T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/655
KARAR NO: 2021/505
VEKİLİ: Av. ÖMER ÜNLÜ - [16208-02043-28657] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/08/2019
KARAR TARİHİ: 26/05/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 28/05/2021
DAVA; Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirket ile 5 yıl geçerli olmak üzere akaryakıt bayilik sözleşmesi ve otogaz istasyonu bayilik sözleşmesi ile bayilik protokolleri imzaladığını, diğer davalı ...’ın ise şirket yetkilisi olup, iki ayrı kefaletname ile şirket borçlarının toplamda 400.000 TL’si ile sınırlı olmak üzere müteselsil kefil olduğunu, müvekkili şirketin aktedilen bayilik sözleşmelerinin eki olan ariyet sözleşmesi hükümleri doğrultusunda davalı bayiye bayilik sözleşmesi süresince akaryakıt istasyonlarında bedelsiz olarak kullanılmak ve sözleşme sonunda iade edilmek üzere malzemeler verildiğini, istasyonlara kurumsal kimlik uygulaması yapıldığını, bayilik sözleşmeleri devam ederken davalı şirketin müvekkili şirkete göndermiş olduğu ihtarnameleri keşide ederek taraflar arasındaki bayilik sözleşmeleri ve eklerini haksız olarak feshettiğini, tek taraflı feshe rağmen ... İstasyonu ile ilgili olarak intifa hakkına konu akaryakıt istasyonunu tahliye etmediğini, işfalci konumuna düştüğünü, cari hesap borçlarını ödemediğini, davalı yetkilileri ile görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine Bakırköy .. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın icra takibine itiraz ettiğini, sözleşmenin 24.maddesi gereğince müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının münhasır delil olarak kabul edildiğini, tarafların faiz oranını serbestçe kararlaştırdığını belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; sözleşme hükümlerinin davacı şirket lehine olduğunu ve davacı tarafın sözleşme yükümlülüklerini ihlal ettiğini, akaryakıt ikmal yükümlülüğünün davacı tarafın en temel yükümlülüğü olduğunu, akaryakıt bayilerinin kar elde etmesinin dağıtıcı firmanın akaryakıt ikmal yükümlülüğünü yerine getirmesi ile mümkün olduğunu, davacı tarafça bu yükümlülüğün defalarca ihlal edildiğini, fesih ihbarnamelerinde bu hususun dile getirildiğini, müvekkile ait ... markalı LPG istasyonunda yapılan tespitte LPG tankında gaz bulunmaması sebebiyle satış yapılamadığının tespit edildiğini, davacı tarafın sözleşmede belirlenen fiyatların üzerinde yakıt ikmali gerçekleştirmiş olup davacının sunduğu fatura içeriklerinin kabulünün sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini, sözleşme içeriğinde açıkça belirtilmiş olmasına rağmen davacı tarafın iskonto yapmaksızın ürün ikmali gerçekleştirdiğini, müvekkilinin alacaklı olması nedeniyle takas mahsup definde bulunduklarını, müvekkilinin objektif iyiniyet kuralları çerçevesinde sözleşmeye devam etme imkanının kalmadığını, müvekkilinin davacıya borçlarının bulunmadığını, müvekkili ...’ın sadece 11/06/2018 tarihli ve 01/03/2017 tarihli bayilik sözleşmeleri için kefil olduğunu, diğer sözleşmeler için sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasında aktedilmiş münhasır delil sözleşmesi bulunmadığını, anılan sözleşme hükümlerinin geçerliliğinin bulunmadığını belirterek davanın reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde takas mahsup definin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın kaynağının davalı şirketin mal ve hizmet alımlarına ilişkin olması nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığının bir önem taşımadığını, müvekkilinin akaryakıt ikmal yükümlülüğünü yerine getirmediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, kabul edilen ticari şartların öncelikle davalının taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmesi şartına bağlı olduğunu, davalı ... tarafından imzalanan kefaletnamenin davalı şirketin imzaladığı bayilik sözleşmeleri bakımından geçerli olduğunu belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkili şirketin zararına sebep olduğunu, davacı tarafından iskonto yapılmaksızın üstüne kar konarak ürün ikmalini gerçekleştirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası celbedilmiş olmakla tetkikinde, davacı tarafından davalı aleyhine toplam 428.308,07 TL’nin tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin davalının itirazı ile durduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davalının yerleşim yeri adresi itibariyle Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davalının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda ... ATM'den alınan raporda, davalı .... Otomotiv Enerji Akaryakıt Lojistik Gıda ve Turizm Tic. A.Ş'nin dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yapılan ticari defter incelemesi neticesinde, dava konusu cari borcunun olup almadığının tespitinde, davalının ticari kayıtlarını defterlere usulüne uygun olarak işlediği, bu işlemler neticesinde davalının, davacıdan 1.916,37 TL alacaklı olduğu, fakat bu durumun kesinlik kazanması için aynı şekilde davacının da defter ve belgelerinin bilirkişi incelemesi sonucunda kesinlik kazanacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce de davacının ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde yapılan incelenme sonucunda SMMM ... ile Akaryakıt Sektör Uzmanı ... tarafından düzenlenen kök raporda, davacı tarafından ibraz edilen ticari defterlerin usulüne uygun bir şekilde açılış kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, ticari defterlerinin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, ticari defterlerinin davacı lehine delil niteliğinin mahkeme takdirinde olduğu, taraflar arasında davacı tarafından, davalıya, .../..., .../... ve ... adreslerinde Akaryakıt İstasyonu Bayiliği ve Otogaz Bayiliği verilmesi şeklinde ticari ilişki kurulduğu, davalı tarafından üç ayrı adrese ilişkin Akaryakıt Bayilik ve Otogaz Bayilik Sözleşmelerinin 15.10.2018 ve 22.10.2018 tarihinde feshedildiği, davacı ticari defterlerinde üç ayrı hesapta takip edilen davalıya ilişkin cari hesaplarda icra takip tarihinde davacının davalıdan 428.308,07 TL alacaklı gözüktüğü, ... İstasyon 186.131,83 TL ... İstasyonu 186.529,70 TL , ..İstasyon 55.646,54 TL olmak üzere toplam 428.646,54 olduğu, mahkemece davalı ticari defterlerinin incelenip, bilirkişi raporu alınması için Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, raporumuzun düzenlenme tarihine kadar taraflarına tebliğ edilen bir talimat raporu olmadığı, dolayısıyla davacı ile davalı kayıtlarının örtüşüp örtüşmediği, örtüşmeyen/ihtilaflı kayıtlar var ise tespiti ve değerlendirilmesi hususunun yapılamadığı, davalıların davacı nezdinde doğmuş ve doğacak borçlan için 250.000,00 TL + 150.000,00 TL = 400.000,00 TL’lik müşterek ve müteselsil olarak Kefalet Sözleşmeleri olduğu, kefalet sözleşmelerinin hukuki tavsifinin mahkemede olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdii ile talimat bilirkişi raporu ve taraf itirazları da irdelenmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Aynı heyetten alınan ek raporda, rapora içeriğinde gerekçeleri ile izah edildiği üzere, yanlar arasındaki ihtilaflı işlemlerin, davalının davacıya düzenlediği 27.12.2018 tarih 200,105,31 TL bedelli muhteviyatı "vade faikı + fiyat farkı + sigorta bedeli KDV iadesi" açıklamalı faturanın davacı tarafından kabul edilmemesinden ve her iki yanın davalının yaptığı ödemeleri, davalı alacağına değil, davalının grup şirketi olan ve davacının da ticari ilişki içerisinde olduğu ... Akaryakıta işlemesinden kaynaklandığı, ihtilaflı işlemlerin dayanaklarının incelenmesi neticesinde, davalının davacıya düzenlediği 200.105,31 TL’lik fatura muhteviyatının doğruluğuna ilişkin herhangi bir ispat vasıtası sunulmadığı, (hangi faturalardan fiyat farkı doğduğu (yanlar arasında yüzlerce fatura olduğundan, hangi faturalardaki birim fiyatların fazla olduğunun dayanakları ile izah edilmesi gerekmektedir), vade farkı doğmadığı halde hangi ödcmeiert' ilişkin davacının vade farkı kestiği ve davalının da hangi vade farklarım kabul etmediği gibi...) bu aşamada 200.105.31 TL'lik faturanın davalı alacağı olarak değerlendirilmediği, ödemeler açısından ihtilaflı işlemlerin değerlendirilmesi neticesinde, icra takıp tarihinde davacının davalıdan 64.839,19 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalının, davacı borcuna işlediği ve davacı kayıtlarında bulunmayan 97.549,87 TL’yi ödediğini ispatlaması halinde, davacının davalıdan alacaklı olmayacağı gibi, davacının davalıya 32.710,68 TL borçlu olacağı belirtilmiştir.
Aynı heyetten alınan ikinci ek raporda, davalının davacıya düzenlediği 200.105,31 TL'lik iade faturasının, 96.288,62 TL lik kısmının oluşturan vade farkı iadesi + Sigorta K.DV bedeli iadesinin uygun olmadıSu kalan 103.816,68 TL’nin ise fiyat farklarından kaynaklandığı ve davalının kestiği fiyat farklarının uygunluğunun İspata muhtaç olduğunun değerlendirildiği, dolayısıyla bu aşamada 200.105,31 TL’Iik faturanın davalı alacağı olarak değerlendirilmediği, ödemeler açısından ihtilaflı işlemlerin değerlendirilmesi neticesinde, icra takip tarihinde davacının davalıdan 64.839,19 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalının, davacı borcuna işlediği ve davacı kayıtlarında bulunmayan 97.549,87 TL'yi ödediğini ispatlaması halinde (ikinci ek rapor kapsamında sunulan belgeler Ödemelere ait dekont değilr mail yazışmalartdir) davacının davalıdan alacaklı olmayacağı gibi, davacının davalıya 32.710,68 TL borçlu olacağı, davalının hesaplamalarına konu ettiği Tüpraş depo çıkış fiyatlarım denetime elverişli bir şekilde temin etmesi halinde taraflar arasındaki ticari sözleşmeye uygun bir hesaplama yapılıp yapılmadığı hususunun değerlendirilebileceği belirtilmiştir.
Dava, ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davacının takibe konu miktar kadar alacaklı olup olmadığı, davalı şahsın takibe konu borç miktarından sorumlu olup olmadığı, davacı alacaklı ise miktarı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya Kadoil markası adı atında akaryakıt istasyonu bayiliği ve otogaz bayilikleri verildiği, taraflar arasındaki akaryakıt sözleşmeleri ve otogaz bayilik sözleşmesinin 15/10/2018 ve 22/10/2018 tarihlerinde feshedildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı yan ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, davacının davalıdan 428.308,07 TL alacaklı olduğu, davalı yan ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede ise davalının davacıdan 1.916,37 TL alacaklı olduğu, 2018 yılı başına kadar yanlar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davalının davacıya 114.142,79 TL borçlu olduğu, davacı tarafın kayıtlarında bulunan 20.07.2018 tarihinde 114.595,69 TL, 01/08/2018 tarihinde 72.082,83 TL, 15/08/2018 tarihinde 15.600,00 TL olmak üzere toplam 202.278,52 TL'nin davalı kayıtlarında bulunmadığı tespit edilmiştir. Havalelerin dayanak belgeleri incelendiğinde, işbu havalelerin davalı ... Otomotiv'den değil, davalının grup şirketi olan ve davacı ile ticari ilişkisi bulunan dava dışı ... Akaryakıt'dan geldiği, sehven işlenen kayıtların iptali neticesinde davacının defter kayıtlarına göre davalıdan 630.586,59 TL alacaklı olduğu görülmüştür. İncelenen davalı kayıtlarında toplam 913.286,48 TL'lik ödeme ve faturaların davacı kayıtlarında yer almadığı, yine davacı kayıtlarında davalı alacağına işlenmiş olan 279.599,00 TL'lik ödemenin davalı kayıtlarında bulunmadığı, taraflar arasındaki ihtilafın davalı ile davalının grup şirketlerinden ... Akaryakıt'ın yaptığı ödemelerin taraflarca yanlış firmalara işlenmiş olmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Faturalar yönünden ise davalı tarafından davacıya 27/12/2018 tarihinde "vade farkı+fiyat farkı+sigorta bedeli KDV iadesi" açıklamalı 200.105, 31 TL bedelli fatura düzenlenmiş olmakla birlikte, davacı tarafın 11/01/2019 tarihinde iade faturası düzenleyerek faturayı iade ettiği, fatura içeriklerine ilişkin davalı yanca ispat vasıtası sunulmadığı görülmekle bu fatura davalı alacağı olarak değerlendirilmemiştir. Davacı kayıtlarında davalıdan olan alacak tutarı 630.586,59 TL olmakla birlikte davalının yaptığı ödeme tutarı 565.747,40 TL mahsup edildiğinde davacının alacak miktarı 64.839,19 TL olarak tespit edilmiştir. Davalı tarafça kayıtlarına 97.549,87 TL'lik ödeme işlenmiş ise de bu tutarın davacı kayıtlarında yer almadığı, bu ödemeye dayanak belgenin davalı tarafça sunulmadığı, ödemenin yapıldığının ispatlanamadığı anlaşılmakla neticeden davacının davalıdan alacak miktarının 64.839,19 TL olarak tespit edilmiştir.
Davalı ...'ın sorumluluğu bakımından yapılan incelemede, 06/03/2017 tarihli kefaletname ile davalı ...'ın davalı ... Otomotiv ile aktedilen sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki niteliğindeki protokol, sözleşme ve taahhütnamelere bayi tarafından kısmen veya tamamen uyulmamasından, tüm senetli ve senetsiz borçlarından, taahhütlerinden 250.000,00 TL'sine kadar olan kısmına müştereken ve müteselsilen kefil olduğunun, borç miktarının tespitinde Kadoil'in ticari defter ve kayıtlarının muteber olup kati delil teşkil ettiğinin, bayinin borcunun muaccel olması halinde herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın borçların muaccel olacağının kararlaştırıldığı, 11/06/2018 tarihli kefaletnamenin aynı hükümleri içermekte olup kefalet miktarının 150.000 TL ile sınırlandırıldığı, dolayısıyla davalı Yalın Yarar'ın davalı ... Otomotiv borcundan 400.000 TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... Otomotiv'in 64.839,19 TL'lik borç tutarından davalı ... da müştereken ve müteselsilen kefil olmakla, açılan davanın kabulü ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalıların 64.839,19 TL'lik kısma yönelik itirazlarının iptali ile takibin devamına, davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin alacak likit olmadığından reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazdığı biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalıların 64.839,19 TL'lik kısma yönelik İTİRAZININ İPTALİ ile takibin DEVAMINA,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin alacak likit olmadığından reddine,
3-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-Alınması gereken 4.429,16 TL karar harcından peşin alınan 5.172,90 TL ve icra peşin harcı 2.141,54 TL'nin tenzili sonucu fazla yatırılan 2.885,28 TL'nin hüküm kesinleştikten sonra talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 4.473,56 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan davetiye, müzekkere, talimat ve bilirkişi gideri 5.702,20 TL'nin kabul- red oranına göre hesaplanan 863,22 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden, 1.120,64-TL'sinin davacıdan, 199,36-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.229,09 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 33.892,82 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 26/05/2021
Başkan ....
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Üye ...
E-imzalı
Katip ...
E-imzalı