T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/72
KARAR NO: 2018/819
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/01/2016
KARAR TARİHİ: 17/09/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2018
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iç piyasada satmak üzere Ukrayna'dan ceviz ihtal ettiğini, davalı firmanın da ceviz ithalatının gümrük işlemlerinin ve gümrük hizmetlerini takip ve icra ettiğini, davalı firmanın ile müvekkili arasında yapılan sözlü anlaşma uyarınca davalı firmanın, başından sonuna kadar gümrük işlemleri takip ettiğini ve karşılığında toplam Kdv dahil 2.301-TL gümrükleme ve iş takip bedelini tahsil ettiğini, karşılığında davalının 13/06/2014 tarihli .... numaralı hizmet faturasının düzenlendiğini, bu sözleşme ve davalının hizmet verdiği gümrük işlerinden dolayı davalının müvekkili firmayı zarara uğrattığını, davalı firmanın gümrük vergi oranını yanlış beyan ve hesap etmek suretiyle işini mevzuata ve usule uygun surette yapmadığından vergi dairesinin kestiği ceza ve ceviz maliyetini düşük hesap ederek eksik fiyatlandırma sebebiyle uğradıkları zarar kadar davacı olduklarını, vergi oranı olarak Ukrayna cevizine %66,20 beyan edeceği yerde %43,20 yazıldığını, vergi dairesinin toplam 57.416,28-TL ceza kestiğini ve bu paranın Ambarlı Gümrük Saymanlık Müdürlüğünün .... sıra numaralı alındı belgesi ile 23/05/2014 günü yatırıldığını, akabinde uzlaşma neticesi ile 32.000-TL'sini vergi dairesi müvekkiline iade ettiğini, davalı firmanın müvekkilin zararlarını karşılamaya hatta kısmen dahi karşılamaya yanaşmadığını ve sürekli oyalama suretiyle bugünlere gelindiğini, 82.338,05-TL vergi matrahının olması gereken vergi oranının %66,20 vergi miktarının 54.540,89-TL olduğunu, vergi oranının %43,20 beyan edildiğinden vergi miktarının 35.591,64-TL yazıldığını, eksik beyan edilen %23 vergi oranının karşılığının 18.949,25-TL olduğunu, dava konusu 44.365,53-TL alacaklarının ilgili kurumlara ödeme tarihinden itibaren kabulü ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: davalı vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın alacaklı bulunduğunu iddia ettiği meblağnın (hiçbir şeyi kabul anlamına gelmemek üzere) vekalet sözleşmesinden kaynaklı ve haksız fiile dayalı olduğundan mahkememizin görevli olmadığını,diğer yandan müvekkili şirketin ticari merkezinin bulunduğu adres “...Bahçelievler/İSTANBUL olduğundan, uyuşmazlıkların Bakırköy Adliyesi Mahkemeleri tarafından çözümlenmesinin gerektiğini, davacı tarafın talep hakkının zamanaşımına uğradığını, dava konusu iş ve işlemlerin, Gümrük Müşaviri ... tarafından gerçekleştirildiğini;bundan dolaylı temsil söz konusu olduğunu, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini,davacı tarafın bahsi geçen zararından dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında yapılan sözlü anlaşma uyarınca, dolaylı temsil yetkisini içerir vekalet ilişkisi kurulduğunu, Gümrük Müşaviri ... tarafından davacı tarafın talimatları doğrultusunda çeşitli iş ve işlemlerin yerine getirildiğini,dava konusu iş ve işlemleri uygulanırken, kullanılan devlet sistemi ile entegre yazılımın gösterildiği verilerin davacı şirketle paylaşıldığını ve davacı şirketin onayı doğrultusunda beyanname düzenlendiğini,bu nedenle müvekkili şirketin özen borcuna aykırı davranması veya ağır kusurundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, kullanılan devlet sistemi ile entegre şekilde çalışan yazılıma, hatalı vergi oranı girişi halinde, devlet sisteminin uyarı verdiğini ve işlemi gerçekleştirmediğini, ancak söz konusu sistemin, vergi beyan işlemlerinin yapıldığı dönemde hatalı olması ve dava konusu Ukrayna Ceviz İthalatı oran değişikliğine ilişkin düzenlemenin devlet sistemine işlenmemesi nedeniyle, devlet sisteminin uyarı vermediğini,söz konusu %23 oranında vergi farkının ortaya çıkması ile beraber, davacı tarafın, vergi mahkemeleri nezdinde dava açma hakkının bulunduğunu,ancak davacı tarafın uzlaşma yolunu tercih ettiğini, bu nedenle, devlet sisteminden kaynaklı olan bir zarardan, devlete karşı dava açılması gerektiğini, husumetin müvekkili şirkete yöneltilmesinin kabul edilemeyeceğini, zararın muhatabının ve sorumlusunun “Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü” olduğunu, ancak davacı tarafın, uzlaşma yoluna başvurduğunu ve idari dava hakkından feragat ettiğini, açıklanan nedenlerle,davanın görev yönünden reddine, bu talebin yerinde görülmemesi halinde, davanın, yetkili Bakırköy Adliyesi Mahkemeleri’ne gönderilmesine,davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,davanın husumet itirazının kabulü ile reddine,takas mahsup talebinin kabulüne,davanın esas yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas ... Karar ve 13/11/2015 karar tarihli yetkisizlik ilamıyla dosya mahkememize gönderilmiştir.
Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak, davacının ticari defterler üzerinde resen seçilecek mali müşavir bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak davacının uyuşmazlığa konu cevize ilişkin alış ve satış kayıtlarına ilişkin rapor aldırılması cihetine gidilmiş, bilirkişi ibraz etmiş olduğu raporunda özetle; davacının 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin ticari defterinin açılış ve kapanış tasdikinin zamanında yapılmış olduğunu, incelenen ticari defterin 6102 sayılı TTK.'nun 64. Ve müteakip maddelerinde belirli kanuni şartları tam olarak taşıdığı, eş deyişle sahibi lehine delil gücüne sahip olduğunu, dava konusu olan ceviz ithalatına ilişkin maliyetlerinin 153.02 kodlu ticari mallar hesabında takip edildiği, söz konusu hesapta oluşan toplam tutarın 105.325,84-TL olduğunu, yevmiye defterinde 10/06/2014 tarihli .... numaralı yevmiye maddesinde kayıtlı olduğunu, bu tutarın dönem sonunda ilgili gelir tablosu hesaplarına virman kaydının yapılarak dönem kara zarar hesaplarına katıldığını, dava konusu cevizlerini satışının 31/08/2014 tarihinde .... yevmiye maddesinde kayıtlı olduğunu, satış tutarının 148.500-TL olduğunu, söz konusu tutarın dönem sonunda ilgili gelir tablosu hesabına virman yapılarak dönem kar zararı hesabına dahil edildiğini beyan etmiştir.
Dosyanın aralarında Gümrük Uzmanı ve Vergi Hukukçusu bilirkişinin de bulunduğu üçlü bilirkişi heyetine tevdii ile davacının vergi oranı doğru beyan edilmiş olsa idi o tarih itibariyle ödeyeceği miktar ile yanlış bildirilmesi nedeniyle ödediği miktarın ayrı ayrı tespiti, iki miktar arasında fark bulunmakta ise bu miktarın tespiti,davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, yapılan fazla ödeme nedeniyle davalının kusurunun olup olmadığının, kusurlu ise miktarının, bu itibarla davalıdan tahsili istenecek miktar olup olmadığının tespiti ve taraf itirazları da değerlendirilmek suretiyle bilirkişi raporu tanziminin istenilmiş olup, bilirkişi heyetinin ibraz etmiş olduğu raporunda özetle; dava konusu uyuşmazlığa konu eşya hakkında, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce tescilli, 14/05/2014 gün ve .... sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesinin hatalı verilen beyanla ....olarak girilerek ödenecek tüm vergi ve resimlerin 36.859,72-TL olarak beyan edildiğini, ancak ithalat dönemi itibari ile GV oranının 66.20-TL olduğunu, bu durumda ödenecek gümrük vergi ve resimlerinin 55.998,47-TL olduğunu, sonuca göre de ödenecek vergi ve resimlerin toplamda 19.138,75-TL noksun beyan edildiğini, bakanlık risk yönetimi kontrol genel müdürlüğünün 09/06/2016 gün ve .... sayılı yazıları ile Sistem Hatasının olmadığı'nın bildirildiğini, bu meyanda noksan beyan edilen miktara binaen Gümrük idaresinin noksan alınan vergiye karşı (19.138,75X3) 57.416,25-TL para cezası tatbiki sonarı davacı tarafından uzlaşma usulü işletilerek uzlaşma neticesi ile ödenen 25.000-TL tutarlı cezadan yukarıda anlatılan hükümler ile varılan hükümler ile varılan tespitlere göre, davalı ... gümrük müşavirliği firmasından sorumlu olduğunu, davacının noksan beyan edilen vergileri dayanak göstererek zararına satış yaptığı hususundaki taleplerinin, yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmadığını, tarafların diğer taleplerinin değerlendirmesinin mahkememiz takdirinde olduğunu beyan etmişlerdir.
Taraf itirazlarını irdelenmek suretiyle ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmekle bilirkişi heyeti ibraz etmiş olduğu heyet ek raporunda özetle; kök rapor sonuç bölümündeki 3. Maddesine ifade olunan "davacının noksan beyan edilen vergileri dayanak göstererek zararına satış yaptığı hususundaki tayehlerinin, yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmadığı"... Şeklindeki kaanatini tekrar ederek, kök raporu mütalaa ettiklerini beyan etmişlerdir.
Dava, yanlış bildirilen vergi oranı nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı firma tarafından yapılan ceviz ithalatının gümrük/danışma işlemlerinin davalı firma tarafından yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlık yanlış bildirilen vergi oranı nedeniyle davacının zararının doğup doğmadığı, doğmuş ise miktarı, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır. Mahkememizce alınan ve itibar olunan 16/10/2017 tarihli bilirkişi raporu ve 28/02/2018 tarihli bilirkişi ek raporuna göre, davaya konu kabuklu ceviz için ödenecek vergi ve resimlerin 43,20 oranına göre 36.859,72 TL olarak beyan edildiği, ilgili beyannamenin yapılan kontrollerinde revize edilerek 66.20 üzerinden hesaplanmak suretiyle ödenecek vergi ve resimlerin 55.998,47 TL olarak düzeltildiği, beyan edilmesi gereken miktar ile hatalı beyan edilen miktar arasındaki fark 19.138,75 TL'nin 3 katı tutarında para cezası tatbiki ile 57.416,25 TL para cezası uygulandığı, davacı firmanın uzlaşma suretiyle ödenen 57.416,25 TL'den 32.418,28 TL iade aldığı, hatalı beyan sonucunda davacının 25.000,00 TL para cezası ödediği, Bakanlık Risk Yönetimi Kontrol Genel Müdürlüğünün 09/06/216 günlü yazıları ile sistem hatasının olmadığının bildirildiği, fazla ödenen miktardan davalının sorumlu olduğu, davacının zararına satış yaptığı iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 1-25.000,00-TL'nin 23/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-25.000,00-TL'nin 23/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 1.707,75-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 757,66-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 950,09-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Dava ilk açılış harç gideri olan 785,36-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yapılan yargılama gideri olarak toplam 3.059,00-TL'den kabul-red oranına göre(%56,35) hesaplanan 1723,75-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 3.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 2.323,86-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 17/09/2018
Katip ...
Hakim ...