T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/613
KARAR NO: 2021/829
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/08/2019
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 04/10/2021
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... İli ... İlçesi ... Ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı şirketin inşaa ettiği ... projesindeki yapılara ait pvc doğrama imalatı ve teslimi konusunda 08/09/2016 tarihinde taşeron sözleşmesi aktedildiğini, aktedilen sözleşmenin “işin bedeli” başlıklı 10.1 maddesinde bedelin tahminen 1.650.000,00 TL ve KDV olduğunun, her halukarda tespit edilecek bedelin tahmini bedelin % 15’ini geçemeyeceğinin hüküm altına alındığını, yükleniciye bu iş karşılığında 800.000 TL’lik dairenin verildiğini, işin tamamlanma tarihi olarak 31/01/2017 tarihinin belirlendiğini, davalı tarafça sözleşmede belirlendiği gibi 7 gün içinde yer tesliminin yapılmadığını. Pvc malzemelerine anılan dönemde % 15 oranında zam geldiğini, müvekkili şirket proje sorumlusu tarafından gönderilen mailde henüz 1 blok hakedişlerinin yapıldığı, 2.blok hakedişlerinin yapılmadığı, bu durumun müvekkili şirketi zarara uğrattığını, yine müvekkil şirket yetkilisi tarafından gönderilen mailde sözleşme uyarınca teslim süresi 31/07/2017 tarihi olduğundan mal alımlarının da bu tarihlere göre yapıldığını, finans için dışarıdan para kullanmak zorunda kaldıklarını, bu süreçte malzemelerin zamlandığını, ortalama % 15 oranında zam geldiğini, taraflar arasında anlaşma sağlandığını, sözleşme konusu işin tamamının ifa edildiğini, davalı şirkete toplam 2.004.885,78 TL tutarlı faturalar gönderildiğini, faturalara itiraz edilmediğinden işin bedeli ve malzeme fiyatları konusunda uyuşmazlık bulunmadığını, müvekkili şirketin işi ifa ettikten sonra işin 800.000 TL’lik kısmına tekabül eden dairenin davalı şirket tarafından kendisine devrini ve bakiye alacağın ödenmesini talep ettiğini, davalı şirketin tapu devri ve ödeme konusunda müvekkilini bekletip gecikme cezası adı altında 1.188,00 TL’ik e fatura tebliğ ettiğini, 8 günlük süresi içerisinde faturanın iade edildiğini, davalı şirket tarafından yer teslimi yapılmadığı ve blokların pvc takılmasına uygun hale getirilmediği için işin tamamlanma sürecinin uzadığını, bir süre sonra dairenin 3.kişiye devredildiği bilgisini aldıklarını, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin sözleşme konusu işi süresinde teslim etmediğini, davacı tarafın müvekkili tarafından gönderilen ihtarnamelere cevaben gönderdiği ihtarnamede yer teslimi yapılmadığı, tahsilat yapamadığı gibi gerçek dışı iddialara sığınarak pvcleri sattığını açıkça ifade ettiğini, davacının gecikmesinin temel sebebinin ihtarda ve dava dilekçesinde açıkça belirttiği gibi müvekkili şirketin işini öteleyip mevcut malzeme ve personeli başka bir işe yönlendirmesi olduğunu, müvekkilinin sözleşmenin uyarlanması talebi reddedip işin en kısa sürede teslimini talep ve ihtar ettiğini, sözleşmedeki iş süresinin mevcut proje dikkate alınarak ve taraflarca ortak olarak kararlaştırıldığını, davacı şirketin sözleşmeye aykırı davrandığı ve kendi kusuruyla ve hatta kastıyla teslimde geciktiğinin açık olduğunu, müvekkili şirketin 144 gün üzerinden sözleşme uyarınca tahakkuk ettirdiği 23/05/2018 tarihli 1.188,00 TL bedelli faturanın mahsubundan sonra davacıya hiçbir borcunun kalmadığı, aksine 149.455 TL alacaklı olduğunun sabit olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasında 08/09/2016 tarihli eser sözleşmesi aktedildiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın sözleşme nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, işin geç tesliminin söz konusu olup olmadığı, geç teslim var ise tarafların kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığ hususlarında toplandığı anlaşıldı.
Dava konusu uyuşmazlığın tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
SMMM ..., İnşaat Mühendisi ... ve mimar bilirkişisi ....tarafından düzenlenen kök raporda, davacı yüklenici tarafından; iş programında sıralanan blokların davalı işveren tarafa (tüm PVC doğramaları tamamlanmış bir halde) teslim edildiğini gösterir Teslim Tutanaklarının dava dosyasına sunulması gerekeceği, davalı işveren tarafından; revize edildiği anlaşılan İş Programının dava dosyasına sunulması gerekeceği, davalı işveren tarafından; iş programında sıralanan blokların davacı yüklenici tarafa (montaj yapabilmesi için) teslim edildiğini gösterir Yer Teslim Tutanaklarının dava dosyasına sunulması gerekeceği, davalı işveren tarafından; davacı yükleniciye kesmiş olduğu 23.05.2018 tarihli faturada gecikme süresi olarak belirtilen 144 günlük sürenin ne şekilde hesaplandığı (hangi tarihten hangi tarihe kadar hesaplandığı) ile ilgili olarak detaylı açıklamanın ve bu 144 günlük sürede gecikmenin davacı yüklenici kusurundan kaynaklandığını ispatlar tüm belgelerin dava dosyasına sunulması gerekeceği belirtilmiştir.
Davacı tarafa iş programında sıralanan blokların davalı işverene PVC doğramaları takılmış vaziyette teslim edildiğini gösteren teslim tutanaklarını sunmak üzere; davalı tarafa revize edilen iş programı ile blokların davacı yükleniciye montaj için teslim edildiğini gösterir teslim tutanaklarını ibraz etmek, davacı yükleniciye kesilen 23/05/2018 faturada gecikme süresi olarak belirtilen 144 günlük sürenin ne şekilde hesaplandığı, gecikmenin hangi sebeple davacı kusurundan kaynaklandığına ilişkin beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, eksiklikler ikmal edildiğinde dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Aynı heyetten alınan ek raporda, davacının 2017, 2018 ve 2019 yıllarıticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (19.06.2019) itibariyle davacının davalıdan 948.451,26 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterleri ile ilgili olarak; davalı şirketten 2017, 2018 ve 2019 yılları ticari defter ve belgeleri talep edilmiş olmakla birlikte, davalı şirket vekili tarafından tarafımıza “Müvekkil şirket tasfiye halinde olup Muhasebeye ulaşamıyoruz. Bu nedenle evrak talebinizi yerine getiremiyoruz” şeklinde dönüş yapıldığından ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılamadığı, davacı davalıya 7 adet toplamda 2.004.885,78 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu, davacı davalıya düzenlemiş olduğu 7 adet toplamda 2.004.885,78 TL tutarında fatura karşılık davalının davacıya 1.056.434,52 TL ödeme yapmış olduğuve bakiye 948.451,26 TL alacaklı olduğu, Teknik İnceleme,* Sözleşme eki iş programı çizelgesinde C Bloklarda işe başlama tarihi 01.11.2016 tarihi olarak belirtilmesine rağmen, konu olan projenin en üst yöneticisi olan davalı proje müdürünün başkanlığında yapılan 10.02.2017 tarihli Haftalık Koordinasyon Toplantısında, hala davacı tarafa (başka alt taşeronlarca C Bloklarda dış cephe duvar, küpeşte vb. imalatların gecikmesi sebebiyle) PVC doğramalarını imal edebilmek için ölçü alma imkanının dahi sunulamamış olduğu, bir başka deyişle taraflar arasında imzalanan sözleşme eki iş programında C Bloklar için belirlenen işe başlama tarihinin (01.11.2016- 10.02.2017) 101 gün sarkmış olduğu, iş programından anlaşıldığı kadarı ile etap etap ilerleyecek inşaat işlerinde ilk etapta yapılacağı anlaşılan sadece B Bloklar için 101 günlük sarkmanın, bu blokların ardından sırasıyla yapılacağı anlaşılan C Bloklar, D Bloklar, E Bloklar ve A Bloklardaki tüm imalatlara (artarak) etki edeceği, sözleşme maddeleri ve proje inşaatının yöneticisi konumundaki davalı şirket proje müdürü ...'nun katılımı ile düzenlendiği anlaşılan 10.02.2017 tarihli Haftalık Koordinasyon Toplantısı Notları ışığında; sözleşmede işin tamamının (A-B-C-D-E Blokların) 31.01.2017 tarihinde bitirileceği belirtilmesine rağmen, 10.02.2017 tarihli toplantı tutanağından proje inşaatının bir bütün olarak gecikmesi nedeni ile) sadece bir blokta Montaj yapılabildiğinin anlaşıldığı, sözleşme eki iş programında C Bloklardaki işin 11.12.2016 tarihinde bitirileceği yazılı iken 10.02.2017 tarihli toplantı tutanağından bu bloklarda davacı tarafça ölçü dahi alınamadığının anlaşıldığı, bir başka deyişle projede sırası ile yapılacağı anlaşılan 5 farklı blok grubundan ilk grup olan B Bloklardaki inşaat işlerinde (başka alt taşeronların davacı PVC şirketinin önünü açamaması nedeni ile) 101 günlük bir sarkma yaşanmış olduğunun anlaşıldığı, iş programından anlaşıldığı kadarı ile etap etap ilerleyecek inşaat işlerinde ilk etapta yapılacağı anlaşılan sadece B Bloklar için 101 günlük sarkmanın, bu blokların ardından sırasıyla yapılacağı anlaşılan C Bloklar, D Bloklar, E Bloklar ve A Bloklardaki tüm imalatlara (artarak) etki edeceği, 10.02.2017 tarihli toplantı tutanağında davalı şirket proje müdürü ...'nun (başka yüklenici tarafından yapılan) duvar çalışmasında yeterli tempoyu henüz yakalayamadıklarını ve bunun dolaylı olarak tüm çalışmaları etkiliyor olduğunu belirtmekte olduğu, yine 10.02.2017 tarihli toplantı tutanağında PVC montajlarının yapılabilmesi için gerekli olan dış cephe ile ilgili olarak dış cephe firmasının C Bloklar ile ilgili geciktiklerini belirtmekte olduğu, konu olan toplantı tutanağında davacı yüklenicinin davalı şirket proje müdürüne işlerini yapabilmesi için önünün açılması uyarısında bulunmakta olduğu, davacı yüklenici şirket yetkilisi tarafından konu olan proje inşaatının yöneticisi konumundaki davalı şirket proje müdürü ...'ya gönderildiği anlaşılan 27.02.2017 tarihli e-posta yazışmasından, davacı tarafın revize edilen iş programına rağmen işlerin bu iş programına da uymayarak gecikmesi nedeni ile zararlarının bulunduğunu, bunun telafi edilmesini ve sözleşmedeki iş programının revize edilip süre uzatımı yazısı verilmesini talep etmekte olduğu, davacı yüklenici şirket yetkilisi tarafından konu olan proje inşaatının yöneticisi konumundaki davalı şirket proje müdürü ...'ya gönderildiği anlaşılan 03.04.2017 tarihli e-posta yazışmasından, davacı tarafın şantiyenin halen doğrama takılmaya hazır hale gelmemesinden dolayı yaşadıkları sıkıntıları proje müdürüne iletmekte olduğu ve de sıralanan tüm bu bilgiler ışığında; davanın tarafları arasında imzalanan 08.09.2016 tarihli sözleşmeye konu PVC doğrama işlerinin sözleşmede belirtilen 31.01.2017 tarihinde ve yine sözleşme eki iş programına uygun olarak süresinde tamamlanamamış olduğu, ancak PVC doğrama işlerinin gecikmeli olarak tamamlanmasının sebebinin inşaatlarda bu işler öncesinde yapılması gereken imalatların (duvar örümü, dış cephe işleri vb.) başka yükleniciler tarafından zamanında yetiştirilememesi olduğu ve PVC doğrama işlerinin gecikmeli olarak tamamlanmasında davacı yüklenici şirketin bir kusurundan bahsedilemeyeceğinden; davalı işveren tarafından davacı yükleniciye “Gecikme Bedeli” açıklaması ile kesilmiş olduğu anlaşılan 23.05.2018 tarih ve 1.188.000 TL tutarlı faturanın kesilmesinin haklı olamayacağı Neticeten, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 948.451,26 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, taraflar arasında 08/09/2016 tarihli eser sözleşmesi aktedildiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın sözleşme nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, işin geç tesliminin söz konusu olup olmadığı, geç teslim var ise tarafların kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 08/09/2016 tarihli "... PVC Doğrama İmalatı İşi" sözleşmesi ile davacı tarafın sözleşme kapsamında edimlerini ifa ettiği, eksik edimin bulunmadığı davalının da kabulünde olup, davalı taraf, teslimin sözleşmede belirlenen süreden sonra işin teslim edildiğini, 144 günlük gecikme bedeli nedeniyle 1.188.00 TL'nin mahsubu ile borçlarının bulunmadığını, bilakis alacaklı olduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Taraflar arasında TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen bir eser sözleşmesinin varlığı tarafların kabulündedir. Eser sözleşmesi “yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği” tam iki taraflı bir sözleşmedir.
Bir eser sözleşmesinde yüklenici borcunu yerine getirirken sözleşmenin diğer tarafı olan iş sahibinin yararına olacak şekilde davranmak ve ona zarar vermekten kaçınmakla yükümlüdür. 6098 sayılı TBK’nın 472. maddesi uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Eser, yüklenicinin sanat ve beceriyi gerektiren emek sarfıyla gerçekleştirdiği bir sonuçtur. Eser sözleşmelerinde; yüklenici sadakat ve özen borcu gereği eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek zorundadır.
Taraflar arasında imzalanan 08/09/2016 tarihli sözleşmenin 4.maddesi "İşin tamamlanma tarihi 31/01/2017'dir....Yüklenici her halükarda işverenin şantiye iş programına uymak zorundadır", 11.5.maddesi ise "İşveren tarafından verilen süre uzatımı hariç, iş sözleşme süresinde bitirilmediği taktirde geçen her takvim günü için yüklenicinin hakedişinden işin toplam bedelinin binde 5 tutarında gecikme cezası olarak kesilecektir" şeklinde düzenlendiği sözleşmenin eki olan program çizelgesinden ise A Bloklarda işe başlama tarihinin 15.12.2016, işin bitiş tarihinin 24.01.2017, B Bloklarda işe başlama tarihinin 15.10.2016, işin bitiş tarihinin 24.11.2016, C Bloklarda işe başlama tarihinin 01.11.2016, işin bitiş tarihinin 11.12.2016, D Bloklarda işe başlama tarihinin 15.11.2016, işin bitiş tarihinin 25.12.2016, E Bloklarda işe başlama tarihinin 01.12.2016, işin bitiş tarihinin 10.01.2017 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Sözleşmeye göre işin teslim tarihi 31/01/2017 olup, davalı şirket müdürünün de katılımı ile işin bitirilmesi gereken 31/01/2017 tarihinden 10 gün sonra 10/02/2017 tarihinde düzenlenen toplantı tutanağında yapım tarihi ilk grup olan B Blok inşaat işlerinde başka bir alt taşeronun işi tamamlayamaması nedeniyle işin mahiyetine göre sonra yapılması gerekli dava konusu işin yapımında 110 günlük bir gecikme yaşanması nedeniyle sırasıyla yapılacağı anlaşılan diğer bloklardaki yapım işlerinde de bu sebeple gecikme yaşandığı, PVC montajlarının yapımı öncesinde dış cephenin tamamlanması zorunluluğu bulunduğu, 10/02/2017 tarihli toplantı tutanağında bu husus davalı şirket müdürü tarafından doğrulanarak duvar çalışmasında yeterli temponun yakalanamamış olmasının diğer çalışmaları aksattığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı olarak işin teslim tarihinde gecikme mevcut ise de, davalı tarafından üstlenilen işin mahiyeti itibariyle diğer alt taşeronlar tarafından üstlenilen edimlerin ifasında gecikme yaşanmasından kaynaklandığı hususunun dosya kapsamı, dinlenen tanıklar, toplantı tutanakları ve bilirkişi raporu ile tespit edildiği, gecikmenin davacıya atfedilebilecek kusura dayanmadığı, bu nedenle davalı tarafça gecikme cezası talep edilebilme koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla açılan davanın kabulü ile Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün .... E sayılı dosyasında davalının 948.451,26 TL'lik kısma yönelik itirazının iptaline, takibin 948.451,26 TL asıl alacak üzerinden devamına, davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin kabulü ile asıl alacağın % 20'ı oranında 189.690,25 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Açılan davanın KABULÜ İLE;
1-Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalının 948.451,26 TL'lik kısma yönelik İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 948.451,26 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin kabulü ile asıl alacağın % 20'ı oranında 189.690,25 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 64.788,70 TL karar harcından peşin alınan 10.720,31 TL ve icra peşin harcı 5.476,87 TL'nin mahsubu ile eksik kalan bakiye 48.591,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 16.241,58 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, müzekkere ve bilirkişi gideri 6.321,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 64.472,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 22/09/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır