T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/930
KARAR NO: 2020/647
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 11/10/2016
KARAR TARİHİ: 14/10/2020
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 16/10/2020
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 05/08/2014 başlangıç tarihli ... nolu Sigorta Poliçesi bulunduğunu, 09/02/2015 tarihinde davacı şirketin ... Sanayi Sitesi ... Blv. .. Cad N:... .../ .... adresindeki fabrika binasının bir kısmının çatısının yoğun kar yağışı ve fırtına sebebiyle çöktüğünü ve neticede fabrikada hasar meydana geldiğini, bu durumun davalı tarafa derhal bildirildiğini ve davalı tarafından hasarın meydana geldiği adrese eksper gönderildiğini, ancak gelen eksperin hasar gören makinelerin özel olması sebebiyle mahkeme tarafından tespit yapılmasının gerektiği talebine istinaden davacı tarafça Büyükçekmece ... SHM'nin .... D. iş dosyası ile meydana gelen durum, hasar ve zarar tespiti yapıldığını, ayrıca hasara uğrayan makinelerin servis hizmetlerini yapan firmalara da tespit yaptırılarak rapor alındığını, 10/02/2016 tarihinde davalı firmanın eksperinin talebi doğrultusunda tüm evrakların hazırlanmış olduğunu ve maddi zararın tazmini için davacı tarafça davalı tarafa yazılı başvuru yapıldığını, bu başvurudan kısa bir süre sonra davalı ... şirketinin eksperi tarafından yeni belge ve işlemlerin talep edildiğini ve bu doğrultuda hasar gören makineler üzerinde yeniden firmalara inceleme yaptırılarak rapor hazırlanmış olduğunu, davalı ... firmasının eksperi tarafından hazırlanarak davacı tarafa 29/03/2016 tarihinde e-mail yolu ile gönderilen ve sigorta firması tarafından karşılanacak maddi zarar bedelinin 247.838,58 TL olduğunu, ancak bu bedelin davacı tarafça kabul edilmediğini, hasar gören makinelere ve uğranılan diğer zararlara ilişkin servis raporları, faturalar ve diğer belgelerin dosya kapsamına sunulmuş olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla " Belirsiz Alacak" davasının kabulü ile şimdilik 500.000,00 TL'lik zararın davalıdan 09/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği miktarın davacı tarafça belirlenebilir olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, davacı sigortalının bina teminatı kapsamındaki taleplerinin sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının da fahiş olduğunu, hiçbir şekilde kabulünün mümkün olmadığını, davacı sigortalı tarafından makine hasarı yönünden yetkili servislerce hasar onarılmış denilmiş olmasına rağmen makineler uzun süre bekletilerek hasarın artmasına neden olunduğunu, bununla birlikte hasarlı makineler hususunda davalı şirkete haber verilmesi ve piyasa araştırması yapılması gerekmekteyken bu yolların hiçbirine başvurulmaksızın sigortalı tarafından makinelerin hurda olarak satıldığını, davacı ... tarafından sigorta poliçesi genel şartlarına ve TTK hükümlerine açıkça aykırı hareket edildiğini, ekspertiz raporunda makine ve teçhizatın sigorta değerinin 3.629.088,60 TL olarak belirlenmiş olduğunu, sigorta poliçesinde ise sigorta değerinin 1.657.800,00 TL olarak gösterildiğini, bu durumda dava konusu hasarda eksik sigorta bulunduğunu, eksik sigorta faktörü ise 1.657.800,00/3.629.088,60 =0,456809 olduğunu, Ekspertiz Raporunda makine ve hasarlarının toplamının 240.514,00 TL olduğunu ( sovtaj bedeli 5.080,30 TL ) , makine hasar bedeline eksik sigorta bedeli faktörü uygulandığında 235.433,70 TL x 0,456809 =107.548,23 TL olarak hasar bedeli belirlendiğini, söz konusu miktarın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacının makine hasar yönünden fahiş tazminat taleplerinin de reddi gerektiğini, davalı ... şirketinin poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunun kabulü gerektiğini ve fazlaya ilişkin taleplerden hiçbir surette davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıya ait işyerinde 09/02/2015 tarihinde meydana gelen hava şartları nedeniyle çatı çökmesi sonucu oluşan hasar bedeli olarak davalı tarafından ödenmesi kabul edilen bedelin aralarındaki