T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/81 Esas
KARAR NO: 2020/432
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 01/03/2017
KARAR TARİHİ: 16/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/07/2020
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ... karar sayılı ve 20/10/2017 karar tarihli birleştirme ilamı ile dosya Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... birleştirilmesine karar verilmiş, Mahkememiz .... esas sayılı dosyasının 23/11/2017 tarihli duruşmasında mahkememiz ... Esas sayılı dosyası ile birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tefrikine karar verilmiş, Mahkememizin .... Esas sayılı dosyası sırasına kaydı yapılan dava dosyasının ilk açıldığı Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iadesine karar verilmekle dosya Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2017 tarihli müzekkeresi ekinde dosya mahkememize gönderilmekle, mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının keşide ettiği, ...bank'a ait .... nolu, 268.552,00-TL ve ... nolu 454.108,00-TL bedelli çeklerin davalı tarafından müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket ve bu şirketin tek ortağı olan ... tarafından ciro edilen çeklerin, ...'ın müvekkili şirketteki hisselerinin devir bedeli olan 480.000,00-TL karşılığında ...'a verildiğini, çeklerin ödeme günü geldiğinde ...'ın müvekkili şirket yetkilisi .... ile irtibata geçerek, keşideci ...'un ödeme zorluğu yaşadığını ve parasal durumu müsaitse çekleri ödemesini, keşidecinin en kısa zamanda çek bedelleri nedeniyle yapılan ödemeyi iade edeceğini söyleyerek ricada bulunduğunu, ...'un da ...'den aynı ricada bulunduğunu, ...'nin bu bayanlara güvenerek ödemeleri yaptığını, keşideci ...'un çekleri elinde bulunduran kişinin iletişim bilgilerini müvekkili şirket yetkilisine bildirdiğini, müvekkili şirket tarafından çeki elinde bulunduran .... adlı kurumun hesabına çek bedelinin banka havalesi yoluyla gönderildiğini, üç parça halinde yapılan ödemelerin dekontlarının ekte olduğunu, bu nedenlerle davalının keşidecisi olduğu Halkbank'a ait .... nolu çekin müvekkili şirket tarafından ödenmesinden dolayı müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların TTK'nun 726.madde kapsamında tespiti ve tahsiline karar verilmesini, İİK'nun 258.madde gereğince davalı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulmasını, fazlaya dair hakları saklı tutularak karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, .... numaralı 30.11.2016 keşide tarihli 268.552,00 TL bedelli, lehtarı davacı ... .... Şti keşidecisi ise davalı ... olan çek nedeniyle, davacı lehtar tarafından çek bedelinin hamile ödendiğinden bahisle TTK'nun 818/1-(l) bendi delaletiyle 726 ve 727. Maddelerine istinaden ödenen çek bedelinin keşideciden tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının dava konusu çek bedelini dava dışı hamile ödeyip ödemediği, ödediyse ödediği miktarı davalı keşideciden talep edip edemeyeceği hususlarındadır.
....bank ... Şubesi'ne müzekkere yazılarak keşidecisi ... olan .... çek numaralı, 30/11/2016 keşide tarihli, 268.552,00-TL bedelli ve .... çek numaralı 30/11/2016 keşide tarihli, 454.108,00-TL bedelli çeklerin ibraz ve ödemelerine ilişkin belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, ilgili çeklerin takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadan iade alındığı bildirilmiştir.
.... Otomotiv'e müzekkere yazılarak dava konusu ....bank ... Şubesine ait keşidecisi ... olan .... çek nolu 30.11.2016 keşide tarihli 268.552,00 TL bedelli çekin ödenmesi kapsamında davacı ...'nin talimatı üzerine 168.000,00 TL ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti ile şayet yapılmış ise ödemelere ilişkin tüm kayıt ve belgelerinin mahkememize gönderilmesi istenmiş, verilen müzekkere cevabına ilişkin beyan dilekçesinde; ilgili çeke ilişkin bir ödeme yapılmadığını hususu beyan edilmiştir.
.... Bankası Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 08/12/2016 tarihli 30.000,00-TL bedelli, 04/01/2017 tarihli 400.000,00-TL bedelli, 07/12/2016 tarihli 60.000,00-TL bedelli, 08/12/2016 tarihli 10.552,00-TL bedelli ve 06/01/2017 tarihli 54.108,00-TL bedelli ödeme dekont suretleri eklenerek yapılan işlemlerin banka nezdinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, belirtilen gönderici hesap numarasının ... Otomotiv Turizm Gıda Ticaret Ltd. Şti.'ye ait olup olmadığı, havalelerinin ödemesinin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ödeme belgelerinin mahkememize gönderilmesi istenmiş, gelen müzekkere cevabında; ... Otomotiv Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti. hesabından 08/12/2016 tarihinde ....bank nezdinde Kayseri Kardiyoloji Merkezi ... A.Ş. hesabına 30.000,00-TL bedelli EFT, 07/12/2016 tarihinde ....bank nezdinde ..... Merkezi ... A.Ş. hesabına 60.000,00-TL bedelli EFT, 08/12/2016 tarihinde ....bank nezdinde ...i Merkezi ... A.Ş. hesabına 10.552,00-TL bedelli EFT, 04/01/2017 tarihinde ...bank nezdinde ... Sağlık Hiz hesabına 400.000,00-TL bedelli EFT ve 06/01/2017 tarihinde ....bank Nezdinde ... Sağlık Hiz... A.Ş. hesabına 54.108,00-TL bedelli EFT gönderimi gerçekleştirildiğini, söz konusu ödemelere ilişkin dekont suretlerinin mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar ıslah dilekçesi ibraz etmişse de ıslah harcını depo etmediği, mahkememizin 26/09/2019 tarihli duruşmasındaki beyanında müvekkilinin iflas etmesi nedeniyle ıslah harcını yatıramadıklarını, dava açılışı sırasındaki dava değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı taraf yemin deliline dayanmakla, ibraz edilen yemin metni davalı asile tebliğ edilmiş, davalı duruşma gününde yemine eda edeceğini beyan etmesi üzerine usulüne uygun yemin ettirilerek alınan yemin beyanında; yemin metnini okuduğunu, içeriğini anladığını, metinde bahsedilen 168.000,00-TL'lik ödemeyi ...kinciler ... unvanlı şirketin kendisine yaptığını, fakat bu ödemenin kendisi ile .... Otomotiv ile arasındaki ayrı bir ticari ilişki kapsamında kendisine olan borçlarından dolayı yapıldığını, bu ödemenin davacının iddia ettiği 268.552,00-TL bedelli .... nolu çeke ilişkin olmadığını, hem davacı ile hem .... Otomotiv ile ayrı ayrı ticari ilişkisinin olduğunu, davacıdan da alacağının bulunduğunu beyan etmiştir.
TTK'nun 818/1-(l) bendi uyarınca poliçenin ödenmesi halinde başvurma hakkına ve poliçenin protestonun ve makbuzun kendisine verilmesini istemek hakkına dair 726 ve 727. Maddelerin uygulanacağı belirtilmiştir.
TTK'nun 726. Maddesine göre ise poliçe bedelini ödemiş olan kişinin kendinden önce gelen borçlulardan ödemiş olduğu tutarın tamamını, bu tutarın faizini, yaptığı giderleri ve komisyon ücretini isteyebileceği belirtilmiştir. Söz konusu madde, ödemeyi yapanın kendinden önceki borçlulara müraacat hakkını düzenlemektedir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirilmiştir.
Dava konusu çek incelendiğinde; 268.552,00-TL bedelli olduğu, 30/11/2016 ödeme tarihli olduğu, keşidecisinin ... hamil cirantanın davacı ... ... Ltd. Şti. olduğu, cirantaların ..., ... ve .... Sağlık Hizmetleri A.Ş. olduğu, son hamilin .... Merkezi ... A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.
