T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1264
KARAR NO: 2020/237
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 14/12/2018
KARAR TARİHİ: 04/03/2020
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 06/03/2020
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin emtia nakliyat sigortası poliçesi ile sigortalısı ... Plastik İç ve Dış Limited şirketi tarafından Almanya’da kurulu .... firmasına, Güney Afrika’da kurulu .... firmasına işyerinde teslim edilmek üzere satılan plastik torba kesim makinası ve aksesuarlarını İspanya’dan Güney Afrika’ya yapılacak olan taşımasına ilişkin rizikolara karşı sigorta teminatı verdiğini, sigorta konusu malın İspanya’da fuarda sergilendikten sonra Barcelona’dan alınıp GüneyAfrika’daki alıcının adresine taşınmasının davalı tarafından üstlenildiğini, davalı ile taşımanın bütününü kapsayan taşıma sözleşmesi yapıldığını ve navlun ödendiğini, yükün davalı firma tarafından 18/10/2017 tarihinde taşınmak üzere teslim alınarak İspanya’daki depo alanında iki adet konteynere konulduğunu, sigorta konusu yükün içinde bulunduğu iki adet konteynerin gemiden tahliyesi sonrasında Güney Afrika’nın Durban limanında bekledikten sonra davalı tarafça tayin edilen firma tarafından kara yolu ile taşınıp alıcısına teslim edilmek üzere alındığını, alıcının tesislerine varıldığında sürücünün malın üzerinde bulunduğu dorsenin ayağı ile yola koyduğu tuğlanın kırılması nedeniyle konteynerin devrildiğini, malda ağır hasar meydana geldiğini, hasarın müvekkiline bildirilmesi üzerine makinanın onarımı ve geri getirme masrafları dahil 291.347,40 Euro’nun sigortalıya ödendiğini, TTK’nun 1472.maddesi gereğince haklarının halefi olduğunu, davalının TTK’nun 875.maddesi gereğince zarardan sorumlu olduğunu, belirterek şimdilik 462.993,06 TL tazminatın ödeme tarihi olan 18/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalının delilerinin Türkçe tercümesi ile birlikte sunulmadığını, görevli mahkemenin uyuşmazlığın deniz taşınmasından kaynaklanması nedeniyle İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sunulan konşimentonun arka yüzünde ihtilaf halinde Hong Kong mahkemelerinin yetkili olduğu ve Hong Kong hukukunun uygulanması gerektiğinini kararlaştırıldığını, taşımaya ilişkin konşimentonun ..... tarafından düzenlendiğini, taraf teşkilinin hatalı olması nedeniyle davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkilinin ya da acentesi olduğu firmanın davacı sigortalısına karşı ayrıca düzenlenmiş olduğu navlun faturası ya da taşıma taahhüdünü içerir bir belge bulunmadığını, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddinin gerektiğini, taraflar arasında düzenlenen konşimentoya göre yükleme ve istiflemeden kaynaklanan hasarlarda taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, hasarın deniz taşıması sırasında gerçekleştiğinin ispatlanamadığını, hasarın kara taşıması esnasında gerçekleştiğini, deniz taşımasını gerçekleştiren şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, aksi taktirde müvekkilinin sınırlı sorumluluk hükümlerine tabi olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP; Davacı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; sigorta konusu malın kapıdan kapıya taşınmasının davalı tarafından üstenildiğini, hasarın kara taşıması sırasında gerçekleşmesi nedeniyle görev itirazının reddinin gerektiğini, yetki itirazı bakımından mahkemenin yetkili olduğunu, davalı tarafın taşımanın bütününü üstlenen taraf olduğunu, navlunu kendi adına ve doğrudan fatura ettiğini, davalının taşıyıcı sıfatının bulunduğunu, belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP; Davalı tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki itirazlarını tekrar ettiklerini, müvekkilinin kapıdan kapıya sorumluluğunun bulunmadığını, ibraz edilen tutanakların müvekkilinin katılımı olmadan düzenlendiğini, taraf teşkilinin sağlanmadığını, müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacı ile dava dışı sigortalı ... Plastik arasında düzenlenen emtia nakliyat sigorta poliçesine istinaden sigortalının zararı nedeniyle ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olup, dava konusu uyuşmazlık davanın yetkili ve görevli mahkemede açılıp açılmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davalının doğru kişiyi hasım göstermek suretiyle açılıp açılmadığı, gerçek zarar miktarı, davacının dava dışı sigortalıya ödenen tazminat miktarının rücuen davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı hususlarındadır.
Hasarın kara taşıması sırasında gerçekleştiği hususu ihtilafsız olup, davalının görev itirazı, davanın davalının yerleşim yeri mahkemesinde açıldığı ve taraflar arasında yapılmış geçerli bir yetki sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmakla mahkememizce yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafa dava dilekçesine ekli belgelerin noter tasdikli yeminli tercümeleri ile ekli belgelerin okunaklı ve aslı gibidir onaylı suretlerinin ibrazından sonra ibraz etmek üzere süre verilmiş ve davacının sigortalısı .... Plastik İç ve Dış San.Limited şirketine müzekkere yazılarak .... kodlu plastik torba kesim makinasının Barcelona’dan Johannesburg’a taşınması için davalı ..... Ltd.Şti ile yapılan yazışmaların ve ödenen tutarlara ilişkin faturaların mahkememize gönderilmesinden sonra mahkememizce dosyanın bilirkişilere tevdi ile rapor alınmasına karar verilmiştir.
Sigorta bilirkişi ...., Taşıma bilirkişi ..... ve makine bilirkişi ... tarafından düzenlenen kök raporda, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı .... Plastik İç ve Dış Tic, San, Ltd, Şti'ye ilişkin İspanya'dan Güney Afrika'ya taşırtacak plastik torba kesim makinesi ve aksesuarlarını 12/10/2017 tanzim tarihli ..... numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ve 20/10/2017 tanzim tarihti .... numaralı ..... Sigorta Zeyili sigortaladığı, sigorta teminatı kapsamında gerçekleşen ve ekspertizce hesaplanan 291.347,40 EUR zararın davacı sigortacı tarafından dava dışı sigortalısının .... Bankasındaki hesabına 18/07/2018 tarihinde eft yoluyla ödendiği, ayrıca dosyada örneği bulunan ibraname ile dava dışı sigortalının dava ve talep haklarım davacı sigorta şirketine devrettiği, TTK nu 1472 ve TDK m.189 uyarınca davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının haklarına halef olduğu, dava konusu taşımanın İspanya'dan Güney Afrika'ya deniz ve karayolu şeklinde karma taşıma olarak gerçekleştirildiği, karma taşımalara ilişkin Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası bir anlaşma olmaması ve taraflarında bîr hukuk seçimi yapmamaları sebebiyle, uyuşmazlığa karma taşımalara ilişkin TTK'nm taşıma işleri başlıklı 4. Kitabındaki 902 vd maddelerinin uygulanacağı, dosyadaki mail yazışmaları ve davalı ..... Ltd Şti tarafından dava dışı sigortalı ... Plastik İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti 'ye kesilen navlun faturasındaki tutar dikkate alındığında, davalının deniz ve karayolu taşıması şeklinde gerçekleştirilen taşımanın tamamını organize ettiğini, bu anlamda davalının taşıyıcı sayılan taşıma işleri organizatörü (TTK m, 926) olduğu, yükte meydana gelen hasarın karayolu taşıması esnasında ve karayolu taşıyıcısının adamının kusurundan kaynaklandığı ve davalı taşıyıcının bundan sorumtu olduğu (TTK m.875,879), hasar miktarının, onarıma gidilmesi durumunda, 02/07/2018 tarihli Ekspertiz Raporunda 291.347,40 EUR olarak hesaplandığı, tam zıya halinde değerlendirilmesi durumunda ise 251.750,73 EUR olacağı, taşıyıcının sınırlı sorumluluk tutarın [(10.730kg x 8,33 = 89.380,9 SDR) x 5.1840 TL(1 SDR)/= 462.993,06 TL olduğu ve davacı sigorta şirketinin bu miktarla sınırla olmak üzere davalıya başvurabileceği belirtilmiştir.
