T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1151 Esas
KARAR NO: 2019/327
DAVA: Menfi Tespit, İstirdat
DAVA TARİHİ: 10/08/2010
KARAR TARİHİ: 21/03/2019
Mahkememizin 2014/472 Esasında görülmekte olan menfi tespit davasında yapılan yargılama sonucu verilen 04.03.2016 tarihli ve .... karar sayılı kararının Yargıtay ... HD'nin 03.10.2018 tarih ....Esas, ...Karar sayılı sayılı bozma ilamı ile bozulması üzerine, mahkememizde görülmekte olan menfi tespit, İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalının müvekkil şirket aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün .... E.sas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını ,müvekkil şirketin davalı alacaklıya hiçbir borcunun bulunmadığını ,anılan icra takibi dışında davalı şahsın cirosu yoluyla üçüncü şahısların eline geçen müvekkil şirkete ait olan başkaca çeklerin de bulunduğunu,bahsi geçen çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi nedeniyle müvekkil şirketin gerek bankadan ödemek suretiyle ve gerekse icra takiplerine muhatap olması nedeniyle üçüncü şahıslara haksız yere ödeme yapmak zorunda kaldığını,bahse konu çeklerin ....Bankası ....şubesine ait;
1- 20.12.2007 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu,
2- 20.01.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
3-20.02.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
4-20.03.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ,.... nolu ,
5 20.04.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
6-20.05.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
7-20.06.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
8-20.07.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
9-20.08.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
10-20.09.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
11-20.10.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
12-20.11.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
13-20.12.2008 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli ... nolu ,
14-20.01.2009 keşide tarihli 50.000.TL. bedelli .... nolu çekler olduğunu,davalının söz konusu çeklerden 13 adedini başkalarına ciro yoluyla devrettiğini ,bir adedini ise kendi adına icra takibine koyduğunu , davalı ile davacı arasında ticari bir alışverişin söz konusu olmadığını beyanla İstanbul ....icra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosyasından takibe konu olan ...Bankası ... Şubesine ait 20.05.2008 keşide tarihli .... numaralı çekin ve takibin iptaline ;fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla diğer çekler nedeniyle müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı bedelden 10.000.TL.sinin fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranıyla birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir .
Davalı vekili cevap dilekçesi ile davalı-alacaklı müvekkilinin 17/05/2007 tarihli Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesinden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirmesi sonucunda davacı şirketin dava dışı ... AŞ. ile 05/11/2007 tarihli Varlık Satış Sözleşmesini imzaladığını, bunun sonucunda müvekkiline bir takım ödemeler yapıldığını ancak geri kalan ödemelerin yapılmaması üzerine davalının davacı borçlu hakkında İstanbul ....'İcra Müdürlüğünün .... E.sayılı dosyası ile takip başlatığını, ayrıca talep konusu 10.000-TL ile ilgili davalıya herhangi bir ödeme de yapılmadığını beyanla davanın reddine davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir .
Dava Menfi Tespit ve İstirdat istemine ilişkindir .
Yargılama sırasında 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun 114. maddesinde dava şartları düzenlenmiş olup , maddenin (g) bendinde yazılı "davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması "şartı dava şartları arasında sayılmıştır.Aynı yasanın 120/2 maddesinde avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya 2 haftalık kesin süre verileceği; 115/2 maddesinde de mahkemenin dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre vereceği, bu süre içeresinde dava şartı noksanlığı giderilmemiş ise davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedeceği düzenlenmiştir.
01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı tarifesinin 6. maddesi " bu tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydı ile Hukuk Muhakemeleri Kanunun 120. maddesinin 2. fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirilir" hükmündedir.
6100 sayılı HMK' nun yukarıda belirtilen 114/b.g,120/2 mad.,115/2 maddeleri ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 6. maddesindeki düzenleme nedeniyle mahkememizin 11/10/2011 tarihli duruşmasında davacı vekiline tarifenin 4/d bendinde yazılı diğer iş ve işlemler için 50 TL gider avansını tamamlaması için 2 haftalık kesin süre verilmiştir.Davacı vekili 2 haftalık kesin süre geçtikten sonra 22/11/2011 tarihinde gider avansını yatırıp aynı tarihli oturumda makbuzunu mahkememize sunmuştur .Gider avansının yasada öngörülen kesin süre içerisinde yatırılmamış olması nedeniyle 6100 sayılı HMK' nun 120/2 ,114/g. bent ,115/2 maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiş, Yargıtay ... HD'nin 22.04.2013 tarih .... Esas.... Karar sayılı kararı ile HMK'nun 120. maddesi uyarınca davacının yargılama harçları ile Adalet Bakanlığınca yayınlanan gider avansı tarifesinin 4. maddesine göre davacının tebligat gideri ile diğer iş ve işlemleri için 50 TL ödemek zorunda olduğu, tarifenin bu maddesinde yer alan keşif, bilirkişi ve tanıkla ilgili avansların HMK'nun 324. maddesine göre delil avansı olup yargılamanın bulunduğu aşamaya göre ödenmesinin zorunlu olmadığı, tarifede yer alan diğer iş ve işlemler için 50 TL'nin dava açılırken alınması gereken bir tutar olduğu, dolayı ile davanın açılış tarihi gözetildiğinde tarifede yer alan 50-TL'nin ödenmesinin davacıdan istenemeyeceği, kaldı ki mahkemece yatırılması istenen giderlerin yeni duruşma günü gelmeden de yatırıldığı, bu durumda mahkemece, işin esasına girilip iddia ve savunma çerçevesinde deliller toplanıp hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .... E , İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .... E, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyaları, Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesi, davacı ile dava dışı ....A.Ş. arasında imzalanan Varlık Satış Sözleşmesi, dava konusu çekler ile ilgili bilgileri içeren ... Bankasının yazı cevapları celp ve tetkik olunmuş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyasının tetkikinden davalı alacaklı tarafından davacı borçlu hakkında .... Bankası .... Şubesine ait ... çek numaralı 50.000 TL bedelli 20.06.2008 keşide tarihli çek ile ilgili 50.000 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 53.100 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapıldığı;
İstanbul .... İcra Müdürlüğünün.... E sayılı dosyasının onaylı suretinin tetkikinden dava dışı alacaklı ....tarafından davacı borçlu hakkında ....Bankası .... Şubesine ait .... çek numaralı, 50.000 TL bedelli 20.05.2008 keşide tarihli çek ile ilgili 50.000 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 53.007,53 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapıldığı;
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ....E sayılı dosyasının suretinin tetkikinden dava dışı alacaklı .... tarafından davacı borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, takibe konu çeklerin davamızla ilgisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili 04.03.2016 tarihli duruşmada dava dilekçesinde maddi hata yaptıklarını, davayı İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takibe konu olan 20.06.2008 keşide tarihli .... çek numaralı çekin ve takibin iptali olarak düzelttiklerini belirtmiştir.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalı defterlerini ibraz etmediğinden sadece davacının defterleri incelenmiştir. SMMM ...., Yrd. Doç. Dr. .... tarafından düzenlenen kök rapor ile ek raporda, davacının ticari defterlerinden 2007 yılı envanter ve yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin yapılmadığı dolayısı ile TTK hükümlerine uygun olmadığı, 2008 yılı ticari defterlerin ise açılış kapanış noter tasdiklerinin yapıldığı ve TTK hükümlerine uygun tutulduğu belirtilmiştir. Raporda 17.05.2007 tarihli Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesi uyarınca her ne kadar davalı alacaklı sözleşmede kararlaştırılan beldeli almaya hak kazanmakta ise de davacı ile dava dışı ....A.Ş. arasında imzalanan Varlık Satış Sözleşmesinin feshedilmesi karşısında sözleşmenin 6. maddesi uyarınca davalının davacıdan sözleşme bedelini talep edip edemeyeceği hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Bozma öncesi; mahkememizin .... Esas Esasında yapılan yargılamada 04.03.2016 tarihli ve .... karar sayılı kararı ile ;
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında 17.05.2007 tarihli Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmede davacının dava dışı....Tic. A.Ş. bünyesinde yer alan Catering anlaşmalarının yapılacak anlaşma çerçevesinde devralınmasına aracılık ve bu konuda temsilcilik hizmeti verilmesinin düzenlendiği, davalının aracılık ve temsilcilik hizmeti verecek taraf olduğu, davacının ise hizmeti alacak taraf olduğu belirtilmiştir.
Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesi uyarınca davacı ile dava dışı... A.Ş. arasında 05.11.2007 tarihli Varlık Satış Sözleşmesi imzalanmıştır. Ancak söz konusu sözleşme....A.Ş. tarafından, 29.11.2007 tarihinde noter vasıtası ile gönderilen fesih yazısı ile 31.12.2007 tarihi itibari ile feshedilmiştir. Taraflar arasındaki 17.05.2007 tarihli Aracılık ve Temsilcilik Sözleşmesinin 6. maddesinde yer alan, sözleşme konusu satış ve devir işleminin... A.Ş. ve davacı arasında herhangi bir nedenle gerçekleşmemesi halinde davacının davalıya her hangi bir ödeme yapmayacağı, davalının davacıdan hangi ad altında olursa olsun ödeme talep edemeyeceği yönündeki düzenleme karşısında, davacı ile dava dışı....Tic. A.Ş arasındaki Varlık Satış Sözleşmesinin feshedilmesi nedeni ile davalının tellallık ücretine hak kazanamadığı dolayısı ile davacıdan herhangi bir ödeme talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu durumda, Menfi Tespit davasına konu olan İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ....E sayılı takibine konu ....Bankası Sefaköy İstanbul Şubesine ait keşidecisi ... AŞ olan 20.06.2008 keşide tarihli 3324615 çek numaralı 50.000 TL tutarlı çekten ve söz konusu takipten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine; İstirdat davasına konu olan diğer çekler ile ilgili davanın da, ... Bankası .... Şubesinin yazı cevabında dava konusu çeklerin ödendiği bildirilmiş olmakla İstirdat davasının kabulüne karar verilmiştir.
Tarafların kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay ... HD'nin 03.10.2018 tarih .... Esas,... Karar sayılı sayılı bozma ilamı ile " Dava, her biri 50.000,00 TL bedelli 14 adet çekle ilgili olup ,davacı 50.000,00 TL 'lik bir çekten dolayı menfi tespit ,bakiye çeklerle ilgili istirdat talebinde bulunmuştur.İstirdat davaları özünde menfi tespiti yani borçlu olmadığını iddia ettiği ödemenin geri istemine ilişkindir. Bu durumda mahkemece öncelikle dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu yapılan toplam tutar üzerinden davacıya usulüne uygun mehil verilerek harç ikmal edildikten sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gözetilmeksizin bakiye alacaklarla ilgili ıslah harcı yatırtılıp yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.Mahkemece kararın anılan bu gerekçelerle bozulması gerekirken onandığı görülmekle buna ilişkin dairemizin 19.12.2016 tarih.... E.-.... K. sayılı ilamının kaldırılarak hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 19.12.2016 tarih.... E.-....K. sayılı onama kararının kaldırılarak hükmün belirtilen nedenlerle BOZULMASINA" gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin ....E sayılı dosyasında bozma sonrası yapılan ıslahın yapılmamış sayılması nazara alınarak, ıslah öncesi haliyle kabulü ile; İstanbul ... İcra Müd.nün.... E sayılı takibine konu olan ....Bankası .... Şubesine ait keşidecisi .... AŞ olan 20.06.2008 keşide tarihli .... çek numaralı 50.000 TL tutarlı çekten ve söz konusu takipten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, İstirdat Davasının kabulüne, davacının talebine bağlı kalınarak ....Bankası ... Şubesine ait .... çek numaralı 20.12.2007 keşide tarihli 50.000 TL tutarlı keşidecisi .... AŞ olan çek yönünden, çekin bir kısmının bedeli olan 10.000,00 TL'nin çekin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın, Bozma sonrası yapılan ıslahın yapılmamış sayılması nazara alınarak, ıslah öncesi haliyle kabulü ile
1-İstanbul .... İcra Müd.nün .... E sayılı takibine konu olan ....Bankası .... Şubesine ait keşidecisi .... AŞ olan 20.06.2008 keşide tarihli .... çek numaralı 50.000 TL tutarlı çekten ve söz konusu takipten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İstirdat Davasının kabulüne, davacının talebine bağlı kalınarak ....Bankası .... Şubesine ait .... çek numaralı 20.12.2007 keşide tarihli 50.000 TL tutarlı keşidecisi .... Tic. AŞ olan çek yönünden, çekin bir kısmının bedeli olan 10.000,00 TL'nin çekin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken karar ve ilam harcı 4.098,60 TL'nin davacı tarafından 148,50 TL peşin harç, 742,50 TL tamamlama harcı ve 4.080,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.971,00 TL'den tenzili sonucu fazla yatırılan 872,40 TL'nin hüküm kesinleştikten sonra talebi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 4.098,60 TL karar ve ilam harcı, bozmadan önce yapılan 34 TL davetiye ve müzekkere gideri ile 1.000 TL bilirkişi gideri ve bozmadan sonra yapılan 28 TL davetiye gideri olmak üzere toplam 5,160,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre takdir olunan 6.950,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemece kendiliğinden, davacı tarafından yatırılmış olan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, bu kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2 ve 1086 sayılı kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5230 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki 427-454 madde hükümleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/03/2019
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı