T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/933 Esas
KARAR NO: 2020/229
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2015
KARAR TARİHİ: 27/02/2020
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 27/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirketin, dava dışı merkezi ...... şirketi ile yaptığı anlaşma gereği ihraç etmek için imal ettiği ürünlerin nakliyesi için davalı ..... Taşımacılık A.Ş. İle anlaşıldığını, uluslararası kara taşımasının yapıldığı esnada yüklerin nakliyesini gerçekleştiren ..... (Çekici+Dorse) plakalı tır aracının sürücüsünün 25.01.2015 tarihinde Bulgaristan ülkesi sınırları içerisinde direksiyon hakimiyetini kaybederek aracı yol kenarında ki boş araziye devirmesi sonucu tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, nakliye aracının yoluna devam edemeyecek kadar ağır hasarlı olması sebebiyle ilerleyen süreçte emtianın Bulgar plakalı başka bir tır aracına aktarılarak Türkiye'ye geri getirilerek Halkalı Gümrüğü'ne giriş yaptığını, ürünlerin söz konusu kaza nedeniyle zamanında teslim edilemediğini, dava dışı 3. kişi şirketin, davacı şirkete malların yeniden imal edilerek ivedilikle kendilerine teslimini aksi halde yasal yollara başvuracağını bildirdiğini, iş bu durum üzerine müvekkilinin malları yeniden imal ederek ihraç ettiğini, müvekkili tarafından tanzim edilen 22.01.2015 tarih 2.259,21 -Euro bedelli fatura ile taşıma belgesi ve konşimentodan da anlaşılacağı üzere malın değeri ve müvekkilinin uğradığı zararın 2.259,21 Euro olduğunu, dava dışı ..... şirketine 12.02.2015 tarih ve ...... seri ve sıra numaralı 2.258,28 Euro bedelli ikinci faturayı tanzim ettiğini belirterek müvekkilinin, davalı şirketin sözleşmeye ve kanuna aykırı filleri nedeniyle uğradığı 2.259,21 Euro maddi zararının 21.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek Kamu Bankalarınca Euro cinsinden döviz tevdiat hesaplarına uygulanacağı bildirilen azami faiz oranı ile tazminini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı şirketin huzurdaki davada aktif husumet sıfatının bulunmadığını, zira dosyada mübrez 24.01.2015 tarihli CMR konşimentosunda gönderici sıfatına haiz olmadığını, mezkur konşimento uyarınca göndericinin müvekkil şirketi olduğunu, gönderici kısmında müvekkil şirketin imzasının bulunmadığını, taşımanın zamanında ve usulüne uygun yapıldığını, bir hasar ihbarı bulunmadığını, bir başka hususun, kazaya dair bir eksper raporunun/survey'in dosyada olmadığını, davanın; husumet, zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacı tarafından üretilip Almanya'da bulunan dava dışı şirkete davalı taşıyıcı vasıtasıyla gönderilen ürünlerin taşınması sırasında taşımayı gerçekleştiren aracın tek taraflı yaptığı trafik kazası sonucu aracın hasarlanması ve yoluna devam edememesi nedeniyle ürünlerin başka bir araçla Türkiye'ye geri getirilmesi sonucu dava dışı alıcı şirketin talebi üzerine ürünleri yeniden ürüterek gönderen davacı şirketin ilk ürettiği ürünlerin ekonomik değerinin kalmadığı gerekçesine dayalı olarak uğrandığı iddia edilen zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizin 07/03/2017 tarih ve ..... Esas - ...... Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " Dosya kapsamı, toplanan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, CMR senedine göre malların 24.01.2015.tarihinde taşımaya alındığı, davanın da CMR Konvansiyonunun 32. Mad. Yazılı bir yıllık zamanaşımı süresinde olacak şekilde 30.12.2015 tarihinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerektiği,
Dava konusu olayda faturalar, gümrük beyanamesi, dolaşım belgesi, konişmento talimatında, davacı ihracatçı firma, dava dışı ...... ise alıcı olarak yer aldığı, Davalının da akdi taşıyıcı sıfatında olduğu ve fiili taşımanın dava dışı ..... firması tarafından yapılmış olduğu, dolayısıyla davalının aktif husumet itirazının reddi gerektiği,
Dava konusu 620.00 kg. ağırlığındaki 500 adet meta flans niteliğindeki emtianın fiili taşıyıcı ..... firması tarafından ...... /...... pkalı çekici -dorse tır ile taşınmakta iken 25.01.2015 tarihinde Bulgaristan'da tek taraflı trafik kazası yaparak devrildiği, olay sonrası yapılan inceleme sonucu düzenlenen ekspertiz raporuna göre dava konusu emtianın sağlam olduğunun tespit edildiği, emtianın taşıma sırasında hasarlandığına dair her hangi bir hasar tespiti bulunmadığı, davacının dava konusu malların hasarlandığı gerekçesi ile uğradığı zarar bedeli 2.259,21 Euronun talep edildiği, faturalarda da mal değerinin 2.259,21 Euro olarak yazılı olduğu, ancak bilirkişi raporunda ve ekspertiz raporunda malın hasarlanmadığı tespit edilmekle; davacının hasar bedeli talep edemeyeceği, gecikmeden doğan zarar bedeli ve navlun bedeli talep edebileceği; oysa davacının dava dilekçesinde sadece hasar bedeli talep ettiği, gecikmeden doğan zarar bedeli ve navlun bedeli talebinin bulunmadığı anlaşılmakla; taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerektiği " gerekçesi ile " Davanın reddine, " dair verilen karar davacı tarafça istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ...... Esas ..... Karar sayılı ve 27/09/2017 karar tarihli ilamıyla; "... Davacı vekilinin dava ve istinaf dilekçesinde de açıkça belirtildiği gibi davacının tazminat talebi taşıma konusu ürünlerin zarar görmesi nedenine dayalı olmayıp bu ürünler yerine üretilip alıcıya gönderilen ürünler nedeniyle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemine ilişkindir. Ancak ilk derece mahkemesince dava; taşıma esnasında meydana gelen kaza sonucu emtiada meydana gelen hasar sebebiyle uğranılan maddi zarar olarak nitelendirilmiş ve bu yöndeki deliller toplanarak meydana gelen kazada emtianın hasar görmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesince; davacının talebine ilişkin deliller toplanarak ve gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak; Davacının defter ve belgeleri de incelenmek suretiyle ; davacının, taşıma konusu mala ilişkin mal bedelini ve sonradan gönderdiğini iddia ettiği mal bedelini tahsil edip etmediği, taşıma konusu olup kaza sonrası Türkiye'ye getirildiği belirtilen ürünlerin akıbetinin ne olduğu, bu ürünlerin davacıya iadesinin hangi şartlarda mümkün olduğu, bu ürünlerin özel üretim olup olmadığı ve davacıya iadesi halinde piyasa da değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı, hususlarında gerekil araştırma ve incelemede yaptırılarak davacının talebi ile ilgili bir karar verilmesi gerekirken, davacının talebi ile ilgili deliller toplanıp bu delillerle ilgili olarak bir değerlendirme yapılmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 353/1-a/6 maddesi gereğince kaldırılarak dava dosyasının ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesiyle kaldırılarak mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta; .... San. ve Tic. Ltd. Şti. firması adına tescilli ...... sayı ve 25/02/2015 tarihli beyanname muhteviyatı eşyalar ile ilgili müdürlüğün bilge sisteminde yapılan incelemede beyannamenin "Fiili İthalatı Gerçekleşmiş" statüde olduğunun görüldüğü bildirilmiştir.
Tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde inceleme günü belirlenerek SMMM bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş, alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından sunulan ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, bu hesabın 31/12/2015 tarihi itibariyle 2.259,39-EUR [ TL karşılığı 7.193,45-TL ) borç bakiyesi verdiği, bu bakiyenin dava dışı firmaya düzenlenen 22/01/2015 tarihinde .... numaralı ve 2.259,21-EUR ( TL karşılığı 6.115,46-TL ) tutarlı faturadan kaynaklandığı, yani 22/01/2015 tarihinde ...... numaralı ve 2.259.21-EUR (TL karşılığı 6.115,46-TL) tutarlı fatura bedelinin dava dışı firmadan tahsil edilmediği, davalı tarafından sunulan ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, incelenen defterlere göre davalının davacı ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu ve bu ilişki çerçevesinde tutulan hesabın herhangi bir borç / alacak bakiye vermediği, mahkemece Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye karşılık gelen cevabi yazıdan ..... sayı ve 25/02/2015 tarihli beyanname muhteviyatı eşyalar ile ilgili müdürlüğün bilge sisteminde yapılan incelemede beyannamenin fiili ithalatı gerçekleşmiş statüde olduğunun tespit edilmiş olduğu kanaati bildirilmiştir.
Gümrük Müdürlüğüne yeniden müzekkere yazılarak dava konusu ürünlerin fiili " fiili ithalatlı gerçekleşmiş" statüde olduğunun ne anlama geldiğini, bu ürünlerin Bulgaristanda gerçekleşen kaza sonrası Türkiyeye getirilip getirilmediği, sonuçta bu ürünlerin kime teslim edildiğini veya hala antrepoda bulunup bulunmadığı , davacıya teslimi için gerekli şartların ne olduğu hususlarında bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenmiş, verilen müzekkere cevabında; "Fiili ithalatı gerçekleştirilmiş" statüsünün; Tahakkuk eden vergilerin ödenerek veya teminata bağlanarak eksik beyan kapsamında işlem yapılmak üzere beyannamenhin ..... nolu hanesinde yer alan belgelerden herhangi biri için "sonradan ibraz edilecek" anlamına gelen "S" ibaresinin beyan edilmesi durumunda BİLGE sisteminde görülen bir ibare olduğu, eşyanın tesliminde bir sakınca oluşturmadığını, ....... sayı ve 25/02/2015 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesinde de Vergi Dairesi yazısı "S" olarak belirtilen belgenin sonradan müdürlüğe ibraz şartı ile işlemleri tamamlandığı, ilgili beyannamenin gümrük işlemleri tamamlandığından, ilk konulduğu antreponun 03/02/2017 tarih ve ..... kayıt sayılı dilekçe ile Gümrük Yönetmeliği'nin 516. maddesi kapsamında kapatılması talebine istinaden "Bilge" sisteminde yapılan sorgulama neticesinde ambar içeriğinin boş olduğu görülerek kapatıldığından müdürlüğü denetiminde söz konusu eşyanın olmadığı hususu bildirilmiştir.
Müzekkere cevabına göre bozma öncesi bilirkişi raporu sunan makina mühendisi ......'ndan söz konusu ürünlerin davacıya iadesi halinde piyasada değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı, mümkünse teslim tarihindeki değerinin ne olduğu hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, makine mühendisinden alınan bilirkişi ek raporunda özetle; Dosya içeriğine göre; Brüt 620,00 kg ağırlığındaki 500 adet ..... emtiasının ambalajının sağlam olduğu ve emtianın CIP bedelinin de 2.259,21-Euro olarak belirtildiği sabit olduğu,
Bu emtianın birim fiyattan göz önüne alındığında (4,00 Euro/adet) toplam 500 adet flanş ederi 2.000,00 Euro olup bununda;
A-Fatura Tarihi (22.01.2015) için: 2.7345-TL/Euro x 4 Euro/adet x 500 adet = 5.469,00-TL
B-Takribi Teslim Tarihi (26.01.2015) için: 2.6602-TL/Eurox4 Euro/adetx500 adet = 5.320,40-TL olabileceği, dosyada bu flanşlann imalat özellikleriyle ile ilgili başkaca bir belge de bulunmadığına göre, ...... çok özel bir imalat (standart dışı) olmayıp genelde kullanılan hatta aynı yurt dışında talep eden fabrikaya tekrar gönderilmiş de olunabilecek emtialar olduğu kanaati bildirilmiştir.
Taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını sunmuş, davacı vekili ilk taşımaya konu malların Türkiye'de gümrüğe döndükten sonra taraflarına davalı tarafça teslim edilmediğini, ayrıca dava konusu mallara ilişkin teknik çizimleri de dilekçe ekinde sunduklarını beyan etmiştir.
Bunun üzerine; dava konusu ilk taşımaya konu üğrünlerin davacıya teslim edilip edilmediği, edildiyse ne şekilde edildiği konusunda beyanda bulunmak ve buna ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak üzere davalı vekiline 3 haftalık kesin süre verilmiş, davalı vekilince bu konuda beyanda bulunulmamıştır.
Taraf vekillerinin itiraz ve beyanlarının ve davacı vekilince itiraz dilekçesi ekinde sunulan dava konusu flanşlara ilişkin olduğu belirtilen teknik çizimlerin değerlendirilerek ek rapor sunulması için önceki bilirkişi ......'ndan ek rapor alınmasına karar verilmiş, makine mühendisinden alınan 2. ek raporda özetle; kök rapor sonuçları aynı kalmak üzere (1. Ek Rapordaki Flanşların standart/genel her yerde kullanılabilir olduğu kanaat değişerek) Dosya içeriğine göre “Brüt 620,00 kg ağırlığındaki 500 adet ..... emtiasının ambalajının sağlam olduğu ve emtianın CIP bedelinin de 2.259,21-Euro olarak belirtildiğinin sabit olduğu, bu emtianın birim fiyatları göz önüne alındığında (4,00 Euro/adet) toplam 500 adet flanş ederi 2.000,00-Euro olup bununda TL karşılığının:
A-Fatura Tarihi (22/01/2015) için: 2.7345-TL/Euro x 4 Euro/adet x 500 adet= 5.469,00-TL
B-Takribi Teslim Tarihi (26.01.2015) için: 2.6602-TL/Euro x 4 Euro/adet x 500 adet= 5.320,40-TL olabileceği,
C-Davacı vekilinin talep ettiği teslim tarihi (eğer kendilerine teslim edildiyse/davacı vekili talebi gibi ..... firmasının ...... firmasına 22/01/2015 tarihli kestiği fatura değerleri göz önüne alınarak) 25/02/2015 tarihi için (TCMB Efektif Satış): 2.8031-TL/Euro x 4 Euro/adet/500 adet = 5.606,20-TL olabileceği,
D-Söz konusu flanşların ; “geometrik şekli” açısından Özel İmalat olduğu ve bunların belirli/özel tasarlanmış makine bölgelerinde kullanılabileceği kanaatine ulaşıldığı, böylece her tür makinada ve aksam olarak kullanılabilecek flanş özelliğine sahip olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirilmiştir. Davacı şirketçe dava dışı ...... şirketi için imal edilen ürünlerin uluslar arsı taşıması ve teslimi için davalı ile anlaşmış olup yükün nakliyesi esnasında ...... / ...... (Çekici+Dorse) plakalı TIR aracının 25.01.2015 tari.inde Bulgaristan ülkesi sınırları içerisinde tek taraflı trafik kazası meydana gelmiş ve ürünler söz konusu kaza nedeniyle, ..... şirketine teslim edilememiştir. Davacı şirket dava dışı 3. kişi şirket ..... için malları yeniden imal ederek yine davalıya taşıttırarak dava dışı şirkete teslim etmiştir. İlk taşımaya konu ürünleri davacıdan teslim alan fakat kaza nedeniyle alıcısına teslim etmeyen davalı, bu ürünleri davacıya iade ettiğini de, davalı vekiline verilen süreye rağmen ispata yarar delil sunmayarak ispatlayamamıştır. Tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davacı ile davalı arasındaki hesabın 31.12.2015 tarihi itibariyle 2.259,39 EUR ( TL karşılığı 7.193,45 TL ) BORÇ bakiyesi verdiği, bu bakiyenin dava dışı firmaya düzenlenen 22.01.2015 tarihinde ..... numaralı ve 2.259,21 EUR ( TL karşılığı 6.115,46 TL ) tutarlı faturadan kaynaklandığı, yani 22.01.2015 tarihinde ..... numaralı ve 2.259,21 EUR ( TL karşılığı 6.115,46 TL ) tutarlı fatura bedelinin dava dışı firmadan tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Bu durumda davacının ilk taşımaya konu ürünlerin dava dışı alıcı firmaya teslim edileme nedeniyle nedeniyleürün bedelleri keder davalıdan alacaklı olduğu, dava dışı firmaya teslim edilmeyen ürünlerin kaza sonrasında davacıya teslim edildiğinin de davalı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Bu durumda ürünlerin özel üretim olup olmadığı ve davacıya iadesi halinde piyasa da değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığının tespiti davacının alacağı açısından bir önemi bulunmamakla birlikte makine mühendisinden alının ikinci ek bilirkişi raporunda taşımaya konu ürünlerin “geometrik şekli” açısından Özel İmalat olduğu ve bunların belirli/özel tasarlanmış makine bölgelerinde kullanılabileceği, böylece her tür makinada ve aksam olarak kullanılabilecek flanş özelliğine sahip olmadığı kanaati bildirilmiştir. Bu durumda davacı taraf dava dışı firmaya teslim edilemeyen ürünlerin bedeli olan 2.259,21 Euro'yu davalı taraftan talep edebilecektir. Davacı tarafça söz konusu kaza nedeniyle uğranılan zararın tazminine yönelik Kocaeli ..... Noterliğinin 10.06.2015 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve Kadıköy ..... Noterliği 11.09.2015 Tarihli ..... Yev no.lu ihtarnameleri ile davalı taraftan talep edilerek davalı taraf 21.09.2015 tarihinde temerrüte düşürüldüğü anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Davanın kabulü ile; 2.259,21 Euro'nun 21.09.2015 tarihinden itibaren, Kamu Bankalarının 1 yıllık kısa vadeli Euro cinsinden yabancı mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 494,29-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 123,53-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 370,71-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 151,28-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi sarf gideri olmak üzere toplam 2284,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2020
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır