T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/144 Esas
KARAR NO : 2025/168
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/02/2020
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi .... San.ve Tic. A.Ş.,lehtarı müvekki olan ... Bankası ... Şubesinin .... İBAN nolu hesabına ait, 30.11.2019 keşide tarihli, .... seri nolu 26.160,00 TL miktarlı çekin müvekkili şirketi tarafından .... Kargoya ... kargo numarasıyla, ... Dış Ticaret A.Ş.'ye gönderilmek üzere verdiğini, kargo şirketinin dağıtımı sırasında, müvekkili şirketinin çeklerinin bulunduğu kargo da dahil olmak üzere birçok kargo eşyası çalındığını, hırsızlıkla ilgili kargo dağıtım görevlisi ...'in emniyet birimlerinde vermiş olduğu ifadede, müvekkili şirketinin çeklerinin bulunduğu ... seri numaralı kargonun da çalındığını beyan ettiğini, dava konusu çalınan çek hakkında müvekkili şirketi tarafından, Adana ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Es. Sayılı dosyası çek zayi davası açıldığını, Adana ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan çek zayi davasında tedbir talebi verilmişse de, davalı şirket tarafından dava konusu çekin Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, Dava konusu çeki icra takibine koyan şirket ve müvekkili şirketinin cirosundan sonra çekte cirosu olan şirketler hakkında Adana C.Başsavcılığının ... soruşturma dosyası ile şikayetçi olunduğunu, çekte ciranta olan şirketlerin bağlı bulundukları İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve bağlı bulundukları vergi dairesinden yapılan araştırmalar neticesinde, şüpheli firmaların faaliyette olmadıklarının taraflarınca tespit edildiğini beyan ederek davalı tarafın yapılan takibin haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle, davalı tarafından çekin keşideci veya diğer cirantalardan tahsil edilmesi halinde, açılan istirdat davasının ve çek zayi davasının sonuçsuz kalması ihtimali olduğundan, Küçükçekmece ... icra Müdürlüğünün ... Es. Sayılı dosyasından, müvekkili yönünden teminatsız olarak ya da uygun görülecek teminat karşılığında takibin durdurulmasını, davalı tarafın meşru hamil olmaması, çeki elinde bulundurmakta iyi niyetli hamil olmaması ve açıkça kötü niyetli olarak müvekkil şirketin zararına hareket etmiş olması nedeniyle, Küçükçekmece ... icra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasına konu olan Keşidecisi .... San.ve Tic. A.Ş., lehtarı MÜVEKKİL olan ... BANKASI .... Şubesinin ... İBAN nolu hesabına ait,30.11.2019 keşide tarihli, .... seri nolu 26.160,00 TL miktarlı miktarlı ÇEKİN 6102 s.TTK'nın 763. Maddesi gereğince istirdadına karar verilmesini, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak çek bedelinin tahsil edilmesi halinde tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile hükmen tahsiline karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli davalı tarafın asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. maddesi uyarınca açılmış çekin istirdadı istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, savcılık soruşturma dosyaları, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları ve takibe konu senet celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
-Taraflar arasındaki, uyuşmazlık davacının lehtarı ve cirantası olduğu çekin davalıdan istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı, buna göre yetkili hamil olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
-Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesinde; 24/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda çek üzerindeki yazı ve imzaların şüpheliler ... ve ...'a ait olmadığının, şüpheli ....'in ciro kısmındaki imzanın kendisine ait olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporundaki verilerin şüphelilerin beyanları ile uyumlu olduğu, yürütülen soruşturma neticesinde, bahse konu çekin tedavüle şüpheliler tarafından sokulduğuna dair bir delil bulunmadığı, işlenen suçun şüpheliler tarafından işlendiğine dair kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delilin elde edilemediği anlaşılmakla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, verilen iş bu kararın kesinleştiği görülmektedir.
-TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."
-Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır.
-TTK'nun 792.maddesi uyarınca açılan istirdat davalarında davacının hamili olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
-Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; eşidecisi ... San.ve Tic. A.Ş.,lehtarı müvekki olan ... Bankası ... Şubesinin .... İBAN nolu hesabına ait, 30.11.2019 keşide tarihli, ... seri nolu 26.160,00 TL çekte davalı tarafın lehtar ve ciranta sıfatına sahip olduğu, davalı şirketin ise son meşru hamil ve ciranta sıfatıyla davacı ve diğer cirantalar aleyhine icra takibi başlattığı, savcılık dosyasında yapılan incelemede davalı şirketin ağır kusuru ya da kasti davranışıyla çeki iktisap ettiğine ilişkin bir tespitin yapılmadığı, yine davacı tarafça iş bu dava dosyasına bu hususta bir bilgi ya da belge ibraz etmediği, ciro silsilesinde görünüşte bir kopukluk bulunmadığı, çekin kambiyo vasfı nazara alındığında davalı çek alacaklısının davacı lehtar-ciranta ile aralarındaki ticari ilişkiyi ispat külfeti bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça davalının benzer soruşturmalarının varlığı iddia edilmiş ise de uyap kayıtlarının bu hususu doğrulamadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacı taraf davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİ ile;
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 446,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 168,65- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.21/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır