T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/3
KARAR NO: 2018/1069
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 02/01/2017
KARAR TARİHİ: 30/11/2018
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2018
DAVA;Davacılar vekilinin mahkemeye sunduğu 16/04/2009 havale tarihli dilekçesinde özetle; davalı .... Ser. Yed. Parça San. Tic. Ltd. Şti in, mülkiyeti davacılara ait .... mah. , .... Yolu, No: .... adresindeki fabrika binasında kiracı olarak bulunmakta iken 21/05/2008 tarihinde meydana gelen yangında kiralanan taşınmazın yandığını, kiracının gerekli tedbir ve dikkati göstermemesi sonucu mecurun yanan kısmının kullanılamaz hale geldiğini, kira sözleşmesinde, kiralanan fabrika binası ile beraber kiracıya teslim edilen demirbaşların; komple ısıtma sistemi, trafo, kompanze giriş panoları, iç aydınlatma, kompresör, hidrofor sıcak su sistemleri, tüm kapı ve pencere sistemleri olduğunu, sözleşmenin hususi şartlar bölümünün 4. Maddesinde demirbaş olarak teslim edilen tüm eşya ve malzemelerden ve bakımından ve onarımından kiracının sokmul olacağının açıkça belirtildiği, yine sözleşmenin 10. Meddesinde ' kiralanan yerin kiracıya tam ve eksiksiz olarak boyalı ve badanalı teslim edildiğinin, kiracının normal kullanımdan doğan yıpranma iddiasında bulunamayacağının, kiracının sebep olacağı her türlü zarar ve ziyan tazmin etmeyi kabul ve taahhüt ettiğinin' belirtildiğini, davalılardan ...' in, kiracı şirketin ortağı, sokumlu müdürü ve kira sözleşmesinden dolayı sorumlu kefil olduğunu, davacı müvekkillerinin davalılara gönderdikleri Eylül 2008 tarihli ihtarnamede hasarların giderilmesine başlanmasını talep ettiklerini davalıların bir girişimde bulunmamaları üzerine Büyükçekmece ..... Asliye hukuk Mahkemesi' nin ..... değişik iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, davalı şirketin tespiti takiben bazı hasar giderici çalışmalar yaptığını, bu arada 31/12/2008 tarihi itibariyle kiralanan yeri boşaltıp kira sözleşmesini yenilemeyceğini bildirdiğini, kira sizleşmesinin sona erdiği tarihte hasarın giderilmemesi üzerine, davacının Büyükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin .... değişik iş sayılı dosyası ile bir kez daha tespit yaptırıldığını, davalıların 31/12/2008 yerine ancak 13/01/2009 tarihinde taşınmazı tahliye ettiğini, teslim tutanağında Büyükçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin .... değişik iş dosyasında yapılan tespit sonucu belirlenen zarar bedeline ilişkin hakların saklı tutulduğu, Büyükçekmece ....... Asliye Hukuk Mahkemesinin... değişik iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit sonucu tespit edilen hasarların bir kısmının davacılarının da katkısı ile giderildiğini, bir kısım hasarların yeniden yapılması ile 42.000-TL masraf gerektiğinden tespit raporunda belirtildiğini; kiralanan taşınmazın kirasının 8.600-TL olduğnuu, 2008 yılı enflasyonuna göre 2009 kirasının 9.645-TL olması gerektiğini, tespit raporunda hasarın 15 günde giderilebileceğinin, 13 günde teslim etmede gecikildiğini, 28 günlük kira bedelinin 8.834,00-TL olduğunu, sözleşmeye göre davalıların davacıya depozito olarak 12.500-TL ödediklerini, bu durumda davacıların bakiye alacaklarının 38.334-TL olduğunu, bu nedenle 38.334-TL bakiye zararın 31/12/2008 tarihinden itibaren ticari reeskont fazili ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili tarafından mahkemeye sunulan 13/05/2009 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacıların davalı şirket ile davacılar arasında, davalıların maliki oldukları fabrika binasının kiralanması için 01/01/2008 başlangıç tarihli bir kira sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşme gereğince diğer davalı ....' in de kefil olarak sözleşmeyi imzaladığını, 21/05/2008 tarihinde