T.C.
BAKIRKÖY
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1270
KARAR NO: 2019/644
DAVA: Alacak (Sebepsiz zenginleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2018
KARAR TARİHİ: 19/06/2019
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 28/06/2019
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı ....Grup Otomotiv arasında 15 adet aracın satışı için sözleşme aktedildiğini, sözleşmenin ifası amacıyla ........AŞ’den otomotiv ürünleri kredisi kullanıldığını, kredi veren olarak bu araçların ....tarafından müvekkil şirkete devri için geçmiş borçlarının müvekkili tarafından ifasının istendiğini, krediye bağlı olarak alınan araçların müvekkiline devri için davalıdan muvafakat talepli protokol imzalandığını, bu çerçevede devre muvafakat verilip müvekkilinden ödeme talebinde bulunulduğunu, ödeme bilgilerinin gönderildiğini, talimata uygun olarak 29/08/2018 tarihinde 370.479,37 TL ve 13.665 Euro ödendiğini, toplam 34 adet 8.497.981,33 TL tutarındaki senetlerin müvekkil şirket yetkilileri tarafından imzalanarak davalıya teslim edildiğini, davalı şirketin devir işleminden vazgeçtiğini, ödemelerin iade edilmediğini, taraflar arasındaki devir ve aktin 29/08/2018 tarihinde kurulduğunu, belge ve işlemlerin tamamlanmaya çalışıldığını, ödemelerin sözleşmenin devri gerçekleştikten sonra ....’ın devraldığı kredi sözleşmesinin ifası amacıyla yapıldığının sabit olduğunu, ortadan kalkmış hukuki sözleşme nedeniyle ifa edilmiş edimlerin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin gerektiğini, somut olayda müvekkili şirketin araç satış sözleşmesinin ve buna bağlı kredi sözleşmesinin devrine istinaden devraldığı kredi sözleşmesinin ifası için yapmış olduğu 370.479,37 TL ve 13.665 euro ödeme tutarının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin gerektiğini, 22/10/2018 tarih, 39105 yevmiye no’lu ihtarnameye rağmen iade edilmediğini, belirterek davanın kabulü ile 451.103 TL’nin ihtarnamenin tebliğ tarihini müteakip davalı şirketin temerrüde düştüğü 01/11/2018 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın ....Grup’a karşı açılması gerekmesi nedeniyle pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, ödeme dekontlarında görüleceği üzere ....Grup’un gecikmiş borçlarına ilişkin olarak ödeme yapıldığını, Yargıtay kararlarına göre ödemenin mevcut borcun ifası amacıyla yapıldığını, ......Aş’nin kredi ve rehin borçlusu ....Grup’a karşı kredi sözleşmesinin devri için ön şartın muaccel borç bulunmaması olup davacı tarafından yapılan ödemenin davacı ile ....Grup arasındaki ticari ilişkiyle ilgili olduğunu, araçların devrinin alınamamasının sebebinin ....Grup’un konkordato mühleti alması olduğunu, sebepsiz zenginleşen tarafın müvekkili şirket değil ....Grup olduğunu, yapılan ödemenin 3.kişi lehine ifa olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava dışı ....Grup Otomotiv Nakliyat İnşaat Ltd.Şti ile ....Türk Aş arasında 15 adet ....marka çekici .... .... model araç satış sözleşmesi aktedildiği, sözleşmenin ifası amacıyla ......Türk Aş'den otomotiv ve otomotiv ürünleri kredisi kullanıldığı, 29/08/2018 tarihinde davacı tarafından ....Grup'un ......Türk Aş'den aldığı krediye ilişkin olarak 370.479,37 TL ve 13.665 Euro ödemede bulunduğu, akabinde devir işleminin iptal edildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlık ödenen miktarın davalıdan mı, dava dışı 3.kişiden mi tahsilinin istenmesi gerektiği hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı Borçlar Kanununun sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 77 inci maddesinde, "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.” hükmü yer almaktadır. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. sebepsiz zenginleşmenin kanunda düzenlenmesinin amacı, iki mal varlığı arasındaki sebepsiz değer kaymasının geri verilmesinin sağlanmasıdır. Sebepsiz zenginleşmenin işlevi uğranılan kayıpları gidermek değil hukuki bir sebebe dayanmaksızın başkası sayesinde elde edilen menfaatleri bu kişiye nakletmektir.
Sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olmas sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarının devralana geçiren bir anlaşmadır (TBK'nın 205/1. maddesi). Sözleşmeyi devralan ilen devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da sözleşmenin devri hükümlerine tabidir (TBK'nın 205/2. maddesi). Sözleşmenin devrinde taraflardan biri aynı kalmakta, diğer taraf ise tümüyle sözleşmeden çıkmakta, sözleşmeden doğan hak ve borçlar da tümüyle devralana geçmekte, muaccel hale gelen ve ifa edilmemiş edimleri de kapsayan bütünsel bir değişim meydana gelmektedir. Bu değişim hem geçmişe hemde geleceğe etkili olan külli bir değişimdir. Diğer bir ifadeyle, sözleşmenin devri halinde devralan asıl sözleşmenin tarafı konumuna geçer ve asıl sözleşmenin tüm hükümleri kendisini bağlayıcı hale gelir.
Somut olayda, dava dışı ....Grup ile davacı taraf imzalı 27/08/2018 tarihli krediye bağlı alınan araçların tüm borcuyla beraber ....Nakliyat ve Ticaret Ltd.Şti'ye devir işleminin yapılmasına muvafakat talebiyle ......AŞ'ye protokolün gönderildiği, davalı şirket tarafından protokole onay verildiği, akabinde ödeme bilgilerinin gönderildiği ve davacı tarafça dava konusu miktarın da içerisinde bulunduğu ödemelerin ifa edildiği, araçlar üzerindeki haciz nedeniyle devir işleminin sona erdirildiği, senetlerin iade edildiği anlaşılmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. sebepsiz zenginleşmenin kanunda düzenlenmesinin amacı, iki mal varlığı arasındaki sebepsiz değer kaymasının geri verilmesinin sağlanmasıdır. Bu haliyle hukuki sebebin ortadan kalkması nedeniyle davacı tarafından yapılan ödemelerin iadesi gerekmektedir. Davacı tarafça ödemelerin iadesi istemiyle keşide edilen 22/10/2018 tarihli ihtarnamenin tebliğ edildiği ve davalının 01/11/2018 tarihinde temerrüde düştüğü görülmüştür. Her ne kadar kısa kararda sehven faiz başlangıç tarihi olarak 01/10/2018 tarihi yazılmış ise de HMK m.304 kapsamında değerlendirilmesi gereken hata düzeltilerek açılan davanın kabulü ile 451.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 01/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-451.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 01.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 30.807,81 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 7.703,72 TL nin mahsubu ile eksik kalan 23.104,09 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 7.739,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere 116,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 31.990,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 19/06/2019
Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı