T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/766 Esas
KARAR NO: 2021/548
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/08/2018
KARAR TARİHİ: 04/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin, sigortacılık işi ile iştigal eden ...’nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısı ... Laboratuar Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait emtianın, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ... no'lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alınmış olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ait laboratuar cihaz ve sarf malzemeleri emtiasının, ...'dan ...'a taşınmak üzere ve 142 koli olacak şekilde ... - ... plakalı araca yüklenmiş olduğunu, 10.10.2017 tarihinde nakliye aracının Erenköy Gümrüğüne bağlı Ulusal Antrepo'ya varmış olduğunu, burada emtianın tahliyesi esnasında, 126 kabının eksik olduğu tespit edilmiş ve CMR Belgesi üzerine bu konuda şerh düşülmüş olduğunu, bununla ilgili olarak antrepoda; araçtan 16 kap tahliye edildiği ve 126 kap eksiklik mevcut olduğunun tutanak altına alınmış olduğunu, davalı tarafından bahsi geçen taşımaya ilişkin olarak navlun faturası kesilmiş olduğunu, ilgili navlun faturasında da emtianın toplamda 142 kap olduğunun açıkça yazdığını, emtianın 142 koli olacak şekilde yüklendiğinin çek listesinden de anlaşıldığını, emtianın toplamda 142 kap olduğunun ve taşıyan tarafından 142 kap olacak şekilde teslim alındığı ilgili CMR'den açıkça görüldüğünü, ancak emtianın antrepoya teslim edildikten sonra 126 kabının eksik olduğu tespit edilerek, CMR üzerine de bu hususta şerh düşülmüş olduğunu, oluşan eksiklik sonrasında müvekkilinin sigortalısı tarafından hasar bildiriminde bulunulmuş ve ayrıca davalıya ihtar çekilmiş ve bahsi geçen kayıp ile ilgili meydana gelen zararın rücu edileceğinin ihtar edilmiş olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olduğunu, davalı taşıyanın CMR Konvansiyonu uyarınca tam olarak teslim aldığı yükü tam ve eksiksiz bir şekilde alıcısına teslim edememiş olduğunu, Ekspertiz raporu ile de hasarın davalı taşıyanın kusurundan kaynaklandığının tespit edilmiş olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ödediği bedelin rücuen tahsili amacıyla öncelikle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış olup, davalı/borçlunun yetki itirazı üzerine dosyanın Çatalca İcra Müdürlüğü'ne gönderilerek .... E. sayısını almış olduğunu, hasarın, davalının hakimiyeti sırasında meydana gelmiş olduğundan davalının oluşan hasardan sorumlu olduğunu, bu nedenle Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile başlattıkları takibe borçlu davalının yapmış olduğu itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, tamamen kötü niyetli olduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu/davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin sunmuş olduğu deliller incelendiğinde emtianın 142 koli olarak tanımlandığının anlaşıldığını, ancak, dosyaya ibraz edilen faturalar ve Türkçe çevirileri incelendiğinde taşımaya konu ürünlerin karşısında yer alan İngilizce “EA” kısaltmasının Türkçe çevirilerinde de aynı şekilde yer almakta olduğunu, “...” kısaltmasının İngilizce “...” kelimesini tanımladığını, Türkçe karşılığının ise beher/adet demek olduğunu, yine davacı delilleri arasında yer alan faturalar incelendiğinde her bir faturada paketleme biçimini (hacmi, ağırlığı ve içeriği ürünü) tanımlanmış olduğunu, buna göre; ... sayılı faturanın ... sayfasında 19X15X16 cm ebadında 2,670 kg , (karton) ... sayılı faturanın ... sayfasında 90X180X170 cm ebadında 502,3 kg, (palet) ... sayılı faturanın ... sayfasında 60X41X140 cm ebadında 89,27 kg, (palet) .... sayılı faturanın ...sayfasında 120X80X60 cm ebadında 85,58 kg, (palet) çeki listesi ile birlikte incelendiğinde; yükün 4 palet ve 1 koliden oluştuğunun anlaşılmakta olduğunu, yüke ve taşımaya ilişkin belgelerin tanziminde beher/adet kavramı ile koli/karton/palet kavramlarının birbirine karıştırıldığını, 142 adet kavramı ile 142 koli kavramının farklı tanımlar olduğunu, kaybolduğu iddia edilen emtianın koli içinde yer alan ürün/adet olduğunu, bu noktada taşıyıcıya kapalı olarak teslim edilen koli veya paletin içeriğini taşıyıcının şoförün görmesinin ve denetlemesinin mümkün olmadığını, öte yandan yükleme alanında TIR sürücüsüne nezaret için izin verilmemiş olduğunu, gerek TTK gerek CMR Konvansiyonu hükümleri kapsamında taşıyıcının kusurundan söz etmenin mümkün olmadığını, öte yandan çeki listesinde yer alan ancak mal faturası bulunmayan emtianında mevcut olduğunu, davacı delileri arasında yer alan yüke ilişkin evraklarda çelişki bulunduğunu, sigorta ekspertiz raporunun 3. sayfasında da vurgulandığı üzere sayımın sigortalı firma tarafından fatura ve çeki listesi üzerinden yapıldığının anlaşılmakta olduğunu, bu açıdan ekspertiz raporunun denetiminin mümkün olmadığını, gerçeği yansıttığı hususunda da kuşku oluşturduğunu, salt sigortalının beyanına dayalı olarak düzenlenen sigorta ekspertiz raporunun delil olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere; davacının 5 numaralı delilinde belirtilen kayıp emtianın brüt ağırlığının 89,82 kilogram olduğunu, buna göre; 89,82 X 8.33 = 748,20 SDR olduğunu, davacı tarafından sigortalısına ödemenin 12/01/2018 tarihinde yapılmış olduğunu, 12/01/2018 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz kuruna göre 1 SDR= 5,4011 Türk Lirası olduğuna göre taşıyıcı CMR Konvansiyonu hükümlerine göre 748,20X 5,4011= 4041,10 TL ile azami sorumlu olacağını beyanla; davanın reddine, icra takibinin iptaline, %20 İcra kötü niyet tazminatının, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, sigorta şirketi tarafından rücuen tazminat istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya mahkememize fiziki olarak gönderilmiş olup, davacı takip alacaklısı sigorta şirketi tarafından davalı takip borçlusu şirket aleyhine 34.333,88 TL rücuen tazminat alacağı, 1.109,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.443,62 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı takip borçlusunun vekili aracılığıyla takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulmuş olduğu anlaşıldı.
Davacının iddiası, davalının savunması ve icra dosyasındaki itirazı, icra dosyası ile tüm dosya kapsamına göre ,davacının sigortalısının yaptırmış olduğu taşıma hizmeti nedeniyle, emtianını kaybolmasından kaynaklı olarak, davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğu, davalının savunmasına göre talebe konu nakliye işinde ürünlerin miktar ve adedinden ne anlaşılması gerektiği, ürünlerin kaybı nedeniyle oluşan zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, davalının hasara ilişkin ihbar yükümlülüğünü ve denetim görevini yerine getirip getirmediği, denetim görevinin kimde olduğu, sigortalıya ödenen tazminat miktarından davalıların sorumlu olup olmadığı, davalılar sorumlu ise rücu edilebilecek tazminat gerçek miktarının ne olduğunun tespiti için dosya üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, Makine Mühendisi bilirkişi ..., Ticaret Hukuku Uzmanı bilirkişi .... ve Mali Müşavir bilirkişi ... 02/08/2019 tarihli raporlarında özetle; belgelere göre 142 kap olarak ...-... plakalı tıra yüklenen emtianun, Ulusal Antrepoya 16 kap olarak tahliye edilmiş olduğunu, belgelere göre nakliye esnasında oluşan bu eksiklik hasarının, poliçe teminatı (Institute Cargo Clauses) A kapsamında olduğu kanaatinde olduklarını, eksik olan ürünlerle ilgili 03.01.2018 tarihli, ... no.lu Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporu’nda toplam 142 kolinin mevcut olduğunun belirtildiğini, bu 142 koliden 126 adet kolinin eksik olduğunu, geriye kalan koli miktarının 16 adetten ibaret olduğunu, davacı tarafından hazırlanan 03.01.2018 tarihli ekspertiz raporuna göre eksik olan ürünlerle ilgili toplam hasar miktarının 126 adet olduğunu, bu 126 adet ürünlerle ilgili toplam hasar tutarının (7.414,10 Euro) 34.333,88 TL olduğunu ve bu hasar tutarının davacının dava dışı ... Laboratuvar Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 12.01.2018 tarihinde ödenmiş olduğunun tespit edilmiş olduğunu, davacı tarafından hazırlanan 03.01.2018 tarihli ekspertiz raporundaki ürünlerin dava dışı ... Laboratuvar Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 27.09.2017 tarihli .... no.lu faturadaki fiyat karşılaştırması neticesinde fiyatların ve adetlerin birbiri ile uyumlu olduğunu ve taşıma işinin yapıldığına dair davacının dosyaya sunmuş olduğu 06.10.2017 tarihli ... no.lu fatura ile davalının üstlenmiş olduğunun tespit edilmiş olduğunu, davacının dava dışı ... Laboratuvar Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ödemiş olduğu eksik hasar tutanağındaki 34.333,88 TL tutarındaki tazminat ödemesinin davalıya yansıtılıp yansıtılmayacağı hususunun teknik değerlendirme neticesinde sonuca varılacak olduğunu, taşıma senedinden anlaşılacağı üzere taşıyıcının, ürün/adet miktarı belirteci olarak kap cinsinden 142 kap eşya teslim almış olduğunu, teslim alınan eşyanın kilogram biriminin 896,82 olduğunu, Eşyanın ...’dan ...’a geldiğinde ve antrepoda yapılan denetim ve ekspertiz raporu neticesinde 126 kabının eksik olduğunun ve eksik miktarın da kilogram biriminin 89,27 olduğunun tespit edilmiş olduğunu, bu eksikliğin tutanağı antrepo sorumlusu ve yetkili gümrük müşaviri tarafından imzalanmış nitekim gümrük müşavirliğinin teslim ve tesellüm tutanağına da geçirilmiş olduğunu, nitekim 126 kabın teslim edilemediği yönündeki iddianın CMR belgesine de şerh olarak düşülmüş olduğunu, Ekspertiz raporundaki hasarın hesaplamada hasara uğrayan miktarın değerinin 34.333,88TL olduğunun tespit edilmiş olduğunu, davalı tarafın ise emtianın kap cinsinden belirtilmesine itiraz etmiş olduğunu, dava konusu emtia bakımından önem arz eden, emtianın kap veya başka bir muhafaza türünden ifadesi değil, ne kadarının kayıp olduğu, kayıp emtia kap cinsinden ifade edildiğinde 126 kap, miktar olarak ifade edildiğinde 89,27 kg olduğunu, davalının bu kayıptan sorumlu olduğunu, sorumluluk sınırının uygulanıp uygulanmamasına karar verilebilmesi için davacı tarafından, davalının ağır kusurlu olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, kanaatlerince, dosya içeriğine göre, taşıyıcının ağır kusurlu olduğunun söylenemeyecek olduğunu, ağır kusura ilişkin somut bir isnatta bulunulmamış olduğunu, salt kayıp olgusunun taşıyıcının ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceğini, taşıyıcının sınırlı sorumluluk imkânından yararlandırılması gerektiğini, şu halde taşıyıcının hasara uğrayan malın her bir kilogramı için 8.33 SDR (...) ile sorumlu olacağını, somut olayda hasara uğrayan mal 89,27-kilogram olup, yükün taşınmak üzere teslimi zamanında 1 SDR=5,2018 TL olduğunu, (CMR m. 23) dolayısıyla taşıyıcının sorumluluğunun 89,27*8.33=743,6191; 743,6191* 5,2018=3868,1578-TL tutarıyla sınırlı olduğunu neticeten; dosyaya mübrez belge, bilgi, ve takip dosyası ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davalının kayıp emtia miktarından sorumlu olduğunu, sorumluluğunun CMR m. 23 uyarınca sınırlı olduğunu, buna göre 3868,1578-TL'den sorumlu olduğu kanaatine varılmış olduğunu bildirmişlerdir.
Dosyanın itirazlar yönünden değerlendirilmek üzere ek rapora gönderilmesine karar verilmiş olup, kök raporu hazırlayan bilirkişi heyeti 06/01/2020 tarihli ek raporlarında özetle; Yargıtay’ın, taşıma konusu emtianın eksik teslimi halinde taşıyıcının makul ve kabul edilebilir bir açıklamada bulunması gerektiği; aksi halde ağır kusurlu sayılacağı yönünde kararlar verdiğini, olayda, taşıyıcı-davalının ürünlerin eksik teslimine ilişkin olarak, yüke ve taşımaya ilişkin belgelerin tanziminde beher/adet kavramı ile koli/karton/palet kavramlannın birbirine karıştırıldığını, eksik olduğu iddia edilen ürünlerin teslim edilen emtia içerisinde bulunduğunu ileri sürdüğünü, kök raporda, elde edilen veriler çerçevesinde davalının savunmasının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını, Yargıtay uygulaması da gözetildiğinde, davalının savunmasının makul ve kabul edilebilir olmadığını, eşyayı tam ve eksiksiz taşımakla yükümlü taşıyıcının eksik teslime ilişkin makul ve kabul edilebilir nitelikte olmayan savunmasına itibar edilemeyeceğini, neticeten davalı-taşıyıcının ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiğini, davalı-taşıyıcının ağır kusurlu olduğundan sınırlı sorumluluk esasının uygulanamayacağını, bu sebeple davacının SMR’nin tespitinde esas alınması gereken tarihe ilişkin itirazının incelenmesinin gerekmediği sonuç ve kanaatine varılmış olduğunu bildirmişlerdir.
Dosyanın bilirkişilere tevdi ile dava dilekçesi ekinde yer alan tutanaklar, hasar tespiti dosyası ve tüm dosya kapsamından teslim edilen ürünlerin niteliğinin koli veya adet olarak teslimi, teslim edilen ürünlerin niteliği, "Kap" ile ifade edilenin ne olduğu hususunda ek rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, kök ve ek raporu hazırlayan bilirkişi heyeti 17/04/2021 tarihli 2.ek raporlarında özetle; yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; 27.09.2017 tarihindeki düzenlenen fatura/çeki listesinde konu ürünlerin adet, miktar olarak tanımlanmış olduğunu, 03.01.2018 tarihindeki ekspertiz raporunda nakliyeden eksik çıkan konu ürünlerin tanımı koli olarak nitelendirilmiş olduğunu, çeki listesi incelendiğinde; sevk edilen ürünlerin 142 adet/paket olduğunu, bu ürünlerin 126 adet/paketin eksik olduğunun dosya incelemesinde tespit edilmiş olduğunu bildirmişlerdir.
Dava; davacı sigorta şirketinin, sigortalısına yapmış olduğu ödeme nedeninin, rücuen davalıdan tazminine ilişkindir. Sigortalı ile davalı arasında, laboratuar cihaz ve sarf malzemelerinin ....'dan ...'ye taşınması şeklinde anlaşma olduğu, davalı tarafından ürünlerin taşındığı, taşınan 142 kap üründen 126 kap ürünün eksik teslim edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kap olarak ifade edilenin miktar veya adet olup olmadığı, kap olarak ifade edilenin ne olduğu, bu itibarla davalının sınırlı veya tam sorumluluk hükümleri uyarınca sorumlu olması gerekip gerekmediği, davacı tarafın rücu edebileceği zararın miktarına ilişkindir. Yapılan taşımanın uluslararası nitelikte olması nedeni ile CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Dosya kapsamı ile taşıma sırasında zararın meydana geldiği sabittir. Tespit edilmesi gereken meydana gelen zararın niteliği, teslim edilen ürünlerin adet olarak veya koli olarak eksik teslim edilip edilmediği, bu itibarla davalının CMR m. 23 hükmü gereği sınırlı veya ağır kusurlu olarak kabul edilmesi gerekip gerekmeyeceğidir. Çeki listesinin incelenmesinde sevk edilen ürünlerin adet/ paket olarak ifade edildiği, ekspertiz raporunda koli olarak ifade edildiği görülmüştür. Eksik teslim edilen ürünlerin miktarı da göz önüne alındığında, davalının taşıma işinin yerine getirilmesinde sınırlı sorumlu olduğu kabul edilemeyecektir. Davalı tarafın, taşıma işinin yerine getirilmesinde ağır kusurlu olduğu kabul edilerek gerçekleşen zararın tamamından sorumlu olması gerekmektedir. Sigortalı tarafından davalı tarafa, tebliğ edildiği beyan edilen ihtarnamenin tebliğ edildiğine dair dosyada yer alan herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Açıklanan bu nedenlerle açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine, alacağın varlığı ve miktarı yapılan yargılama sonucu tespit edildiğinden, likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Çatalca İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında davalının 34.333,88 TL asıl alacak yönünden İTİRAZININ İPTALİNE, takibin 34.333,88 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi UYGULANMASINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.345,35 TL harçtan peşin alınan 409,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.936,23 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davacı tarafça yapılan ilk dava açılış harç gideri 445,02 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça sarf edilen bilirkişi tebligat ve posta masrafı 2.076,00 TL yargılama giderinden kabul oranı (%96,87) ret oranı (%3,13) dikkate alınarak hesaplanan 2.011,02 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 5.150,08 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 1.109,74 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/06/2021
Katip ...
¸
Hakim ....
¸