sigorta sözleşmesine göre yerinde olup olmadığı, eksik ödeme bulunup bulunmadığı, yapılan ödeme dışında davacı tarafın talep etmiş olduğu bedellerin poliçe klozlarına girip girmediği, ödenen bedel dışında davacının sözleşmeye göre fazlaca bedel talep hakkı olup olmadığı ve miktarının tespiti hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, borç ve alacak durumu, davacının çatısının çökmesi nedeniyle oluşan hasarın ne kadar olduğunun ayrı ayrı tespiti ile bu hasar bedellerinin aralarında bulunan poliçe klozlarına göre talep edilip edilmeyeceği veya ne kadarının talep edileceği hususlarında inşaat, elektrik, makine ve sigorta uzmanı bilirkişi tayin edilerek dosya üzerinden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Makine Yüksek Mühendisi ..., Elektrik - Elektronik Müh. .... ve İnşaat Mühendisi .... ve Sigorta Uzmanı ... tarafından düzenlenen kök raporda, davacının çatı çökmesi nedeniyle oluşan hasar KDV dahil 478.824,41 TL olduğu ve heyetteki Sigorta Uzmanı ....'ın bilirkişi heyetinden ayrık düşen ayrık raporunda ise uyuşmazlık konusu yangın( kar ağırlığı) hasarının davalı nezdinde sigorta örtüsü altına alınmış davacıya ait işyerinde, yangın poliçesi genel şartları ve özel şart olarak verilen kar ağırlığı klozu gereği teminat kapsamında olan bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu ve poliçe vadesi içinde meydana gelmiş olduğunu, sigortalının, rizikonun gerçekleşmesi sonrası sergilediği davranışlarının yangın sigorta genel şartlarının madde B.1 ( rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettiren/ sigortalının yükümlülükleri) hükmü ile TTK 'nun m.1447/1 hükmünün ihlali niteliğinde olduğu, sigorta kuruluşunun TTK 1447/2 hükmünden yararlanıp yararlanmayacağının mahkeme takdirinde oldu, eksperin makine teçhizat için sigorta değerinin 3.629.088,60 TL olarak belirlemesinin ve sigorta bedelinin 1.657.800,00 TL olması nedeniyle yapmış olduğu proporsiyon hesabının ( eksik sigorta indirgeme faktörü) Yangın sigortası Genel Şartların A.5 hükmüne uygun olduğu ve gerçeği yansıttığı, sigorta poliçesinde bina için sigorta teminatı verilmemiş olması nedeniyle, sigorta eksperinin bina hasarını teminat dışı olması nedeniyle hesaplama dışı tutmasının yerinde olduğu, heyetin teknik üyeleri tarafından ekspertiz raporu ile Çekmece ... SHM'nun ... D.iş dosyası kapsamında görevlendirilen bilirkişilerce düzenlenmiş, kök ve iki adet ek raporun bir excel tablosunda karşılaştırmalı analizi yapılmadan, sovtaj konusunda araştırma yapılmadan gerçek zararın ortaya konulamayacağı belirtilmiştir.
Tarafların rapora karşı itirazları hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Aynı heyetten alınan ek raporda, Teknik Değerlendirme Sonuç; davacının çatısının çökmesi nedeniyle oluşan hasarın KDV dahil 478.824,41 TL olduğu, Sigortacılık Mevzuatı Sonuç, uyuşmazlık konusu yangın ( kar ağırlığı) hasarının davalı nezdinde sigorta örtüsü altına alınmış davacıya ait işyerinde, yangın poliçesi genel şartları ve özel şart olarak verilen kar ağırlığı klozu gereği teminat kapsamında olan bir rizikonun gerçekleşmesi sonucu ve poliçe vadesi içinde meydana gelmiş olduğu, sigortalının, rizikonun gerçekleşmesi sonrası sergilediği davranışlarının yangın sigorta genel şartlarının madde B.1 ( rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettiren/ sigortalının yükümlülükleri ) hükmü ile TTK 'nun m.1447/1 hükmünün ihlali niteliğinde olduğu, sigorta kuruluşunun TTK 1447/2 hükmünden yararlanıp yararlanmayacağı hususunun mahkeme takdirinde olduğu, eksperin makine teçhizatı için sigorta değerinin 3.629.088,60 TL olarak belirlemesinin ve sigorta bedelinin 1.657.800,00 TL olması nedeniyle yapmış olduğu proporsiyon hesabının (eksik sigorta indirgeme faktörü) Yangın Sigortası Genel Şartların A.5 hükmüne uygun olduğu ve gerçeği yansıttığı, sigorta poliçesinde bina için sigorta teminatı verilmemiş olması nedeniyle sigorta eksperinin bina hasarını teminat dışı olması nedeniyle hesaplama dışı tutmasının yerinde olduğu belirtilmiştir.
Tarafların rapora karşı itirazlarını teknik yönde olduğu dikkate alınarak karşılıklı iddiaları ve daha önce alınan rapor ve ek rapora karşı itirazları hususunda resen seçilecek makine mühendisi, inşaat mühendisi, elektrik mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişi seçilerek yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
İnşaat Mühendisi ...., Elektrik Mühendisi ..., Taşıma ve lojistik Sigorta uzmanı Dr. Öğr. üyesi ... ve Makine Yüksek Mühendisi Prof. Dr. .... tarafından düzenlenen kök raporda, davacının meydana gelen riskler bakımından tüm işyeri risklerini, bina dahil sigorta güvencesine olduğu, makine sigortası bakımından eksik sigorta söz konusu olduğu, meydana gelen zarar hesaplamaları bakımından dosyada mevcut kök ve ek rapor tespitlerinin somut olaya uygun ve kadri marufunda hesaplamalara dayandığı, dosyada mevcut kök ve ek raporlarda eksik sigorta hesabı yapılmasına rağmen tazminat belirlemede bu oranın hesaba uygulanmadığı, davacının sigorta poliçesi kapsamında, makine ekipman bakımından eksik sigorta hususunda gözetilerek davalı sigortacısından 282.344.36 TL sigorta tazminatı talep ve dava edebileceği, davacının bilgi verme ve araştırmaya izin bakımından açık aykırı davranışının dosyada sabit olmadığı, bu hususta mahkemece farklı bir kanaat oluşursa davacı lehine hükmedilecek tazminattan takdiren indirim yapılmasının mümkün olduğu, sair itirazlar bakımından özellikle hasar hesabı ve gerçek zarar tespiti hususunda itirazların somut olaya uymadığı belirtilmiştir.
Dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile itiraza konu hususlar irdelenmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Aynı heyetten alınan ek raporda, mahkeme görevlendirilmesi kapsamında yapılan ek inceleme ve değerlendirmeler neticesinde yeni ve farklı bir sonuç ve değerlendirmede bulunulmadığı, her türlü hukuki ve niteleme ve takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Dosyada mevcut bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu ve hükme esas alınmayacağı anlaşılmakla dosyanın 1 sigorta uzmanı, 1 makine mühendisi, 1 elektrik mühendisi ve 1 inşaat bilirkişiden oluşan yeni bilirkişi heyetine tevdii ile özellikle çelişkili olan bina hasarının teminat kapsamında olup olmadığı, eksik sigorta sözkonusu olup olmadığı ve oranı hususları da titizlikle incelenerek davacının davalıdan talep edebileceği tazminat bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise miktarı hususlarında rapor alınarak karar verilmiştir.
Makine Yüksek Mühendisi Dr. ...., Yapım Yönetimi ..., Elektrik - Elektronik Mühendisi ... ve Sigorta Uzmanı .... tarafından düzenlenen raporda, Yangın Sigortaları A.5. maddesi gereği %45.47 oranında eksik sigorta tespit edildiği, hasar gören çatı ve tesisatın (binanın) Sigorta Kapsamı haricinde olduğu, sigortalının, Yangın Sigortası Genel Şartları Madde B.1 maddesi ile TTK 1447/1, 1447/2 hükümleri hilafına hareket ve davranışları sergilemiş olabileceği, toplam hasar miktarının, bahse konu makineler tam hasarlı kabul edilerek, 437.314,55 TL olduğu belirtilmiştir.
Davacı şirketin fabrika çatısının 19/02/2015 tarihinde kar yağışı ve fırtına sebebiyle çökmesi neticesinde fabrikada hasar meydana geldiği, davacı ile davalı ... arasında 05/08/2014 başlangıç tarihli sigorta sözleşmesi nedeniyle hasar bedelinin sigorta şirketinden tahsili istemli olarak işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında 3 ayrı heyetten bilirkişi raporu alınmış olup, 05/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda oluşan hasarla ilgili olarak tüm kalemlere ilişkin hesaplama, sovtaj ve kıymet kazanma tenzili yapılarak toplam hasarın 478.824,41 TL olduğu, hasarın teminat kapsamında olan rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana geldiği, bina hasarının teminat kapsamı dışında tutulması gerektiği, makine ve teçhizatın sigorta değerinin 3.629.088,60 TL olarak belirlendiği, sigorta bedelinin 1.657,800 TL olması nedeniyle hesaplanan eksik sigorta indirgeme faktörünün uygun bulunduğu, 26/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda hasar gören kalemler için % 8 enflasyon farkı gözetilerek poliçedeki sigorta bedellerinin hesaplandığı, meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında olduğu, poliçenin "işyeri tüm riskler" şeklinde düzenlendiği ve bina hasarı hariç şeklinde bir ayrımın yapılmadığı, kiralayana ait taşınmaz hasarının 3.kişilere ait mallar olarak yorumlanması gerektiği, tazminat hesabında eksik sigorta indirimi yapılması gerektiği, 13/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda ise, sigorta değerinin yeniden hesaplandığı, bina ve binaya ait elektrik dağıtım panosunun sigorta poliçesi kapsamında bulunmadığı, % 45,56 oranında eksik sigorta tespit tespit edildiği belirtilmiştir.
Bina hasarının sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı hususunda bilirkişi raporlarında farklı görüşler ileri sürülmüş ise de, mahkememizce alınan son bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.
Hasar, kar ağırlığı sonucu meydana gelmiş olup, kar ağırlığının sigorta sözleşmesinde ek teminat ile temin edilmiş olduğu, kar ağırlığı sebebiyle oluşacak hasarların teminat kapsamında olduğu, sigorta konusuna dahil olmayan bina, çatı, ve binaya dahil elektrik dağıtım panosu ve tesisatını sigorta kapsamında olmadığı, zira Yangın Sigortası Genel Şartlarında adı geçen "bina" olgusu başlı başına bir sigorta konusu olup, yangın sigorta sözleşmesinde ayrı bir başlık altında belirtileceği ve bu sebeple hasar gören çatı ve tesisatın sigorta kapsamı dışında olduğu sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi raporunda, 3.629.088,60 TL şeklindeki sigorta değeri belirlemesinin hatalı olduğu, ortalama 127.500 TL rayiç değere sahip makinelerin yanında, modeli vb bilinmeyen makineler için ortalama 200.000 TL rayiç değer belirlemesinin hatalı olduğu, bahse konu 5 adet makine için ortalama 130.000 TL/adet alınması kanaatine varıldığı, önceki raporda % 8 enflasyon farkı gözetilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, sonuç kısmında enflasyonsuz değerin alındığı, enflasyon farkı dikkate alınarak yapılan hesaplamada makine teçhizatın poliçedeki sigorta bedellerinin 1.790.424 olması gerektiği, ... tel çekme makinesinin tamiri mümkün olmadığından tam hasarlı olarak değerlendirilmesi gerektiği, hasar gören 3 kafalı mavi renk taslak hazırlama makinesinin tamirinin ekonomik olmaması nedeniyle hurdaya çıkarılması ve tam hasarlı olarak değerlendirilmesi hususunda dosya kapsamındaki 3 bilirkişi heyeti raporunda da ihtilaf bulunmadığı, sovtaj bedeli ve kıymet kazanma tenzili miktarlarının sigorta kapsamına giren menfaatler olduğu tespit edilmiştir.TTK'nun 1462. maddesi "Sigorta bedeli sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine bir sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder." hükmünü içermekte olup, bilirkişi raporunda hesaplanan eksik sigorta oranı % 45,57 olup, toplam hasar miktarının 437.314,55 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla mahkememizce açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 437.314,55-TL'nin 10/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-437.314,55-TL'nin 10/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 29.872,95 -TL harçtan, peşin alınan 8.538,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 21.334,20 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 8.567,95 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri 10.367,90 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 9.068,06 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 38.915,73 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir edilen 8.949,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.14/10/2020
Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı