T.C.
BAKIRKÖY
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/310 Esas
KARAR NO: 2019/572
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2018
KARAR TARİHİ: 23/05/2019
Mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 12.01.2016 tarihinde imzalanan sözleşme ile Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Servis Katı depo çelik konstrüksiyon yapım işlerine dair projesinin davalı tarafından üstlendiğini, iş bu sözleşmenin imzalanması müteakip davacı şirket tarafından davalı şirkete 31.03.2016 tarihinde 35.331,00 TL tutarında avans ödemesinin yapıldığını, ancak sözleşme konusu projenin iş başlamadan önce davacı şirketten kaynaklanmayan sebeplerle iptali edilmesinden dolayı iş bu sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, bu hususun davalı şirkete bildirildiğini ve yapılacak iş için davalı şirkete ödenmiş olan 35.331,00 TL avans tutarının da iade edilmesinin talep edildiğini, davalı şirketin herhangi bir ödeme yapmaması üzerine ödenen avansın iadesi için davalıya ihtarname gönderildiğini, ancak davalının avans tutarını iade etmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine Bakırköy ... . İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davacının takibe itirazı sonucunda takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline ve icra takibinin devamına, davalının icra takibine yapmış olduğu itiraz kötü niyetli olduğu içinde % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı usule uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; avans bedelinin iadesi amacıyla yapılan takibe itirazın iptaline istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davacı iş sahibinin davalı yükleniciye ödediği avans bedelinin sözleşmenin davacı tarafça feshi nedeniyle iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, sözleşmenin haklı nedenle fesh edilip edilmediği hususlarındadır.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasının tetkikinden davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında 35.331,00 TL asıl alacak, 594,58 TL faiz olmak üzere toplam 35.925,58 TL üzerinden ilamsız takip yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalı şirket ticari defterlerini ibraz etmemesi üzerine sadece davacı şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
SMMM .... tarafından düzenlenen raporda, taraflar arasında akdedilen 12.01.2016 tarihli bir sözleşmenin akdedilmiş olduğu, söz konusu sözleşmenin konusunu Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Servis katında bulunan depo yapım çelik konstrüksiyon projesi dahilinde ATÜ tarafından sipariş edilen servis katı depo yapım işlerinin, yüklenici tarafından yapılmasının oluşturduğu, söz konusu işin yapıldığı konusunda dosya kapsamında herhangi bir veriye rastlanılmadığı, davacı tarafından sunulan ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, dava konusu edilen 31.03.2016 tarihli avans ödemesini davalıyı borçlandıracak şekilde defterlerine kaydetmiş olduğu, bu hesabın 16.05.2017 takip tarihi itibariyle davalıdan 35.331,00 TL alacaklı durumda olduğu, söz konusu bakiyenin yapılan ödemeden kaynaklandığı, davacı tarafından söz konusu sözleşmenin kendilerinden kaynaklanmayan sebeplerle iptal edildiği (dosya içerisinde sözleşmenin feshine ilişkin bildirime rastlanılmadığından sözleşmenin neden feshedildiği anlaşılmamakla birlikte) ifade edilmiş olup, taraflar arasındaki sözleşmenin 26. maddesine göre ATÜ tarafından işin bir kısmının veya tamamının durdurulabileceği ve yüklenici tarafından herhangi bir tazminat ve hak talebinde bulunulmayacağının kararlaştırılmış olduğu, bu maddenin mahkemece davacı lehine yorumlanması halinde davalıya yapılan avans bedelinin iadesinin davacı tarafından talep edilebileceği, rapor içerisinde açıklanan nedenlerle; davacının davalıdan talep edebileceği faiz tutarının 589,01 TL olarak hesaplandığı, bu tespitler ışığında; davacı talebinin kabulü halinde davalıdan talep edebileceği tutarın 35.331,00 TL Asıl Alacak ve 589,01 TL faiz olmak üzere toplam (35.331,00 TL + 589,01 TL=) 35.920,01 TL olabileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce davalı vekiline, icra takibine itirazında belirtilen hapis hakkının hangi alacağa binaen kullanıldığı hususunda beyanda bulunmak ve varsa dayanaklarını sunmak üzere süre verilmiş, davalı vekili beyanında; sözleşme konusu projenin davacı şirketçe iptal edildiğini ve sözleşme hukuka aykırı olarak feshedildiğini, Tmk Madde 485e göre, ''Eserin tamamlanması, işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir.'' ibaresine yer verildiğini, yine Tmk'nın 950. maddesi'nde ''Alacaklı, borçluya ait olup onun rızasıyla zilyedi bulunduğu taşınırı veya kıymetli evrakı, borcun muaccel olması ve niteliği itibarıyla bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması hâlinde, borç ödeninceye kadar hapsedebilir.Zilyetlik ve alacak ticarî ilişkiden doğmuşsa, tacirler arasında bu bağlantı var sayılır.'' denilerek ‘ticari hapis hakkı’nı düzenlediği ve ticari hapis hakkının oluşabilmesi için, her iki tarafın tacir olmasını ve alacağın ve zilyetliğin tarafların arasındaki ticari ilişkilerden doğmasını yeterli saydığını, Bakırköy ... Noterliği'nin 07.03.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu olan iş avansını müvekkili tarafından sözleşmenin haksız olarak feshi sebebiyle uğramış olduğu zararlara mahsup edilmek üzere iade edilmediği ve Tmk Madde 950/2'den doğan ticari hapis hakkı kullanıldığı beyan edilmiştir.
Mahkememizce davacı vekiline dava konusu sözleşmenin fesih nedenine ilişkin beyanda bulunmak ve varsa bilgi ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekilince özetle, İstanbul Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminalinin ticari işletmecisinin, dava dışı ... İşletmeciliği A.Ş. Olduğunu, müvekkili şirket ile İşletmeci arasında yapılan alt işletme sözleşmesi ile İstanbul Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminalinde bulunan Gümrüksüz Satış Mağazalarının işletmesi ise davacı şirket tarafından üstlenildiğini, bu sebeple davacı şirketin, bu mağazalarla ilgili yaptıracağı inşai işlerde, Atatürk Havalimanı'nın asıl işletmecisi olan dava dışı ... İşletmeciliği A.Ş.'nin talimatlarına uygun hareket etmesi gerektiğini, dava dışı ... İşletmeciliği A.Ş.'nin, İstanbul Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Servis katında bulunan depo yapım çelik konstrüksiyon projesini iptal etmesi üzerine, davacı şirketin, davalı Şirket ile imzaladığı dava konusu sözleşmeyi fesh etmek zorunda kaldığını, sözleşme konusu projenin, davalı şirketin sözleşme konusu iş’e başlamasından önce, davacı şirketten kaynaklanmayan sebeplerle iptal edilmesinden dolayı, işbu sözleşme haklı sebeple fesh edildiğinden, ödenen avansın iadesi gerektiğini, kaldı ki davacı ile davalı arasında imzalanmış bulunan sözleşmenin 26. Maddesine göre de, davacı şirket tarafından işin bir kısmının veya tamamının durdurulabileceği ve bu durumda yüklenici tarafından herhangi bir tazminat ve hak talebinde bulunulamayacağı açıkça belirtildiğinden, davalıya ödenen avansın bu sebeple de iadesi gerektiğini beyan etmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arsındaki sözleşmenin konusunu Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Servis katında bulunan depo yapım çelik konstrüksiyon projesi dahilinde ATÜ tarafından sipariş edilen servis katı depo yapım işlerinin, yüklenici tarafından yapılmasının oluşturduğu, Atatürk Havalimanı'nın asıl işletmecisi olan dava dışı ... İşletmeciliği A.Ş.'nin İstanbul Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Servis katında bulunan depo yapım çelik konstrüksiyon projesini iptal etmesi üzerine, davacı şirketin, davalı Şirket ile imzaladığı dava konusu sözleşmeyi fesh ittiği, taraflar arsındaki sözleşmenin 26. maddesine göre, davacı şirket tarafından işin bir kısmının veya tamamının durdurulabileceği ve bu durumda yüklenici tarafından herhangi bir tazminat ve hak talebinde bulunulamayacağının kararlaştırıldığı nazara alındığında davacının sözleşmeyi feshedebileceği anlaşılmaktadır. Bunun yanında TMK 485. maddesi kapsamında davalının sözleşmenin feshine kadar sözleşme kapsamında yaptığı iş bedellerini ve masrafları talep edebileceği değerlendirilmekle birlikte, davalının bu yönde her hangi bir somut iddia ve delil sunmadığı görülmüştür. Bu nedenle davacının avans olarak sözleşmenin ifasından önce davalıya verdiği avans bedelini talep edebileceği değerlendirilmekle davanın kabulüne, sözleşmenin feshinin değerlendirilmesi ve davalının avans bedelinden kesinti yapmaya hakkı bulunup bulunmadığı, buna göre iadesi gereken avans miktarının ne kadar olduğu yargılamayı gerektirmekte olduğundan alacağın likit olmadığı kanaatine varılmakla icra inkar tazminatı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Davanın kabulüne, Bakırköy... .İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında yapılan takibe davalının itirazının iptaline, takibin devamına, işlemiş faize ilişkin talebin reddine,
2- icra inkar tazminatı koşulları oluşmadığından talebin reddine,
3- Karar ve ilam harcının 2.454,07 TL'ye ikmali ile bakiye 1.840,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, davacı tarafından yatırılmış olan 433,89 TL peşin harç ve 179,63 TL icra peşin harcının mahsubuna,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL BVH, 433,89 TL PH , 179.63 TL icra peşin harcı, 735.00 TL davetiye, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.384,42 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5 Davacı kendini kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesaplanan 4.301,81 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemece kendiliğinden, davacı tarafından yatırılmış olan gider avanslarının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, bu kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 23/05/2019
Katip....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır