T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/919
KARAR NO: 2019/558
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 06/10/2016
KARAR TARİHİ: 22/05/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2019
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından ...... numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...... firmasının, Kahramanmaraş'ta yerleşik dava dışı ..... Tekstil firmasından 08/08/2015 tarih ve ......numaralı fatura ile satın aldığı 20.143,75 kg, 907 kap muhtelif kumaş emtiasının davalı tarafça düzenlenen 05/08/2015 tarihi itibariyle Türkiye'den Rusya'ya taşıması organize edildiğini, davalı sorumluluğunda tamamlanan gümrük işlemlerinden sonra 10/08/2015 tarihinde Halkalı gümrüğünden alt taşıyılı ...... firmasının ve onun sorululuğunda nihai taşıyıcı ..... firmasına ait ...... plakalı taşıtla yola çıkan yükün bir hafta olağan taşıma süresine karşın, yükün 20/08/2015 tarihinde alıcısına halen ulaşmadığının bildirildiğini, sigortalısının satışını yaptığı emtianın %100 pamuklu örme kumaş 10.381,12 kg; %92 viskon-%8 lye öerme kumaş 2983,28 kg olduğunu, %100 pamuklu örme kumaş 6.830,35 kg olarak üç tip mal ihraç ettiğinin beyan edildiğini, sigortalı ..... Tekstil firmasının 20/08/2015 itibari ile taşıtın-yüklü şekilde taşındığı bilgisini aldığını, davalının beyanında tedarik ettiği Moldova firmasının hırsızlık olayını bildirdiğini belirttiği, sigorta ekspertiz raporuna göre zararın 127.976,40-USD hesaplandığını, davacının sigortalısına ödediği tazminatı TTK m. 1472 gereği rücuen tazmin talep ettiğini, CMR ve TTK hükümlerine göre davalının sorumlu olduğunu, davanın kabulü ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile davacı lehine %20 inkar tazminatı dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının TTK m. 855/3 gereği, dava açma hakkının olmadığını, rücu zaman aşımı için 3 aylık bildirim süresine riayet edilmediğini, sigorta poliçesinin hasardan sonra düzenlendiğini, hasarın davalının hiçbir kusuru yokken meydana geldiğini, davalının dava dışı .... Nezdinde CMR sorumluluk sigortası bulunduğunu, bu firmaya davanın ihbarı gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tarafların karşılıklı iddiaları, alacak borç durumu, tazminat talepleri ile ilgili resen sigorta uzmanı, tekstil mühendisi ve taşıma uzmanı bilirkişi tayin edilerek rapor alınmasına karar verilmekle, bilirkişi heyeti tarafından ibraz olunan bilirkişi raporunda özetle; mevcut deliller kapsamında taşıyıcının taşıma işini geciktiğini, bu gecikmenin davalının da kabul eğilimiyle de "Hakediş Raporu"nda teyit edildiğini, davacının davalı taşıma şirketiyle sözleşme hükümleri gereğince gecikme cezası uygulamaya hak kazandığını, ancak davacının huzurdaki davada, tüm alacağının ödenmesini içeren talebinin de dayanağının olduğunu, yani "Gecikme Cezası" yerine "malların kaybolmasından" Real Transport şirketinin sorumlu olduğunu, beyan etmişlerdir.
Bilirkişi heyeti tarafından ibraz olunan bilirkişi kök raporunda özetle; davacının sigortacı sıfatı ile yaptığı ödeme miktarı gözetilerek ödemesi ile sınırlı olmak üzere rücuen tazmin talebinde bulunabileceğini, dava konusu zayi zararı bakımından davalının taşıyıcı sıfatının ve hırsızlık sebebi ile ortaya çıkan zarardan CMR hükümlerine göre sorumlu olduğundan dosya kapsamı delillerle ortayla konulduğundan değerlendirildiğini, dosyada, yükün alıcısına teslim edildiğini ispatlayamayan davalının, ayrıca sürücü ve araçlarla yükün birlikte kaybolduğunu beyanının CMR md. 29 kapsamında ağır kusur olarak değerlendirilmesi gerektiğini, CMRm.3 gereği sürücünün kusurunun davalı kusuru sayılacağını, dava konusu hırsızlık olayında zararın 127.976,40-/USD hesaplandığını ve 375.789,90-TL şeklinde tazmin edilmiş olmasının somut olaya uygun kadri marufunda hesaplamalara işaret ettiğini, davacının takip tarihi itibariyle 375.789,90-TL asıl ve 4.262,38-TL işlemiş faiz alacağı üzerinden talebi ile sınırlı yıllık %9 faiz ile alacağının tahsilini talep edebileceğini, dava konusu taleplerinin zaman aşımı süresinde olduğunu, inkar tazminatı talebinin dava konusu tazminat alacağını gözetilerek mahkemenin taktirinde olacağını beyan etmişlerdir.
Tarafların itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmekle, bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; kök rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirmeyi gerektirir yeni bir sonuca varılamadığını beyan etmişlerdir.
Davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı firmanın satın aldığı muhtelif kumaş emtiasının davalı tarafça Türkiye'den Rusya'ya taşıma işinin organize edildiği, davalı sorumluluğunda tamamlanan gümrük işlemlerinden sonra alt taşıyıcı ve yine alt taşıyıcının sorumluluğundaki nihai taşıyıcı tarafından taşınmasına rağmen alıcısına teslim edilmediği bildirilmiş olmakla, uyuşmazlığın davacının taşıma sürecinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle sigortalının uğradığı zararı talep edip edemeyeceği, davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumlu ise ödemesi gerekli tazminat miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır,
Dava dışı ..... firması ile 05/08/2015 tarihinde taşıma sözleşmesi aktedilmiş, 10/08/2015 tarihinde yükleme yapılmış, hırsızlık hususu 20/08/2015 tarihinde belirlenmiştir. Davacı ödemesine mesnet gösterilen poliçe 20/08/2015 tarihli olup, 02/09/2015 tarihli bildirime dayanarak aynı tarihli eksper çalışması yapılmıştır. Davalı taraf, sevkiyat başladıktan ve hasar gerçekleştikten sonra poliçe düzenlendiğini, hasarın teminat kapsamında olmaması nedeniyle tazminatın rücu edilemeyeceği iddiasında bulunmuştur. O halde öncelikle hasara neden olan rizikonun teminat dahilinde olup olmadığının, yapılan ödemenin hatır ödemesi (ex gratia) niteliğinde olup olmadığının ve davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekecektir. (Yargıtay 11.HD’nin 31/05/2013 tarihli 2012/10836 E., 2013/11346 K. sayılı emsal kararı)
Sigorta şirketi tarafından rücu davası açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir. Bununla birlikte davacı ... şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödeme yapılmış, dava dışı sigortalı alacağını davacı ... şirketine devir ve temlik etmiş, anılan temlikname icra dosyasına ibraz edilmiştir. Davacı şirketin bu temlik ile akdi halefiyetinin mevcut olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Yargıtay 11.HD., 2008/2998 Esas, 2009/7030 Karar, 08.06.2009 tarihli içtihadı da bu yöndedir. Davacı şirketin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, ödediği miktarın sorumlularından tahsilini talep edebileceği kabul edilerek esasa geçilmiştir.
Somut olayda, taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olup CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Davalının CMR hükümleri gereğince taşımayı taahhüt eden akdi taşıyıcı olduğu hususu uyuşmazlık konusu değildir. CMR 3.madde hükmü gereğince akdi taşıyıcının CMR m.1 gereği uluslararası taşımayı üstlendiği gözetildiğinde alt taşıyıcıların kusurundan sorumlu olup kayıp-zayi zararından da sorumludur.
Taşıma sözleşmeleri CMR hükümlerine göre herhangi bir şekil şartına tabi olmayıp sözleşmenin sözlü olarak dahi yapılabilmesi mümkündür. Ancak CMR hükümlerine tabi bir taşıma senedi-sevk mektubu düzenlenmiş ise CMR hükümlerine göre taraflar arası sözleşmenin varlığı, malın taşıyıcıya sözleşmeye uygun teslimi ve taraflar arası sözleşme şartları bakımından temel ispat belgesi bu CMR taşıma senedi olmaktadır. Senet ve dosya içeriği evrakına göre taşınan yükün tamamı 20.143,75 kg, 907 kap muhtelif kumaş emtiası olup tamamı hırsızlık sebebiyle zayi olmuş durumdadır.
CMR Konvansiyonu 17/1.maddesinde, taşımacının yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak zarardan sorumlu olduğu, 17/2 maddesinde ise taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat etmedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altında olduğu düzenlenmiştir. Taşıyıcı karine olarak sorumlu olarak kabul edilmekte olup, sorumluluktan kurtulabilmesi için kusurlu olmadığını ispat etmek zorundadır. Hasar veya gecikme, istek sahibinin ihmalinden, verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan, taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşıyıcı sorumlu tutulmayacaktır. Somut olayda, taşıma başlangıcında hiçbir ihtirazi kayıt, tutanak ve sair delil olmaksızın taşımaya alınan emtianın hırsızlık sebebi ile zayi olduğu, taşıyıcının sorumluktan kurtulmasını sağlayacak bir hususun bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan ve itibar olunan bilirkişi raporunda emtia tanımlamaları gözetildiğinde fatura kıymetinin CMR 23.madde gereği Türkiye satış fiyatları ile uyumlu olduğu, davacı tarafından 22/10/2015 tarihinde yapılan ödeme ve tazminat miktarı belirleme masrafı toplamı 375.789,90 TL'nin kadri marufunda olduğunun tespit edildiği, davalıya yapılan ihtarname ile davacının 22/06/2016 tarihinden itibaren faiz isteyebileceği, bu haliyle davacının takip tarihi itibariyle 375.789,90 TL asıl alacak, 4.262,38 TL işlemiş faiz talebinde bulunabileceği anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Bakırköy ....... İcra müdürlüğü'nün ........ esas sayılı icra dosyasında davalının 375.789,90-TL asıl alacak, 4.262,38-TL işlemiş faiz yönünden itirazının iptali ile takibin 375.789,90-TL asıl alacak, 4.262,38-TL işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de alacağın likit olmadığı anlaşılmakla icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Açıklandığı Üzere;
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Bakırköy ...... İcra müdürlüğü'nün ...... esas sayılı icra dosyasında davalının 375.789,90-TL asıl alacak, 4.262,38-TL işlemiş faiz yönünden İTİRAZIN İPTALİ ile 375.789,90-TL asıl alacak, 4.262,38-TL işlemiş faiz üzerinden TAKİBİN DEVAMINA,, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 25.961,38-TL harçtan, peşin alınan 4.678,30-TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 21.283,08-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Dava ilk açılış harç gideri olan 4.707,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 5.277,55-TL'den kabul-red oranına göre(%98,12) 5.178,34-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 28.753,14-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.22/05/2019
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır