T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/882 Esas
KARAR NO: 2018/932
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2017
KARAR TARİHİ: 18/10/2018
Mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket, iş bu davaya konu borcun sebebi teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanmasının gerekli olduğunu, müvekkil şirketi tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesinin mümkün olup ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS bankasından/HGS'den provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS'den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme de gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin ihlalli geçiş bildiriminin her ne kadar müvekkili şirketi için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, söz konusu ihlalli geçiş bildiriminde "Otoyoldan Geçiş Ücretini ödemeden çıkış yapmış bulunmaktasınız. 6001 sayılı kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebilirsiniz. Bu itibarla xx.xx.xxxx tarihine kadar geçiş ücretini ödemediğiniz takdirde, hukuki süreç başlatılacak olup, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ve oluşacak tebligat, yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücretleir, işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderler de takip ve tahsil edilecektir." ifadesinin yer aldığını, ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre içerisinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmemesi gerektiğini, kullanıcıların bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, ilk 15 günlük cezasız sürenin dolmasına müteakip müvekkili şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü'nden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplilk bilgilerinin talep edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişememekte ve dolayısıyla bu süre içerisnde borçlulara herhangi bir bildirimin yapılamadığını, müvekkili şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 10 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, geçiş ücretinin 10 katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının %60 ı ise, tahsilini izleyen ayın 7. Günü mesai bitimine kadar, hazine payı olarak, müvekkili şirket tarafından ödendiğini,konu ile ilgili olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin vermiş olduğu 06/07/2017 tarih, 2017/1294 esas, 2017/1079 karar ile söz konusu ihlalli geçişlere ilişkin emsal karar verildiğini, bu nedenlerden ötürü davalının Bakırköy ... İcra Müd'nün .... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile idari para cezalarını tahsil yetkisi tümüyle devlete ait bir yetki olup, bu itibarla yakın zamanda 6001 s. Kanun Md. 30/5 uyarınca tahsil yetkisinin işletici şirkete devredilmesi ile Md.30/7 uyarınca bildirimin tebliğ tarihinden itibaren değil de, kaçak geçiş tarihinden itibaren başladığı yönündeki hükümler açıkça Anayasaya aykırılık teşkil ettiğinden, öncelikle işbu hükümlerin iptali amacıyla somut norm denetimi mekanizması işletilerek dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir. müvekkili şirkete ait araçların geçiş ihlali yapması söz konusu olmayıp bu tür bir borcu bulunmadığını, işletici şirketin kendisinden kaynaklanan geçiş sistemlerinde yaşanan okuma problemi nedeniyle işbu ceza hukuka aykırı olarak verilmiş olduğundan, karşı tarafın kendi kusurlu hareketinden yararlanmaya çalıştığı işbu davanın 4721 s. TMK Md. 2 uyarınca reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar işbu kaçak geçiş ücretlerinin işletmeci şirket tarafından tahsil edileceğine dair yakın zamanda mevzuat değişikliğine gidilmişse de, dava konusu nevi itibariyle idari para cezası olup, anayasanın temel ilkeleri gereğince ancak ve ancak doğrudan idare tarafından tahsil edilebileceğini, oysa 6001 s. Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında, 6639 sayılı Kanunun 33. Maddesi ile 27.03.2015 tarihinde yapılan değişiklik ile işbu idari para cezalarını tahsil yetkisinin işletici şirkete devredilmiş olup bu husus başta kanunilik ilkesi olmak üzere Anayasanın temel ilkelerine açıkça aykırılık teşkil ettiğinden iptali gerektiğini, müvekkili şirketi aleyhinde başlatılan Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında takip konusu alacağa ilişkin takip ekinde gönderilen evraklar ispat etmediğini, işbu iddiayı ispat külfetini alacaklı olduğunu iddia eden karşı tarafta olduğunu, tüm yurtta kaçak geçiş sistemlerinde otomatların HGS-OGS okumama problemlerinden dolayı pek çok insanın yaşadığı mağduriyetinin malum olduğunu, bu itibarla karşı tarafın sistemsel bir hata olmadığını ispat etmesi gerektiğinin de kabulünün gerektiğini, karşı tarafın sunmuş olduğu müvekkili şirketin kaçak geçiş yaptığını ispat eder nitelikte olmadığını, işbu belgelerin mevcudiyeti alacak iddiasını kanıtlamaya yeterli olmadığını, zira huzurdaki davada alacaklı olduğunu iddia eden karşı tarafın işbu belgeleri müvekkili şirkete teslim edildiğini ispat etmesi gerektiğini, ekte sunulan belgelerin müvekkil şirkete teslimi ispat edilemediğine göre, usulüne uygun bir bildirim yapılmadığından bahisle 15 günlük sürenin başladığından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle, öncelikle karşı tarafın usul ve yasaya aykırı işbu davasının dayanağı olan 6001 s. Kanun Md. 30/5 ile 30/7 hükümlerinin Anayasaya aykırı olmasından bahisle Anayasa Md. 152 uyarınca somut norm denetimi mekanizması işletilerek dosyanın Anayasa Mahkemesinde incelenmek üzere iptal davası açılmasına, neticede müvekkil şirketten alacağı olduğundan bahisle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında müvekkil şirket aleyhinde başlatılan takibe karşı yapılan itirazların haklı ve yerinde olduğunun kabulü ile neticede davacısı tarafından ispat edilemeyen huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30.maddesine istinaden geçiş ücreti ve tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün.... E sayılı dosyasının tetkikinden davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında 1.083,30 TL geçiş ücreti, 10.833,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 11.916,30 TL asıl alacak üzerinden ilamsız takip yapıldığı davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30/1 maddesinde Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında para cezası verileceği, 5.fıkrasında 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 10 katı tutarındaki cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7.fıkrasında ise geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin 1.ve 5. fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı düzenleme altına alınmıştır.
Yargılama sırasında yürürlüğe giren, 7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun’un yürürlük tarihi olan 25/05/2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır.
Davalı tarafça şirkete otoyol işletme yetkisinin devredilmiş olması ve sair gerekçelerle ilgili somut norm denetiminin işletilerek kanun maddelerinin iptali amacıyla dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesini talep etmiş olsa da; dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak emsal Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas numaralı mahkeme dosyası ile Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuru Anayasa Mahkemesi tarafından tarafından karara bağlanmıştır. Söz konusu karar ile; -6001 Sayılı Kanun'un 30. Maddesi'nin 5. Fıkrası'nda belirtilen 10 kat cezanın idari para cezası niteliğine haiz olmadığı, ayrıca, 15 günlük sürenin tebliğ tarihinden değil, geçiş tarihinden itibaren başlaması gerektiğinin yasa ve usule uygun olduğu, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiğinin açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlendiğine ilişkin tespitlerine yer verilerek ilk derece Mahkemesinin başvurusu esastan reddedilmiş olup yeniden somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurmakta hukuki yarara kalmadığı anlaşılmıştır.
Davalıya ait araç sürücülerine geçiş sırasında ihlalli geciş bildiriminin tebliğ edildiği, araç sürücülerince internet ortamından ihlalli geçiş sorgulamaları yapılabildiği, ihlal tarihinden 15 gün içerisinde ödeme yapılabildiği, araç sürücüsüne tebliğ yapılmasına rağmen ödemenin davalı tarafça yapılmadığının anlaşıldığı, davalının, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihte aracının ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişede olmadığına ilişkin bir itirazının bulunmadığı, davalıya ait aracın geçiş ücretini ödediğine ilişkin banka veva PTT den atınmış OGS - HGS ödeme dekontu sunulamadığı, buna göre ödemenin yapıldığının ispat edilemediği, ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde davalı aracında OGS - HGS bakiyesi olsa bile OGS ve HGS sistemleri için bankadan veya PTT den geçiş esnasında olumlu cevap gelmemesi (Provizyon alınamaması) halinde araç sürücüsü tarafından nakit veya kredi kartı ile geçiş ücretinin ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce davalı vekiline ilgili banka şubesi veya PTT Şubesi bildirildiğinde dava dilekçesine ekli İGB Bilgileri Dökümü belgesi de eklenerek davalının 23.05.2017 - 24.05.2017- 31.05.2017- 13.06.2017 - 14.06.2017 tarihinde HGS -OGS hizmeti alıp almadığı , bu hizmeti alıyorsa Gebze/ İzmir otoyolu , Gemlik- Hersek giriş çıkışlı yoluculuktan HGS hizmeti alıp almadığı ve bu geçiş nedeniyle giriş çıkış ücretinin HGS -OGS 'den kesilip kesilmediği, kesilmişse miktarı , kesilmemiş ise nedeninin sorulması için süre verildiği, bunun üzerine .... Bankası AŞ .... Şubesine müzekkere yazıldığı ve müzekkerenin tetkikinden davalı şirketin şube kayıtlarında kredi kartı veya HGS ürünü bulunmadığı, ihlalli geçiş bildirimi makbuzlarında cezaya konu olan ....VE .... plaka numaralı araçlara ait HGS ürünleri, davalı firma arafından vadesi hesap ile otomatik ödemeye bağlandığı, HGS ürünü geçiş sonrası kalan bakiye bilgisinin banka sisteminde sadece anlık izlenebildiği, geriye dönük bakiye izlemesi yapılamadığı, ve bakiye bilgisi talep edilen günlere ait gün sonu vadesi hesap bakiyelerini bildirdiği. gönderilen listede ilgili tarihler için vadesiz hesap bakiyeleri incelendiğinde; geçiş saatlerine tekabül eden zaman diliminde geçiş ücretine yeterli bakiyenin vadesiz hesapta mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
Dosya içerisine ibraz edilen ihlalli geçiş bildirim tutanaklarına göre davalı şirkete ait araç ile yapılan 7 adet geçişe ilişkin geçiş ücretinin tahakkuk ettirilmiş olup bu tutarın 10 katı tutarındaki geçiş cezası ve ihlalli geçiş yapıldığına dair ihlalli geçiş bildirim tutanağı düzenlenmiş olduğu, esasen davalı tarafça ilgili gişeden anılan tarihte ve anılan araç ile geçiş yapılmadığına dair bir itirazlarının bulunmayıp itirazın daha çok araçta bulunan HGS -OGS sistemi üzerinden geçiş ücretinin temin edilememesi ve kendilerinden kaynaklanmayan neden dolayısı ile 10 katı ceza tutarı belirlenmesinin yerinde olmadığı yönlerine ilişkin olup, geçiş esnasında davacı şirket tarafından açıklanan sistem gereği HGS - OGS Otomotik geçişi sırasında geçiş ücreti alınamayan aracın gişeden geçebilmesi için HGS - OGS sisteminin okunamaması nedeni ile nakit ya da kredi kartı yolu ile ödemede yapılmaması halinde, ihlalli geçiş bildirim tutanağının düzenlenerek kendisine verildiği, ihlalli geçiş bildirim nolu tutanak içeriğinde mesafenin geçiş ücreti tutarının geçiş ücreti ceza tutarının ve neye istinaden kesildiği hususlarındaki açıklamanın ve cezanın 15 günlük süre içerisinde geçiş ücreti ödenmez ise alınacağı yönündeki bildirimlerin yer aldığı ve ilgisine teslim edildiği halde, 15 günlük süre içerisinde ödemenin yapılmadığı, yukarıda belirtildiği üzere ihlalli geçişler sırasında otomatik ödemeye bağlanan vadesiz hesapta yeterli bakiye bulunmadığı anlaşılmakla, tahakkuk ettirilen ¨1.083,30 TL geçiş ücreti ile 4 katı tutarında ceza tutarı olan 4.333,20 TL'nin toplamı olan ¨ 5.416,50- TL' nin davalıdan talep edilebileceği sonucuna varılmakla davanın ve icra takibinin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, icra takibine itirazın iptaline, icra takibinin devamına, alacak likit ve yasal şartları oluşmakla asıl alacağın % 20 si tutarında hesap edilen ¨1.083,30 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ise de kısmen kabulün yasa değişikliği gereği olduğu, davanın, açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre açıldığı ve bu sebeple kısmen red kararı nedeniyle davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği değerlendirilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye istinaden,
Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,
1-Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün.... Esas sayılı icra takibine davalının 1.083,30-TL geçiş ücreti, 4.333,20-TL ceza tutarı olmak üzere toplam 5.416,50-TL lik kısmına itirazının iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın % 20 si oranında 1.083,30-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 370,00 TL harçtan, peşin alınan 143,93 TL'nin mahsubu ile bakiye 226,07 -TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 175,33 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 116 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 2.180 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 18/10/2018
Katip ... Hakim ...