gece vakti kullanımdan kaynaklanmayan ve davalıların dışındaki nedenlerden dolayı fabrikanın bir bölümünde yangın meydana geldiğini ve bu yangın sonucunda davalı firmanın büyük zarar gördüğünü yine yangın nedeniyle fabrika binasının da hasar gördüğünü, bu konuda Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesi' nin .... değişik iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, iyi niyetli hareket eden davalının kendisinin sebep olmadığı ve kullanımdan kaynaklanmayan hasarları gidererek yeniden imalat yapılmasını sağlayarak binayı kullanıma hazır hale getirerek temiz bir şekilde tahliye ettiğini, bu durumu noter kanalı ile davacılara bildirildiğini, davacıların kendilerinin yokluğunda bir tespit yaptırdıklarını, tespite kendileri tarafından itiraz edildiğini, davalı davacılarının da Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi' nin .... değişik iş sayılı dosyası ile bir tespit yaptırdığını, kendilerince yapılan tespite davacıların yaptırmış oldukları tespit arasında büyük farklılık bulunduğunu, davacı tarafça yaptırılan tespitte 42.000-TL hasar belirlendiğni, tespitte 23 kalem işin davacıların istemleri doğrultusunda davacıları tarafından giderildiğini, kendilerince yaptırılan tespitte bu 23 hasar kaleminin kendileri tarafından giderilmiş olduğunun belirtildiğini, binada meydana gelen hasarların davalalırdan kaynaklanmadığını, hasarın tamamen dışarıdan kaynaklanan nedenlerden dolayı oluştuğunu, davalılara herhangi bir kusurun atfedilemeyeceğini ve bundan dolayı da sorumlu tutulamayacağını, her ne kadar kira sözleşmesinnde tam ve eksiksiz yazılmış olsa da, yapının eski olmasından dolayı çoğu sistemlerin kullanılmadığını, tüm bunlara rağmen hasarlanan kısımların çoğunun onarıldığnı, çoğu yerin yeniden imalatı yapıldığını ve bina kullanılma uygun kirilandığından daha iyi biçimde tam ve eksiksiz olarak sözleşmenin sona ermesi tarihinen önce kiralayanlara teslim edildiğini, binan davalara harap halde teslim deldiğni, binanın çoğu alanının ve sistemlerinin davalı tarafından kullanılmadığını, davacılara verilen 12.500-TL depozitonun davalıya iade edilmediğni, diğer davalı ....' in kefilliğnin adi kefalet hükümlerine tabi olduğundan, kiracı olan davalı firmaya yönelik olarak hukuki süreç tamamlanmadan sorumluluğunun söz konusu olmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ..... Esas, ..... Karar ve 04/12/2014 karar tarihli ilamın Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin .... Esas, ..... Karar ve 04/05/2016 karar sayılı ilamıyla bozulmuş olmakla, mahkememizce usul ve yasaya uygun bulanan Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
B.Çekmece ...... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Değişik İş sayılı dosya aslı celbedilmekle, davalı tespit isteyen .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'nin hasımsız olarak müvekkili firma tarafından tahliyesi yapılan fabrika binasının mevcut durumunun, müvekkili tarafından yapılan bakım, onarım ve yeniden imalatlar ile bu nedenle meydana gelecek değer artışının, kiralarken kira kontratında belirtilen durumunun, binanın eski olması nedeniyle yıpranma payının da göz önüne alınarak tespitine karar verilmesini talep ettiği, bilirkişilerin raporunu mahkemesine ibraz ettiği görüldü.
Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ..... Değişik İş sayılı dosya aslı celbedilmekle, davalı tespit isteyen .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'nin hasımsız olarak yangın nedeniyle işyerinde bulunan mal ve emtiada meydana gelmiş olan zararlar ile binada meydana gelen zararların binanın eski hale gelmesi için gerekli olan masraflarının tespitine karar verilmesini talep ettiği, bilirkişilerin 12/06/2018 tarihinde raporunu mahkemesine ibraz ettiği görüldü.
B.Çekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Değişik İş sayılı dosya aslı celbedilmekle, tespit isteyen .... Konut Yapı Kooperatifi tarafından ..... San. ve Tic. Ltd Şti ve ..... San. ve Tic. A.Ş.'ne karşı hatalı ve eksik yapılmış olan mutfak ve kapı imalatlarının tespitine karar verilmesini talep ettiği, bilirkişinin raporunu mahkemesine ibraz ettiği görüldü.
B.Çekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Değişik İş sayılı dosya aslı celbedilmekle, incelenmesinde; davacılar tespit isteyen ... ve ...'un davalı karşı tarafa .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'ne karşı kiralananda meydana gelen hasar nedeniyle doğan zarar-ziyan'ın miktarının inşaat ve elektrik mühendisi bilirkişiler eliyle tespitine karar verilmesini talep ettiği, bilirkişilerin 20/01/2009 tarihinde raporu mahkemesine ibraz ettiği görüldü.
B.Çekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Değişik İş sayılı dosya aslı celbedilmekle, incelenmesinde; davacılar tespit isteyen ... ve ...'un davalı karşı tarafa .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'ne karşı kiralananda meydana gelen hasar nedeniyle doğan zarar-ziyan'ın miktarının inşaat ve elektrik mühendisi bilirkişiler eliyle tespitine karar verilmesini talep ettiği, bilirkişilerin 31/10/2008 tarihinde raporu mahkemesine ibraz ettiği görüldü.
Tarafların karşılıklı iddiaları, yangının çıkış nedeni, çıkış nedenine göre davalının kusurunun bulunup bulunmadığı ve kusur oranının belirlenmesi için resen 3 kişilik yangın hususunda uzman bilirkişi heyeti oluşturularak dosya üzerinden rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin bahse konu yangın olayının işyeri sahibi tarafından kundaklama veya kasıtlı bir yangın çıkarma ihtimalinin bulunmadığı, zira depo ve sevkiyat bölümünün sigortalı olmadığı, bu durumda sigorta kundakçılığından bahsedilemeyceğini, ancak olayın meydana geldiği anndan itibaren özellikle itfaiyenin müdahalesi aşamasında deponun kapısının açık olduğunu ve yangın merkezinin birbirine zıt konumlarda aynı zamanda yani eş zamanlı olarak başlaması ve bu noktalarda da açık ateş kaynağının bulunmadığını ve elektrik tesisatının yangına sebebiyet verecek şekilde olmadığını, keza kriminal incelemelerde de elektrik ark ve kontağının bulunmadığını irdelendiğinde bahse konu yangının normal bir yangın seyrinde gelişmediğini ve şüpheli yangın sınıfında değerlendirilmesinin gerektiğini, yangının çıkmasından dışarıdan sabotaj olma ihtimali de olsa davalının yeteri kadar fiziki ve elektronik güvenlik tedbiri almadığını, itfaiye raporunda belirtildiği üzere yangının çıktığı deponun kapısının kilitli olmadığını, yangın yerinde yangın algılama ve ihbar sisteminin, sulu söndürme yani yangın sprink sisteminin bulunmadığı ya da yaptırılmadığı hususları dikkate alınarak davalıların kusur oranının %100 olduğunu beyan etmişlerdir.
Davalı tarafın itirazları ve özellikle kök raporda belirtilen kusura etki ettiği değrelendirilen unsurlardan, yangın algılama ve uyarı sistemi, sulu söndürme sistemi gibi fiziki ve elektronik tedbirlerin kiracının mı, bina sahibinin mi sorumluluğunda olduğu değerlendirilerek bu duruma göre kusur hususunun yeniden değerlendirilmesi hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin mahkememize ibraz etmiş oldukları raporunda özetle;olayın meydana geldiği tarihde yürürlükte olan 19/12/2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in md 124'te yapı, bina, tesis ve işletmelerde yangın güvenliğinden kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda en büyük amir, diğer bina, tesis ve işletmelerde ise sahip veya yöneticilerin sorumlu olduğunu, uygulamada yapılan işin niteliğini, binanın yüksekliğini, binanın toplam alanı, depolama alanlarındaki ürünlerin yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı ürün grubundan olup olmadığını, vb. Hususlarda binaların yangından korunması hakkında yönetmelik uyarınca işletme sahiplerinin itfaiyeden işletme ruhsatı alma aşamasında, itfaiye ruhsat birimi tarafından yapılacak denetlemede yangın güvenliği bakımından ortaya çıkacağı ve alınan önlemlerin yeterliliğinin veya eksikliğinin itfaiye birimince tespit edileceği, bina malikinin kiraladığı yerin önceden ne amaçlı kullanılacağını bilemeyeceğinden ne tür yangın güvenlik tedbiri alacağını bilemeyeceğinin değerlendirildiğini, depolama yapılan binanın işletme ruhsatının olup olmadığını, varsa itfaiye tarafından düzenlenen yangın güvenliği tedbirlerinin yeterlilik raporunun incelenmesinden anlaşılacağını, ancak dosya kapsamında işletme ruhsatı alma aşamasında düzenlenen itfaiye yeterlilik raporuna rastlanmadığını, olay tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu Md 58 bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazasındaki kusurundan mesul olacağını denilmekte ise de yangının binanın kötü yapımından ya da eksiklik gizili ayıp vb. Kaynaklandığına dair herhangi bir bulgu ve delile ulaşılamadığından yangın olayı ile ilgili illiyet bağının kesildiğinin değerlendirildiği kök raporlarında atfedilen kusur ve kusur oranında herhangi bir değişikliğe gidilmediğini beyan etmişlerdir.
01/01/2008 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesini ... kefil olarak imzalamıştır. 6098 sayılı Borçlar Kanunu 583 (818 sayılı B.K.nun 484.) maddesine göre, kefalet sözleşmesinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmasına ve kefilin sorumlu olacağı azami miktarın belirlenmesine bağlıdır. Yangın sonucu oluşan zararın ve tamir süresinin, kefalet sözleşmesinin tanzimi sırasında önceden bilinebilir ve belirlenebilir mahiyette olmadığı açıktır. Bu nedenle zarardan davalı kefilin sorumlu olduğundan söz edilemez. Öte yandan kiralananın 13/01/2009 tarihinde tahliye edildiği uyuşmazlık konusu değildir. Dava tarihi itibariyle uygulanması gereken Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 493. maddesi hükmü gereği bir kimse belirli bir süre için kefil olup da bu zamanın sona ermesini takip eden bir ay içinde alacaklı icraya ya da mahkemeye başvurarak hakkını talep etmezse veya takibatına uzun süre ara verirse kefil kefaletten kurtulur. Somut olayda, davacı, davalı kefil hakkında kira sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir aylık sürenin geçmesinden sonra 15/04/2009 tarihinde açmış olduğu dava ile kira paralarının tahsilini talep etmiştir. Bu durumda anılan yasa hükmü gereğince davalı kefilin kira borcundan söz edilemez. Bu nedenlerle, mahkememizce kefil ....'e karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 256. ve 266 maddesi ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 316. ve 334 maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananı aldığı şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Kural olarak kiralananın yanması halinde kiracı kusursuz olduğunu kanıtlamadıkça meydana gelen zarardan sorumludur. Kusur ise gerekli özenin gösterilmemesi, sonucun önceden tahmin edilememiş olmasıyla ortaya çıkar. Özünde davanın dayanağı haksız fiil olduğundan, davalının meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumlu tutulması gerekir. Mahkememizce kusur oranlarının tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, tanzim olunan bilirkişi raporunda davalı tarafın % 100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, davalı .... şirketine karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 29.061,45-TL'nin 31/12/2008 tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı .... şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
Davalı ....'e karşı açılan davanın reddine,
Davalı .... şirketine karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 29.061,45-TL'nin 31/12/2008 tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı .... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
1-Alınması gereken 1.985,19-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 517,60-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.467,59-TL'nin davalı .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Dava ilk açılış harç gideri olan 535,70-TL'nin davalı .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olarak toplam 3.101,83-TL'den kabul-red oranına göre(%75,81) hesaplanan 2.566,13-TL'nin davalı .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olarak toplam 100-TL'den kabul-red oranına göre(%24,19) hesaplanan 24,19-TL'nin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 3.487,37-TL vekalet ücretinin davalı .... Servis ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ....'e verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize müracaatla YARGITAY yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.30/11/2018Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır