T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/349 Esas
KARAR NO: 2020/867
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2018
KARAR TARİHİ: 11/12/2020
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 07/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ... Promosyon Şirketinin ilgili adresinde taşımacılık ve lojistik hizmetleri işi ile iştigal ettiğini, müşterisi olan diğer davacı ... Ambarlar Şirketinden alacağına karşılık olmak üzere teslim alıp meşru hamili olduğu kambiyo evrakı vasfındaki 1 adet çekin 15.02.2018 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi ...'ın aracından şirkete ait diğer evrak ve çeklerle birlikte çalındığını, müvekkili şirket yetkilisinin Kıraç Polis Merkezine giderek faillerden şikâyetçi olduğunu, müvekkili tarafından Bakırköy ... ATM’nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, iş bu çekin ibrazı halinde ödenmemesi için ödeme yasağı ara kararı verildiğini, zayi olan dava konusu çekin ... .... Şubesine ait 31.03.2018 tarihli keşidecisi .... Ambarlar Şirketi, lehdarı davacı ... Promosyon Şirketi ve ciro yoluyla ... Kargo Şirketine geçen çek olduğunu, müvekkili şirketlerin davalılara iş bu çek sebebi ile herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflara ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi neticesinde müvekkiller ile davalılar arasında dava konusu çeke ilişkin hiçbir ticari ilişkinin var olmadığının tespit edilebileceğini beyan ederek İİK md 72/2 hükmü uyarınca dava konusu çek sebebi ile davalılar tarafından müvekkiller aleyhine icra takibi ve ihtiyati haciz kararı uygulanmasının tedbiren durdurulmasına, davalılara icra dosya borcunun alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesine, takdir edilecek teminat tutarı ile iş bu tedbir taleplerinin kabulüne, müvekkili şirketlerin davalılara dava konusu .... Şubesine ait 31.03.2018keşide tarihli, ... çek no.lu 50.000,00TL bedelli, ilgili No.lu hesaptan kesilme çek sebebi ile herhangi bir borçlarının olmadığının tespitine, menfi tespit konulu davanın kabulüne, davalıların % 20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, iş bu çek sebebi ile ödeme yapılması ihtimalinde ise davanın istirdat davasına dönüşerek ödenmek zorunda kalınan tüm bedellerin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile ödeme yapılan davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan davanın esası ve dava konusu çekin evveliyatına ilişkin beyan dilekçesinde özetle; çekin arka yüzünde davacılar ... Kargo ve ... Promosyon şirketinin cirosunun olduğunu, çekin hırsızlığa konu olmadığının anlaşıldığını, çekin her iki davacı şirketin kaşe ve imzalarını taşıdığını, dava dilekçesinde söz konusu çekin ... Promosyon'dan ... Kargo'ya ciro edildiğinin yer aldığını, devamında ve soruşturma tutanaklarında ise ... Promosyon yedindeyken hırsızlık yaşandığının ileri sürüldüğünü, oysaki çekin üzerinde ... Kargo cirosunun da bulunduğunun anlaşıldığını ayrıca Mahkemece celp edilen soruşturma tutanak ve evrakında, iddia edilen hırsızlık olayına dair ...'ın beyanları dışında hiçbir delil olmadığını, söz konusu çekin davacı şirketler yetkilisi ... tarafından, ...'a devredildiğini, akabinde yetkili hamil tarafından beyaz ciro ile ... Et - ...'e devredildiğini, son hamil ... tarafından da, aralarındaki ticari ilişki uyarınca müvekkiline devredildiğini beyan ederek uygun görülmesi halinde, davacılardan ... Kargo ve ... Lojistik yetkilisi ...'ın HMK md. 31. maddesi uyarınca izhar edilerek veyahut davacı vekiline süre verilerek beyanlarının alınması ile davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, dava konusu çekin keşideci, lehdar ve cirantası olduğunu belirten davacıların çekin çalınmak suretiyle davalıların yedinde bulunduğundan bahisle borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık çekin çalıntı olup olmadığı, davalıların yetkili hamil olup olmadığı, çekin iktisabında kötüniyetli ve ağır kusurlu olup olmadığı, davacıların çek nedeniyle borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu çekin, ikinci hamil ... Kargo Dep. Tic. Ltd. Şti.'den sonra gelen üçüncü hamil davalı ...’ün 2018 yılı büyük defterinin 101 - Alman Çekler, 103 - Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesaplarında söz konusu çekin kaydının bulunmadığını, davalı ... tarafından sunulan hesap ekstresine göre ve dosyaya sunduğu üç adet fatura örneğine göre davalılar arasında ticari ilişki bulunduğunu, ancak davalı ... ile davacı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığı, dava konusu edilen çekin, davacı şirketlerden birisi tarafından davalı ...'e ticari ilişki kapsamında verilmediğini, ilgili vergi dairelerinden tüm tarafların 2018 yılı BA-BS bildirim formlarının celbedilmesi gerektiğini, gelen bilgi ve belgelere göre bilimsel ek rapor yazılabileceğini bildirmiştir.
Dosya ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ek raporunda özetle; Çekin davacı ... Kargo T. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti. emrine keşide edildiğini, 31.03.2018 ödeme tarihli ve ... Seri No.lu ve 50.000,00 TL tutarlı çekin arka sayfasındaki birinci hamilin, ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti., ikinci hamilin ... Kargo Lojistik Tic. Ltd. Şti., üçüncü hamilin ... son hamilin ise ... Birlik Tic. Ltd. Şti. olduğunu, davalı gerçek kişi tacir ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun olarak tasdik ettirildiğini, davalı gerçek kişi tacir ...’ün’nin ticari defter kayıtları ile bu kayıtlarının dayanağı olan 2018 takvim yılına ait ticari belgelerinin Mahkeme salonunda 03.06.2019 günü saat 15.00’de yapılan incelemesinde, davalıya ait Defteri Kebir defterinden 101 - Alınan Çekler, 103 - Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı örneğine göre davacı şirketlerle herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davaya konu çekin ikinci hamil ... Kargo Dep. Tic. Ltd. Şti.'den sonra gelen üçüncü hamil davalı ...'ün (rapor sonunda sunulan) 2018 yılı büyük defterinin 101 - Alınan Çekler, 103 -Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesaplarında söz konusu çekin kaydının bulunmadığının anlaşıldığını, davalı ... ile davacı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığını, dava konusu edilen çekin, davacı şirketlerden birisi tarafından davalı ...'e ticari ilişki kapsamında verilmediğini, ayrıca taraf defterlerinde söz konusu çekin kayıt edildiği ile ilgili tespit yapılamadığını, davacılarla davalılar arasında ticari ilişki bulanmadığının tespit edildiğini, davacı şirketlerin dosyaya davalı şirketlerle ticari ilişkide bulunduklarıyla ilgili bilgi yada belge sunmadıklarının görüleceğini, ancak Mahkemeninde uygun bulması halinde, davacı ... Kargo Loj. Tic. Ltd. Şti.’nin, 2018 yılı Form BA-BS formunun bu şirketin bilgilerinin eksik olması sebebiyle gönderilemediğinden doğru olan vergi kimlik numarası ile yeniden 2018 yılı BA-BS formlarının ilgili vergi dairesinden celbedilmesi gerektiğini, bundan sonra yeni bir inceleme ile yeni bir ek rapor yazılabileceğini bildirmiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, ... Talimat sayılı dosyada davalı adına çıkarılan davetiyenin davalı tarafa teslim edildiği ancak davalı tarafça iki haftalık kesin süre içinde şirkete ait defterlerin mahkemeye teslim edilmediği veya yerinin bildirilmediği, bu sebeple talimatın bila ikmal iade edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çek sebebiyle Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan çek iptali davasında 11/06/2018 tarihinde davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında 15/03/2018 tarihinde daimi arama kararı verilerek faili meçhul şüpheli yönünden soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin hep birlikte değerlendirilmesi neticesinde aşağıdaki sonuç ve kanaate varılmıştır.
Çekin davacı .... Ambarları Lojistik Kargo Taşımacılık ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlendiği, çekin ilk cirantasının lehdar ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti. olduğu, ikinci hamilin ... Kargo Lojistik Tic. Ltd. Şti., üçüncü hamilin ..., son hamilin ise ... Et Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. olduğu, davacıların dava konusu çek üzerindeki imzalarına yönelik itirazlarının bulunmadığı, davacılar ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti. ve ... Kargo Lojistik Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ...'ın şikayeti üzerine dava konusu çekin çalınması sebebiyle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ...soruşturma numaralı dosyasında yürütülen soruşturmada 15/03/2018 tarihinde daimi arama kararı verilerek faili meçhul şüpheli yönünden soruşturmanın devam ettiğinin anlaşılmasına göre çekin davalılar tarafından çalındığına ilişkin bir iddianın bulunmadığı gibi söz konusu soruşturma dosyasında davalıların şüpheli konumunda da olmadığı, bilirkişi raporuna göre davalı ... ile davacı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmiş ise de incelenen ticari defterlerde dava konusu çekin kaydının olmamasının davalı ...'ün kötüniyetli olduğu sonucunu doğurmayacağı, yani salt ticari defterler de çeke ilişkin kayıt bulunmamasının başlıbaşına kötüniyet olgusunu ispata yeterli olmadığı, bu sebeple davacı ... Kargo Loj. Tic. Ltd. Şti.’nin 2018 yılı Form BA-BS formunun celbedilmesi gerektiğine ilişkin bilirkişi tarafından yapılan tespit doğrultusunda bir işlem yapılmasına sonucu etkili olmayacağı nazara alınarak gerek görülmediği, çek bir ödeme vasıtası olup beyaz ciro ile devrinin de mümkün olduğu, bu açıdan bakıldığında aradaki ticari ilişkinin ispatı bakımından davacı tarafın dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olması sebebiyle davalı ...'e yemin teklifinde bulunup bulunmayacağı yönünden beyanda bulunmak üzere süre verilmiş ise de davacı tarafça, davalı ...'e yemin teklifinde bulunulmayacağının belirtildiği, davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'nin son hamil olduğu, davacılar ile arasında kendisinden önceki cirantanın ise kötüniyeti ispat edilemeyen davalı ... olduğu dikkate alındığında çeki iyiniyetle iktisap ettiğinin kabulü gerektiği, davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için yazılan talimat bila ikmal iade edilmiş ise de çek illetten mücerret olup davalı şirketin ticari defterlerini ibraz etmemesinin kötüniyeti ispata yeterli olmadığı, diğer taraftan Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan çek iptali davasında davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkili hamil olduğunun belirtildiği ve davacı olarak gösterildiği, yine işbu davaya ilişkin dava dilekçesinde de davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkili hamil olduğunun belirtildiği fakat dava konusu çekin davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti.'den sonra davacı ... Promosyon Dep. Tic. Ltd. Şti.'ye ciro edildiğinin dosya kapsamındaki çek suretinden anlaşılmasına göre dava konusu çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığı hususunun da ispata muhtaç olduğu, davalıların kötüniyetli olduklarını gösterir nitelikte dosya kapsamında delil bulunmadığı, bu itibarla iyiniyetli 3. kişi konumundaki davalılara karşı menfi tespit iddiasının ileri sürülemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 54,40 TL'nin harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 853,88 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 799,48 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 7.300,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
4-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından yapılan 82,90 TL yargılama giderinin davacılardan müştereken müteselslen alınarak davalı ... Tar. Ürn. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğerlerinin yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
İş bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümleri uyarınca imzalanmış olup HMK Yönt. 8/5 maddesi gereği fiziki olarak imzalanmayacaktır