Davacı şirketin dosya kapsamındaki ticaret sicil kayıtları incelendiğinde; şirket kurucularının ...., ... ve ... olduğu, 13/10/2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetesindeki ilana göre ...'nın hissesinin ...'a, ...'ın da hisselerinin ... ve ...'ye devri neticesinde şirket ortaklarının ... ve ... oldukları, 15/11/2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesindeki ilana göre ...'ın 02/11/2016 tarihli hisse devir sözleşmesi ile hisselerini ...'ye devretmesi neticesinde ...'nin şirketin tek ortağı haline geldiği, 18/01/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesindeki ilana göre ...'nin bir kısım hisselerini ... ve ....'ya tekrar devrettiği, 02/02/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre ...'nın hissesini ....'a devrettiği, 15/02/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre ....'ın hisselerini tekrar ...'ye devrettiğini ve bu tarihten itibaren şirketin tek ortağının ... olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili mahkememizin ... esas sayılı dosyasında; 02/11/2016 tarihli limited şirket pay devri sözleşmesi ile ... hisselerini ...'ye devrettiğini ve devir bedelinin 480.000,00-TL olduğunu, ...'nin elinde bulunan keşidecisi ..., lehtarı davacı şirket olan, 2 adet çeki devir sözleşmesi bedeli olarak ...'a verdiğini, ... tarafından bu çeklerin .... Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ne ciro edildiği, ... ile ...'ın söz konusu çekleri 3. kişiler tarafından tahsil edildiği zamanda ... tarafından kendisine iadesi konusunda anlaştıklarını, bu konuda . Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ne de bilgi verildiğini, çek bedellerinin ibraz edilmesi yoluyla değil banka havalesi yoluyla ödendiğini, sonrasında çek asıllarının müvekkiline iade edildiğini ileri sürerek 480.000,00-TL'lik hisse devri bedelinden fazla ödediği 242.660,00-TL'nin tahsili için ... ve .... Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ne karşı dava açmış, söz konusu davanın ispatlanamadığından dolayı reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İşbu davada davacı vekili dava konusu 30/11/2016 keşide tarihli, 268.552,00-TL bedelli çekin keşidecisi ... olmasına rağmen çek bedelinin kendisi tarafından son hamile ödendiğinden bahisle kendinden önceki çek borçlusu olan keşideciye karşı çek bedelinin tahsili isteminde bulunmuştur. TTK'nun 818. maddesi yollamasıyla TTK'nun 726. ve 727. maddelerine göre çekin yetkili hamili kendinden önce gelen çek borçlularına karşı başvuru hakkına sahiptir. Dava konusu çekin takas sistemiyle bankaya ibraz edildiği, fakat karşılıksız kaydı konulmadan iade alındığı anlaşılmıştır. Davacı tarafça sunulan ve Yapı Kredi Bankası'ndan celp edilen dekontlar incelendiğinde; davacı şirketin hesabından Halkbank nezdindeki ....Merkezi ... A.Ş. hesabına 08/12/2016 tarihinde 30.000,00-TL bedelli EFT, 07/12/2016 tarihinde 60.000,00-TL bedelli EFT, 08/12/2016 tarihinde 10.552,00-TL bedelli EFT gönderiminin gerçekleştirildiğini, söz konusu EFT kayıtlarında "494694 no'lu çek ödemesi ..." açıklama kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çek numarasının .... olduğu gözetildiğinde; söz konusu ödemelerin dava konusu çeke ilişkin olarak dava dışı şirkete yapıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu çekte ....Merkezi... A.Ş.'den önceki ciranta ...Sağlık Hizmetleri A.Ş., keşidecisi ise davalı ... olmasına rağmen ödemenin davacı tarafından yapılması ve dava konusu çek aslının davacının elinde bulunması nazara alındığında; davacının yaptığı toplam 100.552,00-TL'lik ödemenin keşideci olan davalıdan tahsilini isteyebileceği açıktır. Davacı tarafça dava dışı .... Otomotiv'e(yeni adı ... Otomotiv ... Ltd. Şti.) tarafından davalı ...'a yapılan 168.000,00-TL'lik ödemenin de kendisinin dava dışı şirketten kalan alacağı karşılığında ve yazılı talimatı üzerine dava konusu çek bedeline mahsuben yapıldığını ileri sürmüş ise de dava dışı .... Otomotiv Şirketine yazılan müzekkereye verdiği cevabi beyanda; söz konusu çeke ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını bildirdiğini, bunun yanında davacı tarafça bu hususta davalı tarafa yemin teklifinde bulunulmuş, davalı taraf söz konusu ödemenin .... Otomotiv'den olan alacağı için kendisine yapıldığı, dava konusu çeke ilişkin olmadığını beyanla yemini eda etmiştir. Böylece 168.000,00-TL'lik kısmı yönünden davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın Kısmen Kabulü İle Kısmen Reddine,
1-100.552,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 6.868,70-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.586,20-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.282,50-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Dava ilk açılış harç gideri olan 4.617,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yapılan yargılama gideri olarak toplam 167,20-TL'den kabul-red oranına göre(%37,44) hesaplanan 62,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince tespit edilen 19.910,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince tespit edilen 13.502,44-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair tarafların yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/07/2020
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır