T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/779
KARAR NO: 2020/653
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/08/2018
KARAR TARİHİ: 14/10/2020
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 15/10/2020
DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinde özetle, davalı şirket ile 3 adet paslanmaz tank imalatı konusunda anlaştıklarını, tankların imalatı için davalı tarafından 17/07/2017 tarihli 110.000 TL bedelli ve 20/12/2017 tarihli 226.666,20 TL bedelli faturalar gönderildiğini, fatura tutarlarının tamamının banka yoluyla ödendiğini, 17/07/2017 tarihli faturaya konu tankın CE belgesi olmadan teslim edildiğini, bu sebeple kullanılmaz halde olduğunu, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların ise hiç teslim edilmediğini, önceleri şifahi olarak uyardıklarını, yerine getirilmemesi nedeniyle 18/05/2018 tarihinde ihtarname keşide ettiklerini, karşı tarafça ürünlerin teslim edilmediğini, 30/07/2018 tarihli fatura düzenlenerek şirkete teslim edilmeye çalışıldığını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödenen 336.666,20 TL’nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle, 17/07/2017 tarihli faturaya konu tankın anlaşmaya uygun üretildiğini, tank yapımı için fiyat belirlenirken CE belgesi ve proje onayının farklı bir firma tarafından yaptırılmakta olup daha sonra fiyatlandırılmak üzere anlaşmaya dahil edilmediğini, müvekkilinin CE belgesi alma zorunluluğunun bulunmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, tankın 17/07/2017 tarihinde teslim edilmesine rağmen 18/05/2018 tarihinde gönderilen ihtarname ile ayıplı olduğunun bildirildiğini, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların çiziminin 01/06/2018 tarihinde gönderildiğini, üretiminin kısa sürede tamamlanıp bildirildiğini, davalının teslim almaktan kaçındığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP; Davacı tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; davacı vekili ibraz ettiği cevaba cevap dilekçesinde, ibraz edilen mail yazışmalarının müvekkiline ait olmadığını, davalının CE belgesi ile ilgili olarak ..... Teknik Aş’den ..... ile yazıştığını, bu yazışma ile davalının CE belgesinin anlaşma dahilinde olduğunu kabul ettiğini, projenin davalı tarafa aylar öncesinde verildiğini, tankın CE belgesi dışında projeye uygun yapıldığını, CE belgesinin verilmediği bir tankın kullanımının mümkün olmadığını, 1 yıldan fazla süredir teslim edilmeyen tankların artık müvekkilinin işine yaramadığını, tankların başkasına yaptırıldığını, sözleşmeden döndüklerini belirtmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Taraflar arasında 3 adet tank yapımına ilişkin anlaşma bulunduğu, anlaşma gereğince davalı tarafça 17/07/2017 tarihli 110.000 TL bedelli ve 20/12/2017 tarihli 226.666,20 TL bedelli faturalar gönderildiği, fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiği, 17/07/2017 tarihli faturaya konu tankın davacıya teslim edildiği, bu tank yönünden CE uygunluk belgesinin bulunmadığı, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların teslim edilmediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlığın 17/07/2017 tarihli faturaya konu tank için CE uygunluk belgesinin alınmasının davalının sorumluluğunda bulunup bulunmadığı, CE belgesinin bulunmamasının ayıp teşkil edip etmediği, ayıp teşkil etmekte ise gizli mi açık ayıp mı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi mahiyetinde olup ayıp ihbarının davacı tarafça yapılıp yapılmadığı, CE belgesinin tamamlanmasının mümkün olup olmadığı, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların davalı tarafça süresinde ve anlaşmaya uygun şekilde imal edilip edilmediği, süresinde teslime hazır olup olmadığı, süresinde hazır edilmiş olmasına rağmen davacı tarafından teslim alınıp alınmadığı, davacının sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi hakkının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
17/07/2017 tarihli faturaya konu tank için CE uygunluk belgesinin alınmasının davalının sorumluluğunda bulunup bulunmadığı, CE belgesinin bulunmamasının ayıp teşkil edip etmediği, ayıp teşkil etmekte ise gizli mi açık ayıp mı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi mahiyetinde olup ayıp ihbarının davacı tarafça yapılıp yapılmadığı, CE belgesinin tamamlanmasının mümkün olup olmadığı, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların davalı tarafça süresinde ve anlaşmaya uygun şekilde imal edilip edilmediği, süresinde teslime hazır olup olmadığı, süresinde hazır edilmiş olmasına rağmen davacı tarafından teslim alınıp alınmadığı, davacının sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi hakkının bulunup bulunmadığı hususlarında (davaya konu 20/12/2017 tarihli faturaya konu makineler üzerinde mahallinde de inceleme yapılmak suretiyle) rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler .... ve ..... tarafından ibraz edilen kök raporda; Basınçlı Kaplar Yönetmeliğine göre CE uygunluk belgesinin alınmasının davalının sorumluğunda bulunduğu, Basınçlı Kaplar Yönetmeliğine göre CE bulunmaması açık ayıp teşkil ettiği, dosya içeriğindeki ayıp ihbarı kabul edilebilecek olan ilk ihtarın davacı tarafından 18/05/2018 tarihinde yollandığı, dava konusu tanklardan 20/12/2017 tarihli fatura içeriğinde bulunan, t eslim edilmeyen / alınmayan, iki adet tank ve ekipmanları, 14/12/2019 tarihinde yerinde incelenmiş, teknik dosyaları da incelenerek söz konusu tankların projesine uygun olarak, CE belgesi almasında bir mahsur bulunmadığı, değerlendirme kısmında da bahsedildiği üzere, dosya içeriğinde taraflar arasında imzalanan sözleşme/ anlaşma görülmediği için teslim süresi/ tarihi, teslim şartları, sözleşmeden dönme ve bedeli iadesi konularının takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporunun tetkikinde mahkememiz ara karar gereklerinin yerine getirilmediği görülmekle. dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile mahkememizin 09/10/2019 tarihli ara kararında bilirkişiye tevdi sebepleri tek tek irdelenerek ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Aynı heyetten alınan ek raporda, İnceleme ve Değerlendirme kısmında, 1. Madde de CE işareti hakkında genel bilgi, kök rapor inceleme ve değerlendirme 6. Madde de mevzuatlarda belirtildiği gibi Basınçlı Kaplar Yönetmeliği ve CE İşaretli yönetmeliğine göre CE uygunluk belgesinin alınmasının davalının sorumluluğunda görüldüğü, CE belgesi almak için İnceleme ve Değerlendirme kısmı 3. Madde de belirtildiği gibi akredite kuruluş tarafından onaylanmış ISO9001 kalite dökümantasyon sistemi kurulmuş olması ve bu sistemin aktif çalışması ile yönetmelikte belirtilen şartlara uygun modül ( İnceleme ve Değerlendirme Madde 5'de CE işareti yönetmeliği "CE" işaretinin ürüne konulması ve kullanılması Madde 9 (1)-a) İmalatçı , "CE" işaretini ürüne koymak ve konulmasını temin etmek suretiyle, ürünün bu işaretin konulmasını öngörülen ilgili teknik düzenleme veya düzenlemelere uygunluğunun kendi sorumluluğunda olduğunu ve ürünün gerekli tüm uygunluk değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu beyan etmiş sayılır" belgesini sadece üreticinin sorumluluğunda sağlanacağı, İnceleme ve Değerlendirme Madde 2 'de belirtilen zorunlu CE belgesi bulunması gereken zorunlu ürünler içerisinde yer alan basınçlı kaplar üzerinde CE işareti olması gerektiği, Tüketici açısından ürün üzerinde CE işarete var hükmünde olduğu, yukarıdaki madde 4'te Basit Basınçlı Kaplar Yönetliği Şekli Uygunsuzluk Madde 40-(1) b şıkkı "CE " işaretinin iliştirilmemiş olması " e şıkkı "İmalat kontrol aşamasına dahil olan onaylanmış kuruluşun kimlik numarasının bu Yönetmeliğin 19'uncu maddesine aykırı şekilde iliştirilmiş veya hiç iliştirilmemiş olması açıklayıp teşkil etmektedir şeklinde olduğu, dosya içeriğindeki ayıp ihbarı kabul edilebilecek olan ilk ihtarın davacı tarafından 18 Mayıs 2018 tarihinde İstanbul .... Noterliği .... nolu ihtarname ile yollandığı, ihtarname 5. Madde'de "Gecikmeden kaynaklı her türlü maddi/ manevi zararlarımızın muhataptan tazmin etme haklarımız saklı kalmak kaydı ile, işbu ihtarnamenin muhatap tarafından tebellüğünden itibaren beş iş günü içerisinde muhatabın teslim edilen paslanmaz tanka ilişkin CE belgesini vermesini, diğer iki adet paslanmaz tankın tam ve kusursuz olarak CE belgeleri ile teslimlerini yapmasını... " şeklinde belirtildiği, ihtarnameye göre teslim alınan ilk paslanmaz tankın CE işarete haricinde bir eksiğinin olmadığı, ihtarnamede belirtilen süreçte CE belgesi ve diğer iki tankın teslim edilmediği 08 Ağustos 2018 tarihli konu ile ilgili dava açılması ve davalı tarafından iki adet paslanmaz tankın hazır olduğu Bakırköy ..... Noterliği 15 Ağustos 2018 tarihli .... nolu ihtarname ile anlaşıldığı, davalı tarafın gönderdiği ihtarnamede CE belgesi konu edilmediği, 14/12/2019 tarihinde yerinde incelenen/ teslim edilmeyen iki adet paslanmaz tank üzerinde CE etiktinin olmadığı, tanklar ve teknik dökümanlar üzerinde yapılan incelemede, tankların CE belgesi almasının mümkün olduğu, değerlendirme kısmında da bahsedildiği üzere, dosya içeriğinde taraflar arasında imzalanan sözleşme/ anlaşma görülmediği için teslim süresi/ tarihi, teslim şartları, sözleşmeden dönme ve bedel iadesi konularının mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında anlaşmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1). Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır. Ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK 190 ve TMK 6. madde gereğince iş sahibi ispatlamalıdır. Eksik işler yönünden ise ihbar yapılmasına gerek olmayıp, zamanaşımı süresi içerisinde eksikler yönünden istemde bulunulması mümkündür.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içersinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.
Eksik iş ise sözleşme ve eklerine göre yapılması gerektiği halde yapılmayan (noksan bırakılan) işleri ifade eder. Eksik işler bedelinin istenebilmesi için teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmasına ya da ihtar çekilmesine gerek bulunmamaktadır. Eksik işler yönünden TBK’nın 474 ve 477. maddesindeki hükümler uygulanmaz.
Ayıp ihbarı niteliği itibariyle def'i olduğundan yüklenici tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı savunması ileri sürülmedikçe mahkemece re'sen değerlendirilmez (Yargıtay 15. HD. 2013/2829 E., 2013/4913 K. Sayılı ilamı)
Davacı yüklenici, yapılacak işin uzmanı olup yüklenilen işi amacına, tekniğine, ilgili mevzuatına ve sözleşmesine uygun olarak gerçekleştirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü, iş sahibine karşı olan özen borcunun gereğidir. Yüklenici, yaptığı işin uzmanı olduğu, o işi en iyi kendisi bildiği için basiretli bir tacir gibi davranmak zorundadır.
Somut olayda, davacı taraflar arasında 3 adet tank yapımına ilişkin anlaşma gereğince davalı tarafça 17/07/2017 tarihli 110.000 TL bedelli ve 20/12/2017 tarihli 226.666,20 TL bedelli faturalar gönderildiği, fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiği, 17/07/2017 tarihli faturaya konu tankın davacıya teslim edildiği, bu tank yönünden CE uygunluk belgesinin bulunmadığı, 20/12/2017 tarihli faturaya konu tankların teslim edilmediği konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan bilirkişi raporunda teslim edilen paslanmaz tankın CE işareti haricinde bir eksiğinin bulunmadığı, teslim edilmemiş 2 adet paslanmaz tankta da CE işaretinin bulunmadığı tespit edilmiştir. CE işareti, üreticinin teknik düzenlemeden kaynaklanan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ürünün ilgili tüm uygunluk, değerlendirme, test ve işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren bir Avrupa Birliği işareti olup, ürünün AB içerisinde serbestçe dolaşımını sağlayan, 01/01/2004 tarihi itibariyle Türkiye iç pazarında da kullanılma zorunluluğu olan, ürünün mevzuatına uygunluğunu göstermek için de kullanılan bir işarettir. Ürün üzerinde yer alan CE işareti, teknik dosya içerisinde yer alan, üretici firmanın uygunluk beyanı, gerekirse uygunluk sertifikası ile birlikte ürünün ilgili direktiflerine uygunluğunu göstermektedir. Basınçlı Kaplar Yönetmeliği ve CE İşareti Yönetmeliğine göre CE uygunluk belgesinin alınması, yüklenicinin sorumluluğundadır. CE İşareti Yönetmeliği'nin 9.maddesi "imalatçı CE işaretini ürüne koymak veya konulmasını temin etmek suretiyle ürünün bu işaretin konulmasını öngören ilgili teknik düzenleme veya düzenlemelere uygunluğunun kendi sorumluluğunda olduğunu ve ürünün gerekli tüm uygunluk değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu beyan etmiş sayılır" şeklinde düzenlenmiş olup, belgenin temininde üreticinin sorumluluğu işaret edilmiştir. Taraflar arasında sözleşme ile tankların CE belgeli olduğu belirlenmemiş ise de bu işi yapan yüklenicinin CE belgesi bulunmayan paslanmaz tank yapılması halinde sözkonusu ürünlerin kullanılamayacağını bilmek zorundadır. Yüklenici yapılacak işin CE belgesi bulunmayacağını “genel ihbar” yükümlülüğü çerçevesinde iş sahibine bildirmesi ve buna rağmen iş sahibinin işin yapılmasını istemesi halinde sorumluluktan kurtulur. İşin uzmanı olan yüklenici davalının, özen borcuna uygun olarak objektif ölçüler içinde yüklendiği işi, davacı iş sahibinin kullanabileceği şekilde yapmakla ödevli olduğu gibi; sadakat borcu gereğince Borçlar Kanunu’nun 357. maddesi (TBK'nın 471.maddesi) uyarınca genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemişse, bunun sonuçlarına da katlanmak durumundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23/10/2008 tarih ve 2007/7061 esas, 2008/6213 karar sayılı kararı; Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 22/03/2010 tarih, 2009/1859 esas, 2010/1605 karar sayılı kararı)
Davalı tarafça süresi içerisinde ve usulüne uygun şekilde ayıp ihbarında bulunulmadığı belirtilmiş ise de mahkememizce yapılan değerlendirmede, CE belgesi bulunmamasının ayıp niteliğinde değil eksik iş niteliğinde olduğunun değerlendirilmesi gerektiği, zira anlaşma ile açıkça belirlenmemiş ise de yüklenicinin yaptığı iş gereğince ürünlerin CE işareti taşımasının zorunlu olduğunu bilmesi gerektiği, CE belgesi bulunmayan ürünlerin tamamlanmış sayılamayacağı, ürünlerin kullanılması imkanının bulunmadığı ve bu sebeple süresinde ayıp ihbarında bulunulmamış ise de bu eksiklikler nedeniyle istemde bulunabileceği kanaatine ulaşılmış olmakla davanın kabulü ile davacı tarafça davalıya ödendiği tespit olunan 336.666,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 226.666,20-TL'sine dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, 17/07/2017 tarihi 132195 sıra no'lu faturaya konu Paslanmaz Tank'ın davalıya iadesine, karşılıklı taraf edimlerinin aynı anda ifası ile satım bedeli olan 110.000,00-TL'ye iade tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
1-Davacı tarafça davalıya ödendiği tespit olunan 336.666,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 226.666,20-TL'sine dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
17/07/2017 tarihi ..... sıra no'lu faturaya konu Paslanmaz Tank'ın davalıya iadesine, karşılıklı taraf edimlerinin aynı anda ifası ile satım bedeli olan 110.000,00-TL'ye iade tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Alınması gereken 22.997,66 -TL karar harcından peşin alınan 5.749,42 TL mahsubu ile bakiye kalan 17.248,24 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 5.785,32 TL, tebligat , müzekkere ve bilirkişi gideri 4.172,50 TL olmak üzere toplam 9.957,82 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 32.016,63 - TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.14/10/2020
Başkan ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı