T.C.
BAKIRKÖY
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/585
KARAR NO: 2019/888
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2018
KARAR TARİHİ: 11/09/2019
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 18/09/2019
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkiye’de üretilen kişisel bakım ürünlerinin yurtdışına ihracatını yapmakta olan ... şirketinden 71.030,40 ABD doları tutarındaki ürünlerini, ... Aş’den ise 56.564,20 ABD doları tutarındaki ürünleri satın aldığını, satın aldığı malların Özbekistan’da belirtilen adrese taşınması konusunda 1 no’lu taşıyıcı ile anlaştığını, satın alınan malların taşıyıcıya zamanında teslim edildiğini, 2 no’lu davalının sahibi olduğu tırlara yüklemesinin yapıldığını, malların bildirilen adrese ulaşmadığını, haber ve bilgi alınamadığını, davalılar arasında borçların ödenmesine yönelik ihtilaf olması nedeniyle 2 no’lu davalının malı teslim etmek yerine satacağı bilgisini aldıklarını belirterek davanın kabulü ile 127.594,60 ABD dolarının 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte tahsilini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalılar tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;dava dışı ... Aş’nin Bakırköy .... .Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas, .... karar sayılı dosyasında müvekkillerinin aleyhine tazminat davası açtığını, yapılan yargılama neticesinde 56.564,20 ABD dolarının müvekkillerden tahsilinin talep edildiğini, davacının malda menfaatinin sona erdiğinden davanın reddinin gerektiğini, 20/02/2018 tarihli bilirkişi raporu ile mallara el konduğu, taşınan malın zayi olmadığı, dava dışı ... ya da ... tarafından gümrükten çekilebilecek durumda olduğu, müvekkili ...’un taşıyıcı olmadığını, araç sahibi olması nedeniyle sorumlu olmadığından davanın reddinin gerektiğini, müvekkilinin alacak hakkını teminat altına almak için hapis hakkını kullandığını, davacı tarafça ibraz edilen fatura bedellerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddinitalep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, karayolu taşıması nedeniyle uğranan zararın tazmini istemine ilişkin olarak açılmış olup, uyuşmazlığın davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, dava konusu malların zayi olup olmadığı, zayi olmuş ise malın Özbekistan’a taşınması işinin üstlendiği belirtilen davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalı tarafın hapis hakkının bulunup bulunmadığı, davacıya karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, davalıların sorumluluğu bulunmakta ise tazmin edilmesi gereken zarar miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dosya Lojistik ve Taşıma uzmanı ...,Gümrük Uzmanı ...ve Kimya Emtia UZmanı ...'den oluşan 15/04/2019 tarihli rapor ile yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Davacının, taşınması konusunda ...ile anlaştığı yüklerden ...'tan yüklenenler için 56.564,20 USD ve ... firmasından yüklenen yükler için 71.030,40 USD miktarında zayl karinesine dayanan tazminat talep ettiği, toplam talebin 127.594,60 USD olduğu,...'un taşımayı üstlendiği ve farklı fiili taşıyıcılara taşımasını yaptırdığı yüklerden bir kısmının haksız hapis hakkı kullanımı veya alt taşıyıcıların kusurlarından 60 günden uzun süreler geçmesine rağmen alıcılarına ulaştırılmadığının davalı dilekçeleri ve sunulan delillerle de teyit edildiği, ...'un tüm yükü alıcılarına teslim ettiğini ispat edememesi karşısında davacının iddia ettiği miktarda Zayi karinesine dayanan tazmin talep edebileceği, Davacının tazminatı alması halinde; taşınan yükün hak sahipliğinin davalıya ait olacağı; ancak davacının yükü istemek ve tazminatı iade etmek yönünde seçimlik hak sahibi olduğu, dosya kapsamında davacının mal tercihini kullanmadığı, ...Uluslararası Taşımacılığının somut olayda taşıyıcı sıfatının sabit olmadığı ,malların gümrük süreçleri için evrakının tam olduğu, gümrük süreçleri bakımından ihracat ve taşımayı engelleyecek bir durum bulunmadığı,malın ... satış fiyatlarına göre, ciddi indirim uygulanarak ihracat faturaları tanzim edildiği, faturalara göre hesaplanan zarar ve tazminatın somut olaya uygun ve kadri marufunda olduğunun değerlendirildiği, bu kapsamda davacının taşımaya verilen mallarından 127.594,60 USD kıymetinde malının zayi olduğu gözetilerek; bu miktar tazminatı l.davalı ... firmasından dava ve talep edebileceği, davacı lehine hükmedilecek tazminata dava tarihinden itibaren yıllık %5 CMR m.27 gereği temerrüt faizi uygulanabileceği şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
Davacı tarafından davalı ...açısından davalı - taşıyıcı sıfatının kabulü gerekirken sunulan raporun aksi kanaatine; davalılar tarafından da raporun gerçeği yansıtmadığı ve hükme esas alınamayacağından bahisle itiraz edilmesi üzerine taraf itirazları irdelenerek yeniden rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdii edilmiş bilirkişi heyetince sunulan 02/07/2019 tarihli ek rapor ile kök raporun sonuç ve kanaatlerinin aynen devam ettiği kanaatleri değiştirmeyi gerektirir ek bir durum olmadığı şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
Somut olayda, davacı, taşımaya alınan malların alıcısına veya davacı gönderene taşınıp teslim edilmediğinden bahisle tam zayi karinesine dayanarak tam tazminat talep etmekte, davalı .... Uluslararası Taşımacılık Limited Şirketi hapis hakkına dayanırken, davalı ...Limited Şirketi'nin savunması taşıyıcı olmadığı iddiasına yöneliktir.
Davalı ...Uluslararası Taşımacılık akdi taşıyıcı olup CMR m.1, m.3 ve m.34 hükümleri gözetildiğinde CMR hükümlerine tabi taşıma sürecinde olası zararlardan sorumluluğu bulunmaktadır. Sözleşme şartlarına göre de bu davalı tüm taşımayı üstlenmiş olup taşımaya konu malların alıcıya ihtirazi kayıtsız teslim edildiğini ispatla mükelleftir. Dava konusu taşımaların her biri CMR senetlerine işlenmiş olup, malların en geç 60 gün içinde alıcıya teslimi gerekmekteyken davanın açıldığı tarih itibariyle teslim edilmediği sabittir. CMR'nin 20/1 maddesinde kararlaştırılan zaman limitinin sona ermesini izleyen 30 gün içinde veya kararlaştırılan zaman limiti yoksa, taşımacının yükü almasından sonra 60 gün içinde yükün teslim edilmemiş olması bunların kaybolduğuna kesin kanıt oluşturup hak sahibinin yükün kaybolduğunu varsayacağı düzenlenmiştir. Bu durumda davacı zayi karinesine dayanarak tam tazminat talep edebilecektir. Davalı tarafça hapis hakkının kullanıldığı iddia edilmiş ise de, varma yerinde kullanılma ya da paraya çevirme sürecinin işletilmediği, dosyada mevcut e-postalarla davalının kusurlu olduğunun tespit edildiği, taşımanın doğru ve özenli alt taşıyıcılarla organize edilmediği anlaşılmakla hapis hakkının kullanılamayacağı değerlendirilmiştir. Bilirkişi raporu ile ciddi indirim uygulanmak suretiyle ihracat faturalarının tanzim edildiği, faturalara göre hesaplanan zarar ve tazminatın somut olaya uygun ve kadri marufunda olduğu, davacının taşımaya verilen mallarından 127.594,60 USD kıymetinde malının zayi olduğunun, bu miktar tazminatı ...Uluslararası Taşımacılık şirketinden tazminat edebileceği sonucuna ulaşıldığı, mahkememizce itibar olunan bilirkişi raporu gözetilerek açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Davalı ...Uluslararası Limited Şirketine karşı açılan davanın kabulü ile 127.594,60 USD'nin dava tarihinden itibaren CMR m. 27/1 gereğince işletilecek %5 oranında faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davalı ...Limited Şirketi'nin taşıyıcı araç maliki olması dışında taşıyıcı sıfatının bulunmadığı, taşınan aracın maliki olmasının taşıyıcı olması için yeterli olmayacağı anlaşılmakla bu davalı yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-Davalı ...Litimed Şirketine karşı açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı ...Uluslararası Taşımacılık Petrol İthalat İhracat Limited Şirketine karşı açılan davanın KABULÜ ile, 127.594,60 USD'nin dava tarihinden itibaren CMR m. 27/1 gereğince işletilecek %5 oranında faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin davalı ...Uluslararası Limited Şirketi yönünden kısmen kabulü ile , takdiren % 15 oranında teminat mukabalinde davalının 127.594,60 USD miktarındaki menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının borca yeter miktarındaki kısmının İHTİYATİ HACZİNE,
5-Davalı ...Litimed Şirketine yönelik ihtiyati haciz talebinin REDDİNE,
6-Alınması gereken 39372,73 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 11757,22TL nin mahsubu ile eksik kalan 27615,51 TL'nin davalı ...Ltd. Şti.dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 11798,32 TL'nin davalı ...Ltd. Şti.dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça sarf edilen tebligat ve müzekkere gideri 250,00TL ile bilirkişi sarf gideri 4500,00 TL olmak üzere toplam 4750,00TL'nin davalı ...Ltd. Şti.dan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 37005,32 TL vekalet ücretinin davalı ...Ltd. Şti.dan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı ...Limited Şirketi davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 37005,32 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.11/09/2019
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır