T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/505
KARAR NO: 2020/939
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2018
KARAR TARİHİ: 30/12/2020
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 07/01/2021
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ile Beton ...... şirketi arasında aktedilen “...Arıtma Tesisi İnşaat işine” ait sözleşmenin resmi alt yüklenicisi olduğunu, davalılar arasında 23/07/2015 tarihli mekanik ve elektrik işlerine ait sözleşme, 23/07/2015 tarihli elektrik işleri sözleşmesi ve 18/08/2015 tarihli borulama ve sıhhi tesisat işleri sözleşmesi aktedildiğini, sözleşmelerin konusu iş ve imalatların tamamının müvekkili tarafından belirtilen tarihlerde davalılara teslim edildiğini, davalıların talebi doğrultusunda ilave işlerin tamamını da teslim ettiğini, davalılara gönderilen faturaların ve hakediş raporlarının kesinleştiğini, müvekkiline bakiye 790.940,41 TL borçlu olduklarını, çekilen ihtarnameye rağmen ödenmemesi üzerine Silivri İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında işlemiş faiz ile birlikte toplam 793.898,31 TL’nin tahsili talebiyle ilamsız takip başlattıklarını, davalılar tarafından takibe itiraz edildiğini, takip sonrasında itiraz tarihi olan 07/11/2017 tarihinde müvekkiline 100.667,00 TL’lik fatura gönderdiklerini, faturanın hesaplarına intikal ettikten sonra cari hesaptan bu miktar düşülerek anapara alacağının dava tarihi itibariyle 690.723,41 TL olduğunu, takip tarihinden fatura tarihine kadar işlemiş faiz haklarının bulunduğunu, itiraz dilekçelerinde zamanaşımı itirazında bulunmuş iseler de alacağın zamanaşımına uğramadığını, itirazın haksız olduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davacı taraf belirlenen işleri süresinde bitirmediğinden İdare tarafından kesin kabullerin yapılmadığını ve kesin hakedişlerin ödenmediğini, müvekkillerinin zarara uğramasına sebebiyet verdiklerini, işin bitirilmesi gereken 30/10/2016’da bitirilmediğini, 37 işin hiç yapılmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmenin ödeme planı başlıklı 5.maddesinde idare tarafından uygulanan geçici kabul kesintisinin aynı oranda yükleniciye yansıtılacağı, kesilen bedelin geçici kabul oranında imalat eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edildikten sonra idare tarafından işverene ödendikten sonra 7 gün içinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının önce kendi edimini ifa etmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP; Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; kesin kabulün yapılmaması ve hakedişlerin alınmamasının müvekkilinden kaynaklanmadığını, idare tarafından ödeme yapılmasına rağmen müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin edimini eksiksiz ifa ettiğinden bahisle davanın kabulünü talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP; Davalılar vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; cevaba cevap dilekçesinde ileri sürülen hususları kabul etmediklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava konusu uyuşmazlık, ... ile Beton ...... şirketi arasında aktedilen “...Arıtma Tesisi İnşaat işine” ait sözleşmeye konu işler için taraflar arasında 23/07/2015 tarihli mekanik ve elektrik işlerine ait sözleşme, 23/07/2015 tarihli elektrik işleri sözleşmesi ve 18/08/2015 tarihli borulama ve sıhhi tesisat işleri sözleşmesi aktedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın davacının sözleşme ile belirlenen edimlerini süresinde, eksiksiz ve ayıpsız olarak ifa edip etmediği, davalılara tam teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği, davalı tarafça ödeme yapılmamasının haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, davalıların ediminin ifasının İdare tarafından ödeme şartına bağlı olup olmadığı, bağlı ise idare tarafından ödemelerin yapılıp yapılmadığı, bu doğrultuda davacı tarafın davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekip gerekmediği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Dosyanın 1 hakediş uzmanı, 1 inşaat bilirkişi, 1 finans uzmanı, 1 elektrik mühendisi, 1 sektör uzmanı bilirkişilere tevdii ile dosya kapsamı ve mahallinde yapılacak inceleme ile taraflar arasında imzalanan 23/07/2015 tarihli mekanik ve elektrik işlerine ait sözleşme, 23/07/2015 tarihli elektrik işleri sözleşmesi ve 18/08/2015 tarihli borulama ve sıhhi tesisat işleri sözleşmesi ile belirlenen edimlerini süresinde, eksiksiz ve ayıpsız olarak ifa edip etmediği, davalılara tam teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği, davalı tarafça ödeme yapılmamasının haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, davalıların ediminin ifasının İdare tarafından ödeme şartına bağlı olup olmadığı, bağlı ise idare tarafından ödemelerin yapılıp yapılmadığı, bu doğrultuda davacı tarafın davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarında bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.
SMMM ..., İnşaat Maliyet Analizi ..., Elektrik- Elektronik Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ...., İnşaat Mühendisi .... tarafından düzenlenen kök raporda, ... Genel Müdürlüğü Atık Su inşaat Dairesi Başkanbğı'na yazı yazılarak, ...Anıma Tesisi İnşaatı işi ile ikili olarak Geçici Kabul esnasında Mekanik ve Elektrik işlerinde: bir eksikliğin belirlenip belirlenmediği, Gcçici Kabul esnasında Mekanik vc Elektrik işlerinde bir eksiklik belirlenmiş ise bu eksiklerin tamamlanıp tamamlanmadığı, davalı yüklenici ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A Ş - .... İş Ortaklığına ait hakedişlerde yapılan % 3 oranındaki "Geçici Kabul Noksanları Kesintisi’ nin bu yükleniciye gen ödemesinin yapılıp yapılmadığının sorulması gcrekeceği, ayrıca davaya konu iş ile ilgili Kesin Kabulün yapılıp yapılmadığının sorulması, yapıldı ise tutanaklarının istenmesi ve konu işe ait Kesin Hakedışm yapılıp yapılmadığının sorulma*), yapıldı ise suretinin istenmesi gerekeceği, havacı tarafından bu 15 Son hakedişin okunabilir tam metninin vc 15 adet Faturanın tamamının tarafımızca incelenmek üzere dava dosyasına sunulması gerekeceği belirtilmiştir.
Eksiklikler tamamlandıktan sonra aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Ek raporda, davacının 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllan ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (03.11.2017) itibariyle davacının davalıdan 808.859,90 TL alacaklı olduğu, davalının 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllar; ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (03.11.2017) itibariyle davalının davacıya 178,075,99 TL borçlu olduğu, takip tarihi itibari ile taraf ticari defterleri arasındaki cari hesap farkının (808.859,90 TL 178.075,99 TL) 630,783,91 TL olduğu bu farkın sebebinin ise davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturalardaki KDV tevkifatlanmrı davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olup davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmayan davalı tarafından davacıya düzenlenmiş hakkediş kesintilerinden kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarLa davalı tarafından kesilen hakkediş tutarlarının yerinde oLup olmadığı hususunun heyetimizce teknik değerlendirilme neticesinde nihai sonuca varılacağı, yapılan tüm alıntı ve açıklamalar ışığında, tarafımızca davaya konu uyuşmazlık ile ilşili olarak görüş belirtilip hesaplama yapılabilmesi için; ... Genel Müdürlüğü Atıksu İnşaat Dairesi Başkanlığına yazı yazılarak ; ...Antma Tesisi İnşaatı işi ile ilgili olarak Geçici Kabul esnanda Mekanik ve Elektrik işlerinde bir eksikliğin belirlenip belirlenmediğinin, Geçici Kabul esnasında Mekanik ve Elektrik işlerinde bir eksiktik belirlenmiş ise bu eksiklerin tamamlanıp tamamlanmadığının, Davalı yüklenici .... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - ... İş Ortaklığına ait hakedişlerde yapılan % 3 oranındaki ‘Geçici Kabul Noksanlan Kesintisi’ nın bu yükleniciye geri ödemesinin yapılıp yapılmadığının, Davaya konu iş i(e ilgili Kesin Kabulün yapılıp yapılmadığının, (yapıldı ise tutanaklarının istenmesi), Davaya konu iş ite ilgili Kesin Hakedişin yapı tıp yapılmadığının, (yapıldı ise suretinin istenmesi), sorulması gerekeceği belirtilmiştir.
Eksiklikler tamamlandıktan sonra aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
İkinci ek raporda, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (03.11.2017) itibariyle davacının davalıdan 808.859,90 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (03.11.2017) itibariyle davalının davacıya 178.075,99 TL borçlu olduğu, takip tarihi itibari ile taraf ticari defterleri arasındaki cari hesap farkının (808.859,90 TL - 178.075,99 TL) 630.783,91 TL olduğu bu farkın sebebinin ise davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturalardaki KDV tevkifatlarının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olup davacı ticarî defterlerinde kayıtlı olmayan davalı tarafından davacıya düzenlenmiş hakkediş kesintilerinden kaynaklı olduğu, davacı tarafından dava konusu sözleşmeler kapsamında ve sözleşme dışı ek işler ile ilgili düzenlenen 17 adet faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 17 adet faturada yazılı alacak toplamının 24.219.290,00 TL. Olduğu, buna karşılık davalı iş sahiplerince aşağıdaki tarihlerde toplamda 23.471.350,00TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından ödenmesi gereken personel yemek bedeli, vinç, JCB, hizmetleri için hakkedişlerde yer alan ve yukarıda yazılı giderlerin sonradan davalılar tarafından düzenlenen 10.11.2017 tarihli KDV dahil 100.667,00 TL. fatura tutarı kadar davaa alacağından düşülmesi gerekeceği, buna göre 03.11.2017 icra takip tarihi itibariyle davacı şirketin asıl alacağının:(24.219.290,00 -23.471.350,00-100.000,00 =) 690.272,73 TL. Olabileceği, -Bu alacağın içinde 567.458,46 TL. sinin sözleşmenin "5.d" maddesi uyarınca yapılan geçici kabul kesintileri oluşturduğu, icra takip tarihinden önce dava dışı idare tarafından davalılara aynı amaçlı yapılan kesintilerin ödenmesi ve üzerinden 7 gün geçmesi koşulu ile bu tutarın icra takip tarihi itibariyle diğer cari hesap alacağı ile birlikte ödenmesinin istenebileceği, bu konuda dava dışı iş sahibi ...'den davalı asıl yükleyiciler %3 geçici kabul teminat kesintisinin geri ödenme tarihinin yeniden sorulabileceği, 03.11.2017 icra takip tarihi itibariyle davacı alt yüklenicinin davalılardan; 690.272,73 TL asıl alacak, 2.430,34 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam alacağının 692.703,07 TL olabileceği, davanın zamanaşımına uğradığı ve davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
... ile Beton ...... şirketi arasında aktedilen “...Arıtma Tesisi İnşaat işine” ait sözleşmeye konu işler için taraflar arasında 23/07/2015 tarihli mekanik ve elektrik işlerine ait sözleşme, 23/07/2015 tarihli elektrik işleri sözleşmesi ve 18/08/2015 tarihli borulama ve sıhhi tesisat işleri sözleşmesi aktedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacının sözleşme ile belirlenen edimlerini süresinde, eksiksiz ve ayıpsız olarak ifa edip etmediği, davalılara tam teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği, davalı tarafça ödeme yapılmamasının haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, davalıların ediminin ifasının İdare tarafından ödeme şartına bağlı olup olmadığı, bağlı ise idare tarafından ödemelerin yapılıp yapılmadığı, bu doğrultuda davacı tarafın davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarındadır.
Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alt yüklenici, davalı ise yüklenicidir.
Her iki tarafa borç yükleyen sözleşme türlerinde kural olarak, taraflardan birinin önceden ifada bulunma yükümlülüğü mevcut değilse, kendi edimini ifa etmeyen borçlu, karşı taraftan edimini ifa etmesini talep edemeyecektir (Prof. Dr. Ahmet M. Kılıçoğlu; Borçlar Hukuk Genel Hükümler, Yeni Borçlar Kanununa göre Hazırlanmış; Genişletilmiş 15. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara 2012, s.581). Bu husus, TBK'nın 97. maddesinde de hükme bağlanmıştır.
Dava dışı asıl işveren ... Genel Müdürlüğüne yazılan yazılara verilen yanıtlardan, dava konusu işlerin de içerisinde yer aldığı asıl işle ilgili geçici kabulün yapılması davalı asıl yüklenici tarafından 02/11/2016 tarihinde istenmiş, 26/11/2016 ile 10/12/2016 tarihleri arasında yapılan incelemeler sonucunda geçici kabul yapılarak 27/12/2016 tarihinde onaylanmıştır. Geçici kabul tutanağında, işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu, geçici kabule engel teşkil edecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı bildirilmiştir. Bilahare 22/01/2019 tarihinde işin kesin kabulü yapılarak, sözleşme uyarınca kesilen % 3 oranındaki geçici kabul noksanlıkları kesintisi asıl yükleniciye ödenmiş ve işin kesin hakkedişi yapılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, taraflar arasında 15 adet hakediş düzenlendiği, 15 adet faturanın davalılar tarafından teslim alındığı, ticari kayıtlara işlendiği, davalılar tarafından avans ödemesi olarak yapılan 2.937.987,37 TL dışında çek ve EFT ödemelerinin her iki taraf cari kayıtlarında örtüştüğü, sözleşme kapsamında yapılan iki ayrı iş karşılığı 03/04/2017 tarihinde düzenlenen KDV dahil 40.120,00 TL tutarlı ve 06/04/2017 tarihli KDV dahil 3.068,00 TL tutarlı faturaların davalı ticari kayıtlarına işlendiği hususlarında çekişme bulunmamaktadır. Davacı alt yüklenici tarafından düzenlenen 15 adet fatura tutarı ile sözleşme kapsamında yapılan iki ayrı işle ilgili düzenlenen faturaların toplamı 24.219.290,00 TL'dir. Davalı iş sahipleri tarafından yapılan ödeme toplam tutarı 23.471.350,00 TL'dir. 7-15.hakedişlerde yer almasına rağmen bu hakedişler için düzenlenen fatura tutarlarından düşülmeyen davalılar tarafından davacı yararına karşılanan personel yemek bedeli, vinç, JCB hizmetleri bedeli toplam tutarı 100.667,00 TL'nin ve yapılan ödeme tutarlarının düşülmesinden sonra davacı alacağı 690.272,73 TL'dir. Bu tutarın 567.458,46 TL'si sözleşmenin 5/d maddesine uyarınca yapılan geçici kabul kesintileridir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ödeme planı başlıklı 5.maddesinin d bendinde "...idare tarafından uygulanan geçici kabul kesintisi, aynı oranda yükleniciye yansıtılacaktır. İşbu kesilen bedel, geçici kabul esnasında imalat eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edildikten sonra, idare tarafından işverene ödendikten sonra 7 gün içinde yükleniciye ödenecektir." şeklinde olup, davalı asıl yüklenici ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşmenin 30.maddesi de benzer şekilde düzenlenmiştir. Bu durumda davacı alacağının önemli bir kısmını oluşturan geçici kabul kesintilerinin davalılara hangi tarihte ödendiği hususu, dava konusu alacağın takip tarihinde talep edilebilir nitelikte olup olmadığının tespiti açısından önemlidir. Mahkememizce geçici kabul noksanları kesintilerinin davalı tarafa ödendiği tarihin tespiti için yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılara göre geçici kabul noksanları kesintilerinin takip tarihinden önceki tarihte ödendiği, sözleşmeye göre davacı tarafın alacağının talep edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Silivri İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalının asıl alacak 690.272,73 TL , işlemiş faiz 2.430,34 TL'lik kısmına itirazının iptaline, takibin 690.272,73 TL asıl alacak, 2.430,34 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin alacak likit olmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Silivri İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalının asıl alacak 690.272,73 TL , işlemiş faiz 2.430,34 TL'lik kısmına İTİRAZININ İPTALİNE, takibin 690.272,73 TL asıl alacak, 2.430,34 TL işlemiş faiz üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin alacak likit olmadığından REDDİNE,
3-Alınması gereken 47.318,54 -TL harçtan, peşin alınan 7.869,17 TL'nin mahsubu ile bakiye 39.449,37 - TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 7.905,07 -TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen tebligat , müzekkere ve bilirkişi gideri 7.762,10 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 7.756,18 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 51.685,15 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir edilen 528,24 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 30/12/2020
Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı