T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/1004
KARAR NO: 2021/830
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2020/1005 ESAS- 2020/946 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 27/09/2021
ASIL DAVA:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyası ile şirketin tasfiyesinin talep edildiğini, davanın görülmesi sırasında şirketin toplam varlığının % 80’ini oluşturan taşınmazının 2018 yılı içerisinde sat-kirala –geri al sözleşmesi ile satıldığını öğrendiklerini, satış sebepleri ve satış bedelinin hangi amaçla kullanıldığına ilişkin açıklama istediklerini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. esas sayılı kararıyla görüşülmesini istedikleri hususların ilavesiyle genel kurulun 18/10/2020 tarihinde toplandığını, genel kuruldan bağımsız denetim taleplerinin reddedildiğini, mahkemeden özel denetçi atanmasını istediklerini, yönetim kurulunun şirketin 344.000 TL’lik olağandışı zararına ilişkin bilgi talebine verdiği cevapta bu giderin 7143 Sayılı kasa düzeltme işlemi ve kanunen kabul edilen giderlerden kaynaklandığının bildirildiğini, bu madde gereğince kasa hesabı düzeltmesinin tek nedeninin şirket yöneticilerini şirket hesabından bir miktar parayı şirketin bilgisi dışında kasadan almaları ve gerçekte kasada görünmüyor olması olduğunu, 344.000 TL olağandışı zararın yalnızca yarısının kasa düzeltme işleminde kullanılması halinde kasadan alınan tutarın 5.000.000 TL olarak hesaplanacağını, bu tutarın şirket taşınmazının satılmasına ilişkin bilgi talebine verilen cevapta banka hesaplarında tutulduğu belirtilen 823.712,50 TL’nin Mayıs ayındaki TL karşılığı olduğunu, şirket yöneticilerinin müvekkilini zarara uğrattıklarını, finansal kiralamanın amacının gerçekte şirketlerin finansman ihtiyaçlarını karşılamak olduğunu, üretim için ihtiyaç duyduğu paranın yaklaşık % 40’ını kasada tutan şirketin finansma ihtiyacını karşılamak için faiz ve kur farklarına katlanarak taşınmazı sat kirala geri al sözleşmesiyle 3.010.853 Euroya satması ve bu satış bedelinin 2.187.000 Euroluk kısmının aynı gün ödenmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yönetim kurulunun genel kurula verdiği bilginin gerçek olamayacağını, bilançonun banka hesaplarında bu paranın bulunmadığını belirterek müvekkilinin özellikle kar payı alma ve tasfiye bakiyesine katılma haklarını kullanabilmesi bakımından şirket taşınmazının sat kirala geri al sözleşmesi ile satılması işleminin gerek satıştan elde edilen paranın kullanımı gerekse bu satışın şirkete getirdiği parasal yük itibariyle bilgilenmesi ve bu işlemin şirkete ve dolaylı olarak müvekkiline verdiği zararı öğrenmesi için TTK m.439 gereğince özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı usule uygun davetiye tebliğine cevap dilekçesi sunmamıştır.
BİRLEŞEN DAVA;
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin % 15 oranında pay sahibi olduğunu, şirketin kasasında 1.813.000 TL getirisiz halde bulunmakta iken bankalardan 993.000 TL kredi kullanmasının bir tacirden beklenemeyeceğini, davalı şirketin 2018 yılında kasa hesabında mevcut görünen ama gerçekte olmayan para için 7143 Sayılı Yasanın 6.maddesi hükmünden yararlanarak kasa hesabını düzelttiğini, bankalardan faizli kredi alarak bu parayı ortaklarına faizsiz olarak kullandırdığı ve bu yolla şirketin zarara uğratıldığının açık olduğunu, kambiyo kar ve zararının satışlardan kaynaklandığı açıklamasının doyurucu bir açıklama olmadığını belirterek TTK m.439 gereğince özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı usule uygun davetiye tebliğine cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava ve birleşen ... esas sayılı dava davalı şirkete TTK m.439 gereğince özel denetçi atanması istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davalı şirkete özel denetçi atanması koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasıyla aynı davacı tarafından davalı şirkete özel denetçi istemiyle dava açıldığı ve davaların arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu görülmekle birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dava ve birleşen dava dosyası kapsamında TTK’nun 439 maddesi gereğince özel denetçi atanması koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında dosya kapsamı ile davalı şirket defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
SMMM .. ve Ekonomi Hukuku Uzmanı Ticaret ve Borçlar Hukuku bilirkişisi Dr. ... tarafından düzenlenen raporda, Asıl dava yönünden; rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle özel denetim şarılarının oluştuğu, 2018 yılında 16/08/2018 tarihinde kasa hesaplarında yapıları 317.293.78 TL tutarındaki düzeltme işlemi ve 16/02/2018 tarihinde yapılan finansal kiralama işleminden elde edilen 823.712,50 EURO'nun kullanımı ile sınırlı olmak kaydıyla özel denetçi atanmasının gerektiği, Birleşen dava yönünden; özel denetim şartlarının oluştuğu, rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle 2019 yılı kasa ve banka hesaplarındaki işlemler ile sınırlı olmak kaydıyla özel denetçi atanmasının gerektiği anlaşılmıştır.
Dava ve birleşen dava davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkin olup, TTK'nun 438.maddesinde her pay sahibinin, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma ve inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceği, TTK'nun 439.maddesinde ise genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahiplerinin ve paylarının itibari değeri toplamı ez az birmilyon Türk Lirası olan pay sahiplerinin özel denetçi atanmasını isteyebileceği düzenlenmiştir.
Mahkememizce davalı şirket ticari defter ve belgeleri incelenmek suretiyle bilirkişi raporu tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, tanzim olunan bilirkişi raporunda, asıl dosyada davalı şirketin defter ve belgelerine göre 16/08/2018 tarihinde 7143 Sayılı Yasadan faydalanılarak kasa hesabında düzeltme işlemi yapıldığı, yapılan bu düzeltme işlemi ile muhabese kayıtlarında görünen ancak gerçekte var olmayan 317.893,78 TL kasa mevcudunun muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı, paranın akıbetinin belirsiz olduğu, bu tutar yönünden şirketin ve pay sahiplerinin zarara uğratılıp uğratılmadığının tespiti için özel denetçi atanmasının gerektiği, davalı şirketin defter ve belgelerine göre 16/02/2018 tarihinde şirkete ait olan fabrika binasının sat-kirala-geri al finansal kiralama işlemine konu edildiği, bu işlem neticesinde davalı şirket tarafından gerçek anlamda 134.287,50 Euro faiz ödenmek kaydıyla 823.712,50 Euro kaynak yaratıldığı, binanın güncel değeri üzerinden geri kiralanması nedeniyle aktiflerin ve taşınmaz satış karı nedeniyle öz varlığın olumlu yönde güncellendiği, bu işlemden elde edilen kaynağın şirket faaliyet ve menfaatleri için kullanılıp kullanılmadığının değerlendirilmesi ve denetlenmesinin pay sahipleri açısından elzem olduğu, bu sebeple özel denetçi atanmasının gerektiği, birleşen davada davalı şirketin defterlerine göre 2019 yılında kasa hesabında 7 milyon TL giriş ve 6,7 milyon TL çıkış olduğu, 1,4 milyon TL olan kasa bakiyesinin 1,7 milyon TL'ye yükseltildiği, davalı şirketin banka mevcudunun azalması karşısında kasa mevcudunun sürekli artmasının kasa bakiyesinin gerçek olup olmadığı noktasında şüpheye yol açtığı, kasa hesabındaki paranın gerçekliği konusunda kuvvetli şüphe bulunması nedeniyle bu hususta özel denetçi atanmasının gerektiği, 2019 yılında banka hesaplarında 9,3 milyon TL giriş ve 9,4 milyon TL çıkış olduğu, 239 bin TL olan kasa bakiyesinin 139.000,00 TL'ye düştüğünün belirlendiği, banka işlemleri arasında bakiyesinin gerçekliği şüpheli olarak değerlendirilen kasa hesabına ve şirket ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan ...'na yapılan bir kısım para transferleri bulunduğu, TTK'nun 358.maddesi ile pay sahiplerine borçlanma yasağı getirilmiş olması nedeniyle para transferlerinin incelenmesinin gerektiği belirtilerek bu hususta da özel denetçi atanmasının gerektiği belirtilmiştir.
Somut olayda, davacının davalı şirkette % 15 oranında pay sahili olduğu, asıl davada 2018 yılı genel kurul toplantısına dayalı olarak 2018 yılında 7143 Sayılı Yasa hükümleri doğrultusunda yapılan kasa düzeltme işlemi ve şirkete ait fabrika binasının sat-kirala-geri al sözleşmesi ile satış işlemi ile satış bedelinin kullanımı işleri yönünden, birleşen davada 2019 yılı genel kurul toplantısına dayalı olarak 2019 yılı kasa ve bakiye işlemleri yönünden genel kurulda özel denetim talep edildiği ve talebin reddedildiği, dava ve birleşen dava yönünden özel denetim şartlarının oluştuğu anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 16/08/2018 tarihinde 7143 Sayılı Yasadan faydalanılarak kasa hesabında 317.893,78 TL’lik düzeltme işlemi, 16/02/2018 tarihinde davalı şirkete ait gayrimenkulün satılması ve akabinde finansal kiralama işlemi ile kiralanması işleminden elde edilen paranın kullanımı, davalı şirketin 2019 yılı kasa hesabı ve para transfer işlemleri ile sınırlı olmak üzere rapor tanzim etmek üzere TTK’nun 439.maddesi gereğince özel denetçi atanmasına karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN VE BİRLEŞEN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-16/08/2018 tarihinde 7143 Sayılı Yasadan faydalanılarak kasa hesabında 317.893,78 TL’lik düzeltme işlemi, 16/02/2018 tarihinde davalı şirkete ait gayrimenkulün satılması ve akabinde finansal kiralama işlemi ile kiralanması işleminden elde edilen paranın kullanımı, davalı şirketin 2019 yılı kasa hesabı ve para transfer işlemleri ile sınırlı olmak üzere rapor tanzim etmek üzere TTK’nun 439.maddesi gereğince özel denetçi atanmasına, özel denetçi olarak Prof Dr. ..., YMM Bağımsız Denetçi ... ve Muhasebe Finans Uzmanı Prof.Dr....’nun ATANMASINA,
2-Özel denetçilerin her biri için 3000’er TL ücret takdirine, toplam 9.000,00 TL özel denetçi ücretinin TTK’nun 444.maddesi gereğince davalı şirket tarafından karşılanması hususunda 2 haftalık kesin süre verilmesine,
3-Özel denetçinin TTK’nun 439/5 maddesi kapsamındaki sır saklama yükümlülüğü ve 442/1 maddesi gereğince inceleme sonucunda şirketin sırlarını koruyarak mahkemeye 1 aylık süre içerisinde ayrıntılı rapor ibrazına,
4-Mahkememizce rapor ibrazının akabinde taraflara tebliğ edilmeksizin mahkememizce yapılacak inceleme sonucunda TTK’nun 442/2 hükmü gereğince raporun öncelikle davalı şirkete tebliğine, şirket tarafından rapora beyanda bulunulması akabinde raporun davacı yana tebliğ edilip edilmeyeceğine ilişkin hüküm tesisine,
5-Asıl davada alınması gereken 59,30 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL nin mahsubu ile eksik kalan 4,90 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
9-Asıl davada davacılar tarafından yapılan ilk yargılama harç gideri olan 108,80 TL, davetiye, müzekkere ve bilirkişi gideri 5.094,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Asıl davada davacı davada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Birleşen davada alınması gereken 59,30 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL nin mahsubu ile eksik kalan 4,90 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına
12-Birleşen davada davacılar tarafından yapılan ilk yargılama harç gideri olan 108,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
13-Birleşen davada davacı davada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
14-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, mahiyeti itibariyle oybirliğiyle KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 22/09/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır