T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/357
KARAR NO: 2019/1046
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2018
KARAR TARİHİ: 09/10/2019
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 10/10/2019
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından yangın poliçesi tanzim edilen.... AŞ şirketine ait işyerinde meydana gelen hasar nedeni ile ödenecek tazminata haciz konulması için dava dışı ....Tekstil şirketi tarafından Gaziantep .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından 12/06/2003 tarihinde haciz teskeresi gönderildiğini, haciz evrakına 12/06/2003 tarihi itibariyle alacağın doğmadığının bildirildiğini, haciz yazısının gönderildiği tarihte müvekkilinin sorumluluğu doğmadığından.... Aş’ye hasar tazminatı ödendiğini, hasar tazminatının....’e değil icra dosyasına ödenmesinin gerektiğinden bahisle müvekkiline çeşitli davalar açıldığını, dava dışı ....Tekstil tarafından müvekkili şirkete açılan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... esas, ... karar sayılı dosyanın sonuçlandığını,Yargıtay tarafından onandığını, müvekkilinin 830.000 TL ödemek zorunda kaldığını, .... AŞ’nin Gaziantep ....İcra Müdürlüğü’nün .... esas sayılı dosyasına olan borcundan ödenen tutar oranında kurtulduğunu, bu tutar kadar sebepsiz zenginleştiğini, mahkeme kararı ödenen 830.000 TL’nin davalının sebepsiz zenginleşmesi nedeniyle....’e devralan .... Madencilik şirketine karşı Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, takibe itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Gaziantep .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasının takipsizlik sebebiyle düştüğünü, çeklerin zamanaşımına uğradığını, davacının dava dışı. .... ’e ödediği miktarın icra takip alacağından düşmediğini, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından hükmedilen bedelin müvekkili şirketin icra borcuna ilişkin ödeme olmadığını, davacının ödediği bedelin tazminat olup müvekkilinden tahsilinin mümkün olmadığını, kendi kusurunun bulunduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin davacı tarafça ödenen faiz, icra ve dava vekalet ücreti, yargılama giderleri ile sorumlu tutulamayacağını, icra inkar tazminatı talebinin de haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İstanbul.... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E sayılı dosyası, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyası ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden sicil kayıtları celp ve tetkik olunmuştur.
İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas,.... karar sayılı dosyası dosyamız arasına celbedilmiş olmakla tetkikinde, ....Tekstil tarafından .... Sigorta aleyhine TTK'nun 1299.maddesi gereğince takip alacaklısına ödeme yapması gerekirken sigortalıya ödeme yaptığı ve zarar doğduğundan bahisle tazmini istemiyle dava açıldığı, yapılar yargılama neticesinde davanın kabulü ile 400.000,00 TL'nin dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verildiği, verilen kararın Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 21/04/2016 tarih,... Esas, ...karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının tetkikinden davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında 400.000,00 TL asıl alacak, 278.136,99 TL işlemiş faiz, 29.400,00 TL ilam vekalet ücreti alacağı, 1.420,87 TL işlemiş faiz, 6.060,30 TL yargılama gideri alacağı ve 292,89 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 715.311,04 TL üzerinden ilamsız takip yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Dava, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin.... esas sayılı dosyasından verilen karar ile davacı şirket tarafından dava dışı ....Tekstil’e yapılan ödemenin mahiyeti, ödemenin tazminat mı icra dosyasına yapılan ödeme mahiyetinde mi olduğu, yapılan ödeme miktarı kadar davacının borcundan kurtulup kurtulmadığı, yapılan ödemenin davalı taraf bakımından sebepsiz zenginleşme teşkil edip etmediği, ödenen miktarın davalı tarafından karşılanmasının gerekip gerekmediği, gerekmekte ise karşılanması gerekli miktar ve icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilmemesi hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Sebepsiz zenginleşme TBK'nın 77-82. maddelerinde düzenleşmiş olup maddedeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.
Somut olayda; Dava dışı ....Tekstil, .... AŞ'den olan alacağının tahsili amacıyla Gaziantep ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararı aldırmış, akabinde Gaziantep .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından takip başlatmış olup takip kesinleşmiştir. Gaziantep ...İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası üzerinden ... AŞ'ye gönderilen 12/06/2003 tarihli yazı ile ihtiyati haciz kararı gönderilmiş ve karar gereğince haczin tatbiki ile kesilecek paraların müdürlüğe gönderilmesi istenmiştir. ... AŞ tarafından icra müdürlüğüne gönderilen yazı ile muaccel bir alacağı bulunmadığı, alacağın doğması ve kesinleşmesi halinde gönderileceği belirtilmiş, akabinde....'e .... no'lu hasar dosyasından 31/07/2003 tarihinde 432.501,00 TL, .... no'lu hasar dosyasından ise 07/11/2003 tarihinde 242.496,51 TL ödenmiştir. İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosya üzerinden ....Tekstil tarafından .... Sigorta aleyhine TTK'nun 1299.maddesi gereğince takip alacaklısına ödeme yapması gerekirken sigortalıya ödeme yaptığı ve zarar doğduğundan bahisle tazmini istemiyle dava açılmış, mahkemece yapılan yargılama neticesinde TTK'nun 1292.maddesine göre, sigorta ettiren kimsenin sigortanın taalluk ettiği rizikonun gerçekleştiği haber alındığı tarihten itibaren beş gün içinde sigortacıya haber verme mecburiyetinde olduğu, sigorta şirketinin hasar bedelini ödeme borcunun rizikonun kendisine ihbar edildiği tarihte doğduğu, haciz yazısından kendisine gönderildiği tarih itibariyle haberdar olduğu, takip alacaklısına ödeme yapması gerekirken sigortalıya ödemede bulunmakla hasar bedeliyle sınırlı olarak tazminat sorumluluğunun bulunduğundan bahisle davanın kabulü ile 400.000 TL'nin yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiş, İstanbul ... İcra Dairesi'nin .... esas sayılı dosyası ile başlatılan takip sonucunda mahkeme kararı ile hükmedilen ana para ve ferileri toplamı 830.000 TL ....Tekstil'e ödenmiştir.
Davacı tarafça bilirkişi ücreti süresinde yatırılmamış ve bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılmış ise de, uyuşmazlığın hakimin hukuki bilgisi ile çözülmesi gerektiği tespiti ile inceleme yapılmıştır.
Davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunulmuştur. BK. mad. 66'ya göre, iade alacaklısının geri alma hakkının varlığını öğrenmesinden itibaren 1 yıl ve herhalde bu hakkın doğduğu tarihten itibaren 10 yıl sonra nedensiz zenginleşmeden doğan iade istemi zamanaşımına uğrar. 6098 sy TBK 82. maddesinde ise aynı ilkeler benimsenmiş, ancak 1 yıllık süre 2 yıl olarak kabul edilmiştir. Bir yıllık sürenin başlaması için, iade alacaklısının kendisi aleyhine zenginleşen kişiyi ve zenginleşmenin kapsamını (nedensiz olarak uğranılan malvarlığı azalmasını) bilmesi aranmalıdır. Zira, davalının zenginleşmesinin, davacının hukuk alanının ihlali sonunda elde edildiği bilinmeden dava açılamaz. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas, ... karar sayılı dosyasının Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin .... tarih, ... Esas,.... karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği, bilahare karar düzetme isteminin reddi ile kararın kesinleştiği, işbu davanın zamanaşımı süresi içerisinde 06/04/2018 tarihinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı ... işbu dava ile dava dışı ....Tekstil'e ödediği miktarı sigortalısı....'den ( devralan davalı ...'den) talep etmektedir. Davalı taraf, her ne kadar icra dosyasının ödemeden çok önce kapandığını ve bu sebeple davanın reddi gerektiğini iddia etmiş ise de, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı kesinleşmiş mahkeme ilamı ile tespit olunduğu üzere davacının takip alacaklısına ödeme yapması gerekirken ....'e yapılan ödemeler ile sebepsiz zenginleştiği sabittir. Zira, davalıya yapılmaması gerekli ödemenin yapılmış, hakkı olmayan paranın ödenmiştir. Davacının, bu dava ile davalıya rücu etmek istediği alacak, kesinleşmiş mahkeme ilamına dayanmaktadır.Mahkeme ilamına dayalı bu alacak, davacıdan icra yolu ile tahsil edilmiştir. Davacı, ilama dayalı alacağı vaktinde ödemeyerek, hakkında icra takibi yapılmasına sebep olmuştur ve bu takip nedeni ile asıl alacak dışında, icra masrafları,faiz ve vekalet ücreti ödemek zorunda kalmıştır.İcra takibine dayanak olan mahkeme kararının kesinleştiği tarihten sonra, davacı asıl alacak tutarını ödemek suretiyle faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine kendisi sebep olmuştur.Hiç kimse kendi kusurundan kaynaklanan sorumluluğu, başkasına rücu edemez. Başka bir deyişle, kendi kusurundan dolayı zararın artması halinde zararın tahsilini karşı taraftan isteyemez. Bu sebeplerle davacının mahkeme ilamı ile hükmedilen 400.000 TL dışındaki taleplerinin reddi ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyasında davalının itirazının asıl alacak 400.000,00 TL kısmının iptaline, takibin 400.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmsine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafın icra inkar tazminatının kabulü ile asıl alacak 400.000,00 TL üzerinden %20 oranında 80.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı tarafın zamanaşımı itirazının REDDİNE,
2-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ..... E sayılı dosyasında davalının itirazının asıl alacak 400.000,00 TL kısmının İPTALİNE, takibin 400.000,00 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı tarafın icra inkar tazminatının kabulü ile asıl alacak 400.000,00 TL üzerinden %20 oranında 80.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 27.324,00 TL harçtan peşin alınan 9.957,48 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 17.36652-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Dava ilk açılış harç gideri 9.993,38 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 138,70 TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre hesaplanan 66,84 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 28 TL yargılama giderinin red oranına göre hesaplanan 14,50 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine kalan kısmın davalı üzerine bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 29.950,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 31.150,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı... 09/10/2019
Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı