T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/32 Esas
KARAR NO: 2021/44
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/01/2018
KARAR TARİHİ: 19/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin unlu mamul imalatı yaptığını, müşterisi olan ... isimli şirkete kuru pasta, erişte, mantı ihraç etmek üzere 27/12/2016 tarihinde fatura kestiğini, taşımacı şirketin faturada belirtilen malları aracına yükledikten sonra aracın şirketten ayrıldığını, 29/12/2016 tarihinde Gümrük Muhafaza Müdürlüğü tarafından müvekkil şirket yetkililerinin arandığını, tır dorsesinin içerisinde 16 Suriyeli mültecinin yurtdışına yasal olmayan yollarla kaçıp giderken suçüstü yakalandığı bilgisinin verildiğini, tutanak tutulduğunu, 02/01/2017 tarihinde inceleme tutanağı düzenlendiğini, konteyner içerisinde keser, testere bulunduğu, paletlerin ters çevrilerek temiz hava alınması ve hayatta kalınması için zarar ziyanın verildiğinin görüldüğünü, tır şoförü ile yardım ve yataklık edenlerin tutuklandığını, Büyükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ceza yargılamasının devam ettiğini, bu olaylar neticesinde davalı .... şirketinin diğer davalı ... şirketi ile asıl işveren ve alt işveren ilişkisi içerisinde olduğunu öğrendiklerini, tır dorsesi içerisinde gıda maddesi bulunduğunu, kullanılmasının mümkün olmadığını, Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası üzerinden tespit yaptırıldığını, yapılan tespitte malların tamamen zayi olduğunun tespit edildiğini, zararlarının halen karşılanmadığını, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalıların itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin işbu davanın tarafı olmadığını, davacı şirket ile dava dışı .... arasında uluslararası taşımacılık yapılacak olması nedeniyle, alıcı olan dava dışı ...'nin daha önce defalarca "karayolu taşımacılığı" yaptığı davalı müvekkili ile temas kurmuş olduğunu ve davacıya da davalı müvekkili şirketi önermiş olduğunu, fakat yapılacak taşıma işleminde "intermodal taşımacılık" yapılması talep edildiğinden, davalı müvekkilinin intermodal taşıma işi yapması mümkün olmadığından, bu işi yapabilecek nitelikte ve kalitede olan davanın diğer davalısı olan ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. ile irtibata geçilmiş olduğunu, davalı müvekkili ile davacı gönderici arasında hiçbir suretle "taşımaya ilişkin akit" kurulmamış olduğunu, taşımacılık için gerekli tüm hazırlık ve taşıma işlerinin ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. tarafından yapıldığını, davacıya ait ürünlerin alınmasının, yurtiçindeki nakliyesi veyahut yurt dışında teslim etme yükümlülüklerinin hiçbir kısmında davalı müvekkilline irtibat kurulabilecek belge, bilgi veyahut ekipman olmadığını, göndericinin tüm ürünlerinin ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. tarafından yetkilendirilen veyahut görevlendirilen dava dışı ... Nakliyat Depolama San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılmış olduğunu, işbu dava dışı firma ile iç lojistik hizmetini sağlamak üzere anlaşılmış olduğunu, fakat konteynır temini olmak üzere ürünlerin yurt dışına tüm nakliye-taşıma işlemlerinin yasal muhatabının ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. Olduğunu, ürünlerin yurt içindeki nakilleri veya yurt dışına nakli esnasında kullanılacak tüm araçlar, belgeler ve diğer tüm gerekli hizmetlerde ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. tarafından yerine getirilmiş olduğunu, davalı müvekkilinin aracı olarak yasal tüm görevlerini eksiksiz yerine getirmiş olduğunu, kendisinden beklenebilecek tüm dikkat ve özeni göstermiş olmasına rağmen diğer davalı ... Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş.'nin, davalı müvekkilinin hiçbir bilgisi olmaksızın, zararın oluşmasında asli kusurlu bulunan ve dava dışı ... Nakliyat Depolama San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firma ile iç lojistik için çalışmış olduğun, bu durumun davalı müvekkili tarafından ancak olayın ortaya çıkması ile öğrenilmiş olduğunu, Büyükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından da belli olacağı üzere, suçu işleyenin şoförde dava dışı ... Nakliyat Depolama San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çalışanı olduğunu, davaya ve icra takibine dayanak Büyükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunun esas teşkil etmesinin mümkün olmadığını, işbu dosyadan verilen raporun, davalı müvekkiline ve yine diğer davalı tarafa tebliğ edilmemiş olduğunu, savunma hakkının Anayasal bir hak olduğu dikkate alındığında, tek taraflı olduğu sabit olan bir raporun davaya ve yine icraya dayanak gösterilmesinin mümkün olmadığını, taşıma esnasında zarar gördüğü iddia edilen tüm ürünlerin ne olduğunun, hangi ürünlerin imha edildiğinin, hangi ürünlerin yeniden kullanılabileceğinin vb. hususlarını içeren konuların raporda düzenlenmemiş olduğunu, olayın vuku bulduğu tarih olan 29.12.2016 tarihinden çok sonra (02.01.2017 tarihinde) tutanak düzenlenmesinin, davacı tarafın kendi beyanları ile dikkati çektiği -ürünlerin çabuk bozulacak nitelikte olması- üzere, bu ürünlerin bu bekleme anında bozulup bozulmadığının da belli olmadığını, yasal hiçbir engel yokken 4-5 gün boyunca "hassas ürünlerin" korumasız, havasız ortamda bekletilmesi nedeniyle zayi olan ürünlerden işbu ihmali veya kusurlu davranışı neticesinde davacı tarafın %100 kusurlu olduğunu beyanla; dava dışı ... Nakliyat Depolama San. Tic. Ltd. Şti.'nin davaya dahil edilmesine, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, davacının HMK. 329. maddesi gereği para cezasına ve ayrıca %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, karayolu taşıması sırasında tır dorsesinde kaçak mülteci taşınması nedeniyle mallarda meydana gelen zarar ziyanın davalılardan tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya mahkememize uyap sistemi üzerinden gönderilmiş olup, davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 78.001,98 TL ürün bedeli, 841,03 TL konteynır tespiti, 900,00 TL gümrük masrafı, 4.500,00 TL olaydan sonraki yüklemede 5 adet sevkiyat masrafı olmak üzere toplam 84.243,01 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı takip borçlusu tarafından takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşıldı.
Dosyanın taşıma bilirkişisi ve gıda mühendisi bilirkişiye tevdii ile taşıma işinin davalı .... Uluslararası Taşımacılık şirketi tarafından yerine getirilmesi konusunda taraflar arasında anlaşma yapılıp yapılmadığı, taşıma sırasında meydana gelen zarardan davalıların sorumluluğunu bulunup bulunmadığı, davacının müterafik kusurunun olup olmadığı, zarar miktarı, bu zararın davalılardan tahsilinin talep edilip edilmeyeceği noktalarında inceleme yapılarak rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, Taşıma Uzmanı bilirkişi ... ve Gıda Mühendisi bilirkişi ... 04/04/2019 tarihli raporlarında özetle; Büyükçekmece ... .Sulh Hukuk Mahkemesi .... D.İş dosyasında 10.01.2017 tarihinde alınan bilirkişi raporunda; ECBU 4635169 numaralı konteyner içinde muhafaza edilen yük incelemesinde, konteyner arka sağ kısmında zeminin kırık olduğunun, üst kısımda kolilerin ezilmiş olduğunun, ... markalı kutu pastaların 350 gram ve 26.12.2017 son kullanım tarihli olduğunun, toplam 9.984 adet olduğunun, üst kısımda yüklerin zayi, alt kısımda yüklerin kısmen zarar görmüş şeklinde hasarlandığının, .... mantı ürünlerinin 500 gram paketlerde olduğunun, 26.12.2017 son kullanım tarihlerinin bulunduğunun, 3000 adet ürün bulunduğunun, üst kolilerin hasarlı, alt kolilerin hasarsız olduğunun, ... markalı erişte ürünelerinin 350 gram, 28.11.2017 son kullanım tarihli, 1728 adet olduğunun, üst kolilerin kısmen zarar gördüğünün, alt kolilerde zarar olmadığının belirlenmiş olduğunu, bu belirlemelerden sonra; mevcut halleri ile Türkiye iç pazarına sunulamayacağı, kuru pasta ürünlerinde %30 tam zayi, kalan ürünlerin ise ambalaj değiştirme, işçilik ve sair maliyetler bakımından tam zayi değerlendirmesi gerektirecek nitelikte hasarlı olduğunun değerlendirilmiş olduğunu, mantı emtiasının ise %5 zayi, %5 hasar giderim sırasında zayi olması ve 1.350 kg emtia için yeniden ambalajlama ve işçilik gideri sonrası değerlendirilebileceğini, bu durumda, toplam yükün %25 hasarlı olduğunu, mantı emtiasının %75 değerini koruduğunu, erişte emtiasında ise %15 zaiyat ve mevcut haliyle piyasaya arz edilemeyeceği için %15 değer düşmesi gözetilerek, toplam %30 hasarlı olduğunu, bu çerçevede: davacı tarafından düzenlenen faturaya göre; Spesiyal pastadan 8.816,64 Euro pasta zayii zararı, çeşitli pastadan 7.288,32 Euro pasta zayii zararı, 1.123,20 Euro eriştenden 336,96 Euro hasar zararı, 1.320,00 Euro mantıdan 330,00 Euro hasar zararı olmak üzere toplam davacı zararının 16.771,92 Euro doğrudan emtia kaynaklı ve 247,50 Euro palet zararı olmak üzere 17.019,42 Euro hesaplandığını sonuç olarak; dosyada mevcut CMR taşıma senedi ve e-posta yazışmaları birlikte değerlendirildiğinde, her iki davalının da akdi taşıyıcı sıfatları gereği somut olayda taşıyıcı sıfatlarının bulunduğunu, davacının FCA satış teslim şekli ile sattığı gözetilerek, ticari defter kayıt ve belgelerinden mal bedelini alıp olmadığının denetlenmesi hususunun mahkemenin takdiri olacağını, mal bedelini tahsil etmiş ise; iş bu davada davacı sıfatının olmayacağını, davacının alacağını tahsil etmediği tespiti ile malda hak sahibi sıfatının sabit olması halinde, davalılardan 72.555,43 TL tazmin talep edebileceğini, davalıların meydana gelen zarar bakımından kusurunun CMR m. 29 kapsamında ağır kusur teşkil ettiğini, bu nedenle hesaplanan tüm zararı tazmin etmesi gerektiğini, somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığını, davacının takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile hesaplanan tazminatı talep edebileceğini bildirmişlerdir.
Davacının iddiası, davalının itirazı ile ticari defter ve kayıtlar ile tüm dosya kapsamına göre, Davacının teslim şeklinin FCA olduğunun belgeler ile belirlendiği, davacının dava dışı satış yaptığı firmadan mal bedelini alıp almadığının, alındı ise de zarar nedeniyle tenzilat yapılarak alınıp alınmadığının, düzenlenen fatura bedellerinin yurt dışından gelip gelmediğinin, davacın sıfatının bu nedenlerle bulunup bulunmayacağının araştırılması için dosya üzerinde 09/09/2019 günü, saat 15:00'de Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, SMMM bilirkişi ... 11/11/2019 tarihli raporunda özetle; davacı ... tarafından sunulan 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerin incelenmesi sonucunda; açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda zamanında ve usulüne uygun şekilde yaptırılmış olduğunu, defterlerin tamamının V.U.K.'un kayıt nizamı ile ilgili hükümlerine uygun olarak sene sonuna kadar yazdırılmış olduğunu, bu nedenle davacı defterlerinin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğunun değerlendirilmiş olduğunu, davacı tarafından inceleme esnasında sunulan ve usulüne uygun tutulan ticari defterleri incelendiğinde; dava dışı ... ile olan ticari münasebetini 120.10.03.002 numaralı cari hesap kodu altında takip etmekte olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2016 yılından öncesine dayandığını, dava konusu 27.12.2016 tarihli, 023422 numaralı ve 18.795,66 Euro bedelli faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığını, dava konusu faturaya karşılık herhangi bir tahsilatın yapılmadığının tespit edilmiş olduğunu sonuç olarak; davacı tarafından sunulan ticari defterlerin T.T.K. ve V.U.K. hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğunu, dava konusu 27.12.2016 tarihli, .... numaralı ve 18.795,66 Euro bedelli faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığını ve dava konusu faturaya karşılık herhangi bir tahsilatın yapılmadığını, davacı tarafından inceleme esnasında sunulan ve dava konusu faturanın muhatabı dava dışı firma tarafından söz konusu fatura bedelinin ödemesinin yapılmadığına ilişkin yazı yönünden hukuki değerlendirme ve nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, teknik bilirkişi heyet raporundaki kanaatler ışığında davacının ticari defterlerine göre; dava konusu faturaya ilişkin mal bedelinin dava dışı firmadan tahsil edilmediği tespit edildiğinden; davalılardan 72.555,43 TL talep edebileceğini bildirmiştir.
... Uluslarası Taş. Şirketinin hıusumetinin dosya arasında taşıma uzmanı tarafından nasıl tespit edildiğinin raporda tam olarak açıklığa kavuşmadığı anlaşılmakla, itirazlar yönünden taşıma belgeleri, gümrük belgeleri ve kayıtlar dikkate alınarak, açıklama yapılması için dosyanın taşıma bilirkişisine ek rapor alınması için gönderilmesine karar verilmiş olup, Taşıma Uzmanı bilirkişi ... 25/02/2020 tarihli ek raporunda özetle; dosyada mevcut CMR taşıma senedi ve e-posta yazışmaları birlikte değerlendirildiğinde, her iki davalının da akdi taşıyıcı sıfatları gereği somut olayda taşıyıcı sıfatlarının bulunduğunu, bu tespitte Uzaklar firması açısından CMR taşıma senedi suretinin ve e-posta yazışmalarının belirleyici olduğunu bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı tümel olarak değerlendirildiğinde, ilk olarak tespit edilmesi gerekenin davalı tarafın CMR hükümleri gereği sorumluluğunun belirlenmesi olduğu, davalının akdi taşıyıcı sıfatının bulunduğu, olayın oluş şekli göz önünde bulundurularak davalı tarafın oluşan zarardan sorumlu olacağı, ikinci olarak ise oluşan zararın miktarının tespiti gerektiği, taşınan ürünler üzerinde Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. iş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi ile zararın 17.019,42 Euro olarak tespit edildiği, bununda takip tarihi itibari ile 70.814,40 TL'ye tekabül ettiği, yine takip talebi ile talep edilen konteyner tespiti ve gümrük masrafından da davalı tarafın sorumlu olması gerektiği, ne var ki sonraki sevkıyatlar için talep edilen miktardan, FCA satış teslim şekline göre belirlenen mal fiyatı dikkate alınarak belirlendiğinden davalının sorumlu olmasının kabul edilemeyeceği, netice itibari ile davalı tarafın sorumlu olduğu miktarın 70.814,40 TL ürün bedeli, 841,03 TL konteyner tespiti, 900,00 TL gümrük masrafı, toplam 72.555,43 TL'den sorumlu olması gerektiği, alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile tespit edildiğinden icra inkar tazminatı talebi şartlarının oluşmadığı, tüm bu nedenlerle açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davalının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 70.814,40 TL ürün bedeli, 841,03 TL konteynır tespiti, 900,00 TL gümrük masrafı, toplam 72.555,43 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alacağın varlığı yargılamayla tespit edildiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 4.956,26 TL harçtan peşin alınan 1.438,67 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.517,59 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan ilk dava açılış harç gideri 1.474,57 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı 2.358,50-TL yargılama giderinin kabul oranı (%86,13) ret oranı (%13,87) dikkate alınarak hesaplanan 2.031,38-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 10.232,21 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 4.080,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