafından verilen yetkiye istinaden DHMİ tarafından hazırlanarak 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun Ücret Tarifeleri başlıklı 37 inci maddesi ve SHY- 22 Hava Alanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği’nin 24. Maddesi gereği Ulaştırma Bakanlığı onayı ile yürürlüğe girdiğini, slot saatlerine uymayan havayollarının tüm kalış süresine (SHT-SLOT) talimatının 6. maddesinde belirtilen şekilde tahakkuk ve tahsilat yapılacağı, daha önce sadece yabancı havayollarına uygulanan zamlı konaklama bedelinin haksız rekabeti önlemek üzere 01 Ocak 2006 tarihi itibariyle yerli havayollarına da uygulanması hususunun bakanlıklarınca uygun görüldüğü, yurt dışındaki uygulamalarda slotsuz gelen uçağın meydana indirilmemesi, geçmiş slot hakların kaybedilmesi veya belli slot uyumsuzluklarında para cezası gibi çok daha ağır yaptırımların olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; slot ihlali nedeniyle kesilip tahsil edilen bedelin haksız alındığının tespiti ve istirdatına ilişkindir.
Taraflar dayanmış oldukları delillerini dosyaya ibraz etmişlerdir.
Bilirkişi heyetinin ön raporunda belirtilen eksik belgelerin ibraz için davacı tarafa kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde bir kısım belgeler sunulmuş ancak kurum içerisinde yazışma olduğu belirtilerek tekrar süre istenilmiş ise de, HMK'nın 94.maddesi gereğince yeniden süre verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddiaları, slot ihlali nedeniyle kesilen cezaların haksız olup olmadığı, slot ihlali olup olmadığı, usul ve yasaya uygun olarak ceza kesimi ve tahsilatın olup olmadığı hususunda bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınması cihetine gidilmiş, bilirkişi ibraz etmiş olduğu 09/11/2017 tarihli rapor ve 21/03/2018 tarihli ek raporlarında özetle; uyuşmazlık konusu olan 2007 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül aylarında gerçekleşen slot ihlallerine zamlı tarife uygulanmış olduğunu bunun Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nce düzenlenen Slot Uygulama Prensipleri talimatının 31.maddesine dayandığını, bu talimata uygun olarak ihlallerde zamlı tarife uygulaması yapıldığını, davalı kurumun bu talimat gereğince işlem yapmış olduğunu, talimat gereğince işlem yapmasının görevinde olup olmadığının mahkemece değerlendirileceğini, davalı tarafından teslim edilen fatura bedelleri ile hesaplanan slot ihlalleri arasında 493.316,56-TL fark bulunduğunu, netice itibariyle hesaplanan slot ihlallerinin davalı tarafından kesilenden fazla olduğunu, mevcut belgelere göre usulsüz slot ihlali kesimi olmadığını ancak, her bir slot ihlalinin tekrar değerlendirilmesi için bu dönemde kesilen slotlara dair uçuş konaklama kayıt ve tutanaklarının tek tek belirtilerek bununla ilgili belgelerin ibrazı gerektidiğini, ibraz edilmediğinden her biri ile ilgili ayrı ayrı değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamından; davacı açmış olduğu dava ile davalı kurum tarafından Zamlı Konoklama Cezası, Kullanılmayan Slot Cezası adı altında para tahsil edildiğini ve bunun hukuki bir dayanağı olmadığını belirterek kesilen cezaların faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, alınan bilirkişi raporu ve ibraz edilen tüm dosya kapsamına göre, kesilen slot cezalarının davalı kurumun uyması gereken mevzuat gereğince uygulandığı, davalı kurumun görevi ile ilgili düzenleme, denetleme ve yaptırım uygulama yetkisinin bulunduğu, bununla ilgili Slot Uygulama Prensimleri talimatına göre slot cezalarının kesildiği, talimatın 31.maddesinde bu yükümlülüğün davalıya verildiği, alınan bilirkişi raporuna göre davalının ibraz ettiği faturalar ile karşılaştırıldığında kesilen bedellerin yüksek olmadığı ve tarifeye uygun olduğu anlaşılmıştır.
Alınan ek raporda da belirtildiği üzere dava konusu edilen slot ihlalleri ile ilgili ihlal süresinin ne kadar olduğu, hangi ihlal nedeni ile ne kadar ceza kesildiğinin tek tek belirlenmesi, bu konuda Yargıtay denetimine açık bir hesaplama yapılarak her bir ihlal de kesilen cezanın usulüne uygun kesilip kesilmediğinin denetlenmesi açısından bununla ilgili tüm tutanak ve ceza makbuzlarının ibrazı gerektiğini, bu hususta mahkememizce davacıya kesin süre verildiği, kesin süreye rağmen belgelerin tam olarak ibraz edilmediği, her ne kadar yeniden süre istenilmiş ise de, davacı tarafın delillerini bildirilmesinin ibrazı ile ilgili sürelerin yasada belirlendiği ve ön inceleme duruşmasında ibrazı için 2 hafta süre verildiği, bilirkişi raporundan sonra tekrar 14/002/2018 tarihinde kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde belge ibrazı konusundaki kesin süre gereğinin yerine getirilmediği, HMK'nın 94/son maddesi gereğince kesin süre içerisinde bir işlemin yapılmaması halinde hakkın yitirileceği, yeniden bir sürenin verilmesinin usulen mümkün olmadığı anlaşıldığından davacı tarafından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 35,90-TL harçtan, peşin alınan 11.070,67-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.034,77-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir olunan 39.560,41-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 18/04/2018
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...