Tarafların itirazlarının irdelenmek suretiyle aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Ek raporda, davalı taraf itirazları irdelendiğinde, davalının öncelikle taşıyıcı veya forwarder olmayıp acente olduğunu, düzenlenen konişmentoda kendisinin taşıyıcı olduğunun yazılı olmadığını, ara konişmento ve multimodal konişmentonun davacı tarafından dosyaya ibraz edilmediğini, mail yazışmaları esas alınarak bilirkişilerin görüş bildirdiğini ve hasarın Güney Afrika'da oluşması sebebiyle TTK. m, 903 uyarınca Güney Afrika hukukun uygulanması gerektiğini ileri sürdüğünü, 9/9/2019 tarihli Bilirkişi Raporunun 3, sayfasından itibaren davalının söz konusu itirazlarının cevabı açıklamalarının ayrıntılı şekilde yapıldığı, tekrar edilmesi gerekirse, 9/9/2019 bilirkişi raporunda gerekçeli şekilde ortaya konulduğu üzere davalı .... Ltd. Şti. taşıyıcı sayılan taşıma işleri organizatörü olarak dava konusu yükün kapıdan kapıya taşıtmayı üstlenmesi ve karma taşıma şeklinde gerçekleştiren taşımanın karayolu İle icra edilen bölümünde dava dışı alt taşıyıcının kusurlu hareketiyle hasara uğraması sebebiyle sorumlu olduğu, bilirkişi kök raporunda davalının taşıyıcı olduğu belirtilmediği gibi, fiilen taşımayı gerçekleştirmediğinden düzenlenen konışmentoda taşıyıcı olarak gösterilmesi söz konusu olmadığı, yine davalı vekili müvekkili .... Ltd. Ştı.nİn dava dışı Güney Afrika’daki ..... şirketinden farklı bir tüzel kişiliğinin olduğunu ve çok uluslu grup şirketine bağlı olarak ve onun acentesi olarak hareket ettiğini ve kendisine izafeten dava açılabileceği belirtmekte ve sorumluluğuna gidilemeyeceğini iddia etmekteyse de bu yöndeki iddiasını ispatlaması gerektiği, somut uyuşmazlıkta davalı şirket İle dava dışı .... Plastik Iç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti, arasındaki ilişki incelendiğinde, davalı şirketin taşıma konusu yükü taşıtmayı üstlendiği görülmekte ve taşıma işleri komisyoncusu / organizatörü gibi hareket ettiği, davalı şirket .... Ltd. Şti. ile dava dışı bağlı bulunduğu çok uluslu lojistik şirketi arasında acentelik sözleşmesi gibi bir sözleşme bulunabilir, ancak bu durum onlar arasındaki iç ilişkiyle ilgili bir durum olduğu, davalı şirketin dava dışı müvekkilinin acentesi olarak dava dışı .... Plastik İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ile taşıma sözleşmesi akdettiğini ispatlaması gerektiği, 9/9/2019 tarihli Bilirkişi Raporu hazırlanırken bilirkişi heyeti görevlendirme kararı çerçevesinde ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre rapor hazırlamıştır; bu kapsamda da dosyada bulunan mail yazışmaların incelendiği, dosyada mevcut olmayan, davalı vekilinin iddia ettiği gibi davacı tarafından dosyaya ibraz edilmeyen ara konişmento ve multimodal konişmentoyu esas alınarak rapor hazırlanması mümkün ve İhtimal dahilinde olmadığı, davalı şirket vekili TTK m. 903’ e göre hasar Güney Afrika’da oluştuğu için Güney Afrika hukukun uygulanması gerektiği ileri sürmekteyse de, TTK m, 903’ten bu tür anlam çıkarmak mümkün olmadığı, ayrıca davalı vekili dosyada mevcut cevap dilekçesinde TTK/nun deniz taşımalarına ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini iddia etmekteyken vc Güney Afrika hukukun uygulanmasından hiç bahsetmemişken; uygulanacak Güney Afrika hukukuna ilişkin kanun metinlerini dilekçesinde belirtmemişken, bilirkişilerin Güney Afrika hukukuna göre değerlendirme yapmalarını beklemesi çelişkili ve yerinde olmadığı belirtilerek kök raporundaki görüş ve kanaatlerini aynen tekrarlandığı belirtilmiştir.
Dava dışı sigortalı .... Plastik İç ve Dış Tic.'nin İspanya'dan Güney Afrika'ya taşınacak plastik torba kesim makinesi ve aksesuarları 12/10/2017 tanzim tarihli emtia nakliyat sigorta poliçesi ve 20/10/2017 tanzim tarihli nakliyat sigorta zeyli ile davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır. Dava konusu taşıma, İspanya'dan Durban Güney Afrika'ya deniz yoluyla, Durban limanından da alıcının adresine kara yoluyla yapılmıştır. Karma taşımalara ilişkin uluslararası anlaşma bulunmadığından TTK m.902-905 gereğince uyuşmazlığa TTK'nun taşıma işlerine ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Taşıma konusu yükte meydana gelen hasarın deniz yoluyla yapılan kısımda meydana gelmediği, dosya kapsamındaki belgeler, mail yazışmaları, fatura tutarı birlikte değerlendirildiğinde davalının Barcelona İspanya'dan Durban Güney Afrika' deniz yolu ve Durban-Johannesburg kara yolu taşımasının tamamını yapmayı/yaptırmayı üstlendiği anlaşılmaktadır. Davalı, taşımanın tamamını kapıdan kapıya yapmayı üstlenmiş, tüm işlemler için tek fatura düzenlenmiştir. 02/07/2018 tarihli ekspertiz raporu, 16/01/2018 tarihli kaza tutanağı ve dosyada mevcut hasarlı yüke ilişkin fotoğraflardan kazanın Durban Limanından Johannesburg'a gerçekleştirilen karayolu taşıma sonunda, yükün alıcının adresine teslimi esnasında karayolu alt taşıyıcısının adamının kusuruyla gerçekleştiği sabit olup, zarardan davalı sorumludur. Mahkememizce de itibar olunan bilirkişi raporuna göre hasar miktarının onarıma gidilmesi durumunda 291.347,40 Euro olarak hesaplandığı, tam ziya halinde değerlendirilmesi halinde 251.750,73 Euro olacağı, davacı sigorta şirketi tarafından 291.347,40 Euro zarar miktarı 18/07/2018 tarihinde ödenmiş ve ibraname ile dava ve talep hakları davacı sigorta şirketine devredildiği, taşıyıcının sınırlı sorumluluk tutarının 462.993,06 TL olacağı ve bu miktarla sınırlı olarak davalıya başvurabileceği tespit edilmiş olmakla açılan davanın kabulü ile 462.993,06 TL'nin ödeme tarihi olan 18/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
462.993,06 TL'nin ödeme tarihi olan 18/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
1-Alınması gereken 17.873,84 -TL harçtan, peşin alınan 7.937,30 TL'nin nin mahsubu ile eksik bakiye 9.936,54 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 7.973,20 -TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri 4.670,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 40.199,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.. 04/03/2020
Başkan ....
E-imzalı
Üye ....
E-imzalı
Üye ....
E-imzalı
Katip ....
E-imzalı