T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/709 Esas
KARAR NO: 2021/424
DAVA: Alacak (Yedieminlik Ücreti)
DAVA TARİHİ: 14/07/2017
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Yedieminlik Ücreti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin 21.300 kg ve 13.020 Dolar değerindeki çilek meyvesini Mersin’den ...... ’a davalı şirket vasıtasıyla taşınması hususunda anlaşmış, iş bu anlaşmaya uygun olarak Uluslar arası hamule senedi tanzim edilmiş ve taraflarca imza edildiğini. 04/06/2016 tarihinde emtia taşınmak üzere ....... plakalı araçlar ile yola çıkmış, emtianın varma yerinde teslimi neticesinde bozulduğunun görüldüğünü. Uluslar arası hamule senedinden anlaşılacağı üzere emtianın +2 derece sıcaklıkta taşınmasına ilişkin şart konulmasına karşın taşımasının bu koşullarda gerçekleştirilmediği sebebiyle zayi olduğunun anlaşıldığını, davacı tarafından Antalya ....... Noterliği’nin 01/08/2016 tarih ve ..... yevmiye numarası ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla zararının ödenmesini talep ettiğini, davalı tarafça davacı şirkete hasar ile ilgili 8088,39 Euro ödenebileceğinin sunulan mail yazışmalarında bildirildiğini, ancak davacı şirketin zarar ve ziyanının daha fazla olmasından dolayı bu bedelin davacı şirket tarafından kabul edilmediğini, bu nedenlerle, çilek meyvesindeki zararın, ...... gümrüğünde ödenen gümrük bedeli zararının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik (13.020 USD) çilek zararı ve 11.000 USD gümrük bedeli olmak üzere toplam 24.020 USD zarar karşılığı olan 84.000,00 TL’nin (tahsil tarihindeki dolar kuru üzerinden) zarar tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; usulü olarak itirazlarında davacı tarafın delillerinin kendilerine tebliğ edilmediğini, yetki itirazında bulunduklarını, zaman aşımı itirazında bulunduklarını belirterek öncelikle usulden davanın reddini istemiş, ayrıca esasa yönelikte aracın yüke, yola elverişli seferini tamamladığını, herhangi bir kaza geçirmediğini, kötü ambalaj ve istif hatasından nakliyecinin sorumlu olmadığını, CMR belgesinde hasar notu olmadığını, sovtaj bedelinin hasar bedelinden düşülmesi gerektiğini, gümrük masraflarının yüksek olup ıspatlanması gerektiğini, hasar miktarının yüksek belirtildiğini, faiz talebinin usule aykırı ve fahiş olduğunu belirterek esastanda davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında akdedildiği ididia edilen taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle tazminat davasıdır.
Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas, ...... Karar sayılı ve 09/11/2017 karar tarihli yetkisizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas,..... Karar sayılı ve 22/01/2018 karar tarihli yetkisizlik ilamının kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği ve yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Dosya kapsamı, toplanan deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki uyuşmazlık konularında rapor hazırlanması için dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişi ile Ziraat mühendisi bilirkişisinden oluşan heyete tevdine karar verilmiş olup, 03/07/2019 havale tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; dava konusu taşımanın 04/06/2016 tarihinde Mersin / Türkiye’den ......’a yapıldığı ve CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, davalı taşıyıcının yükü 04/06/2016 tarihinde teslim aldığı ve CMR m. 32/1 uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresinin başladığı; ancak davacı gönderenin zararını ve tazminat talebini davalı taşıyıcıya 01/08/2016 tarihinde yazılı olarak bildirdiği ve davalı taşıyıcının da 03/11/2016 tarihinde davalının zararını kabul ederek 8.088,39 Euro tazminat ödemeyi teklif ettiği, CMR m. 32/2 uyarınca zamanaşımını durdurduğu ve davalı taşıyıcının 03/11/2016 tarihli maille borcunu kabul etmesi sebebiyle bu durumun TBK m. 154/1 uyarınca zamanaşımını kestiği; dolayısıyla davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, davacı gönderenin, taşımanın soğutucu kasalı (frigolu) araçla +6C yapılması hususunda davalı taşıyıcıya özel bir talimat verdiği (CMR m. 18/4) ve bunu CMR Senedine kaydettiği; ancak taze çilek meyvesinin ideal taşıma sıcaklığının 0-1,5 C (max. 2 C) olması gerektiği; taşıyıcı gönderenin bu talimatına uyarak taze çileği +6C’de taşımasından kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulamayacağı (CMR m. 17/2), dosya kapsamında taşıma sırada araç içi sıcaklık değişimini gösteren kayıtların dosyaya sunulmaması sebebiyle taşıma konusu malda meydana gelen zararın sebebinin tespit edilemediği, ancak davacının taşımanın +2C yapılması yönünde talimat verdiğini iddia etmesi ve bu iddianın davalı taşıyıcı tarafından inkar edilmemesi ve CMR Senedinde yer alan +6C’de taşıma yapılacağı yönündeki kayda dayalı bir savunma yapılmaması hususları ile davalının 03/11/2016 tarihli maille davacının zararı kabul edilerek davacıya 8.088,39 Euro ödeme teklif ettiği de göz önüne alındığında talimatın +2C şeklinde olduğunun kabulünün mahkemenin takdirinde olduğu ve bu ihtimalde davalı taşıyıcının taşımayı gönderenin talimatına uygun olarak yaptığını ispatlamadıkça, taşıma konusu malda meydana gelen zarardan sorumlu olduğu (CMR m. 17/1), davalı taşıyıcının sorumlu olduğunun kabulü halinde, CMR. 23/1’e göre taşıma konusu tamamı zayi olan ve sovdaj değeri bulunmayan 21.300kg taze çileğin yükün teslim aldığı yer ve zamandaki değeri olan 13.020-USD’nin (04/06/2016 tarih ve ...... numaralı fatura) davacı tarafından davalı taşıyıcıdan talep edebileceği; yükün miktarı ve fiyatı dikkate alındığında sınırlı sorumluluk hesabı (CMR m. 23/3) yapılmasına gerek olmadığı; davacı gönderenin 11.000,00-USD’lik gümrük masrafı şeklindeki dolaylı zararının tazmininin gerekip gerekmediği hususunda takdir hakkının mahkemede olduğu, davacı gönderenin yabancı para (USD) üzerinden dava açması sebebiyle CMR. 32/1 uyarınca yıllık %5 oranında temerrüt faizi isteyebileceği ve temerrüt faizinin zararın yazılı olarak taşıyıcıya bildirildiği ve ödemenin talep edildiği 01/08/2016 tarihinden itibaren işleyeceği kanaati bildirilmiştir.
Antalya ..... Noterliği'nden 01/08/2016 tarihli ve ..... yevmiye sayılı ihtarnamenin tebliğ şerhli fotokopisi celp edilmiştir.
....... Sigorta A.Ş.'den ....... numaralı hasar dosyası ve poliçe sureti celp edilmiştir.
Tarafların beyan ve itirazlarını irdelenmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 10/02/2020 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; 01/07/2019 tarihli Bilirkişi kök raporundaki görüş ve kanaatlerini aynen muhafaza ettiklerini, davacı gönderenin, taşımanın soğutucu kasalı (frigolu) araçla +6C yapılması hususunda taşıyıcıya özel bir talimat verdiği ve bunu CMR Senedine kaydettiği; taşıyıcının gönderenin bu talimatına uyarak taze çilesi +6C’de taşıdığını kanıtlamaması gerektiği (CMR m. 18/4), davalı taşıyıcının sigorta şirketince dosyaya sunulan hasar dosyasındaki taşıma sırasında araç içi sıcaklık değişimini gösteren kayıtların okunamaz olduğu, davalı taşıyıcının 03/11/2016 tarihli maille davacının zararı kabul edilerek davacı gönderene 8.088,39 Euro ödeme teklif ettiği ve yine davalı taşıyıcının sigorta şirketinin de davacı gönderene 8.088,39 Euro ödeme teklif ettiği; dolayısıyla taşıma konusu taze çilek emtiasının taşıma sırasında hasara uğradığı ve davacının zarara uğradığı hususunun davalı taşıyıcı ve davalı taşıyıcının sigorta şirketinin bilgisi ve kabulü dâhilinde olduğu; söz konusu mail yazışması ve ödeme tekliflerinin delil niteliği ile borç ikrarı vasfında olup olmadığı hususlarında nihai takdirin mahkemenin olduğu, taşıyıcının sorumlu olduğunun kabulü halinde, sovdaj değeri bulunmayan 21.300kg taze çileğin yükün teslim aldığı yer ve zamandaki değeri olan 13.020USD’nin (04/06/2016 tarih ve ....... numaralı fatura) CMR. 23/1 ’e göre davalı sigorta şirketinden talep edebileceği; CMR m. 23/3’e göre taşıyıcının sorumluluk sınırının 21.300kg X 8,33SDR= 177.429SDR olarak hesaplandığı ve davacının talebinin bu sınırın altında bulunduğu, Davacı gönderenin ödediği ve geri alamadığını belirttiği 8.725-USD gümrük vergisi ile ilgili diğer masrafları toplamı olan 11.000,00-USD’lik zararının, CMR m. 23/3 uyarınca yukarıda hesaplanan sınırlı sorumluluk tutarının altında kaldığı ve tazmininin talep edilebileceği, ancak bu hususta nihai takdir hakkının mahkemede olduğu, Zamanaşımı hususunda kök rapordaki değerlendirmesini tekrarlamakla birlikte, takdir hakkının mahkemede olduğu kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetine gümrük bilirkişisi ..... eklenerek yapıdğı iddia edilen masraflar ve gümrük vergisi ile ilgili tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilerek, davacının bu talebine konu masraf ve vergileri ödediğini ispat edip edemediği, bu ödemeleri davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 16/06/2020 havale tarihli bilirkişi heyeti 2. ek raporunda özetle; 01/07/2019 tarihli bilirkişi kök raporu ile 06/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporundaki görüş ve kanaatini aynen muhafaza ettiğini, davacı gönderenin ödediğini iddia ettiği 11.000-USD’nin ödendiğine ya da davacı yana rücu edildiğine ilişkin herhangi bir ödeme makbuzu/belgesi bulunmadığı, bu halde davacı yanın ödeme iddiasındaki 11.000-USD hakkında ödeme belgesi/belgelerini ibraz etmesi halinde değerleme yapılabileceği kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 23/09/2020 tarihli dilekçesi ile ödeme belgesinin çevirisini sunmakla, tarafların beyanları, sundukları belgeler hep birlikte değerlendirilmek üzere önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, 11/02/2021 havale tarihli bilirkişi heyeti 3. ek raporunda özetle; Davacı ...... Taşlı Gıda Mad, ve Dış Tic. Ltd. Şti. ödediğini iddia ettiği 11.000-USD hakkında belge sunmuş ise de, belgedeki “ödeyen” kısmında dava dışı dışı ....... yazdığı, belgede ithale konu ....... sayı ve 10.06.2016 tarihli Serbest Dolaşıma Girişi beyannamesi bilgileri bulunmadığı, belge üzerinde uyuşmazlığa konu hakkında herhangi bir emareye rastlanılmadığı gibi, iş bu ödeme belgesinin ne hakkında olduğu da anlaşılamadığı, dolayısıyla 2. Ek rapordaki ödeme belgesi ibraz konusunun devam ettiği, ihracata konu çilek meyvesinin ülkemiz ve gittiği ülkedeki gümrük iş ve işlemlerin genel ifası bağlamında inceleme yapılmış ancak, dosya ekinde çileklerin bozulduğu hakkında herhangi bir kurum tarafından düzenlenmiş somut belge/tutanak/rapor bulunmadığından, zarar ve zarara sebep neden ve taraf/ tarfların belirlenmesi hakkında değerleme yapılamadığı, gümrüklü eşyalarda hasar ve zayi olması durumunda konunun vasfına ilişkin yetkili olan kişilerce tutanak tanzim edildiği akabinde konunun vasfına göre akredite bir kurum davet edilerek eşya hakkında hasar zayi tespit raporu tanzim edildiği ancak davaya konu çilek meyvesinin ülkeden çıkış yaptığı varış ülkesinde serbest dolaşım beyannamesi tescil edildiği davaya konu çilek meyvesinin Belarusa ithal edilmiş olması karşısında çileklerin gümrük aşamasında kadara ve işlemler esnasında bozuk olmasının mümkün olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dava taşıma sözleşmesine dayanan maddi tazminat talebine ilişkin olup davacı taraf dilekçesinde davacı tarafa ait olan 21.300 kg ve 13.020 dolar değerindeki çilek meyvesinin Mersin'den ...... 'a davalı şirket vasıtası ile taşınması hususunda anlaştıklarından ve taşınması esnasında çilek meyvesinde zarar meydana geldiğinden bahisle 13.020 USD çilek zararı ve 11.000 USD gümrük bedelinin faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili talepli alacak davası açmiştır. Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı yanın ihracatını yaptığı emtia bakımından taşıma sözleşmesinin tarafı olduğu ve taşıma sözleşmesini davalı ile akdettiği, taraflar arasında taşıma sözleşmesi hususunda ihtilaf bulunmadığı, davanın CMR 32. Maddesi gereğince 1 yıllık zamanaşımı süresinde açıldığı, taşıma senedinde veya sair bir belgede hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğinin tespit edilemediği, CMR 17/1 ve 30. Madde şartlarında hasar tespiti ve ihbarı suretiyle hasarın davalının taşıma sürecinde meydana geldiği ispat külfetinin davacı üzerinde olduğu, dosya kapsamınca doğrudan taşıyıcıya yapılan yazılı bir ihbara, tutulan tutanağa ilişkin herhangi bir delile rastlanmadığı, dolayısıyla karine olarak dava konusu ürünlerin eksiksiz ve hasarsız olarak tesliminin gerçekleştiği mahkememizce kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere varma yeri ithalat gümrük vergilerinin davacı tarafından ödendiğine ilişkin bir belgede dosyaya sunulmamış olması nedeni ile buna ilişkin taleplerinde reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuruluştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Açılan davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 59,30-TL'nin harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.434,51-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.375,21-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 11.720,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.15/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır