T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/327 Esas
KARAR NO: 2023/63
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ'NİN ... ESAS ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle;davalıların Silivri ve çevresinde bağlı bulundukları meslek odasının belirlediği asgari tarifenin altında ekmek satışı yaparak haksız rekabete sebebiyet verdiğini, 250 gr ekmeğin fiyatının 1,25 olarak belirlendiğini, davalıların 75 kuruşa sattıklarını, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... dğişik iş sayılı dosyasında ekmeğin maliyetinin 1,041 TL olduğunu, ihtara rağmen ekmek fiyatlarını uygun hale getirmediklerini belirterek tedbir olarak ekmek satışının durdurulmasını, haksız rekabetin tespiti ve menine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVA: Davalı ..... Marketler vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde, değişik iş tespit dosyasındaki bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, uğrandığı iddia edilen zararın miktarının belirli olmadığını, Meslek Odaları tarafından azami fiyat tarifeleri belirlendiğini, haksız rekabetin koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVA: Davalı ..... vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde, davacı derneğin dava açma ehliyetinin bulunmadığını, zamanaşımı yönünden davanın reddinin gerektiğini, belirlenen ekmek maliyetinin altında satış yapan birçok işletme bulunduğunu, fiyat tarifelerinin uygulanacak azami hadleri belirlediğini belirterek davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVA: Davalı ... vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde, davacı tarafından aynı dava dilekçesi ile Bakırköy.. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esasına kayıtlı olarak da dava açıldığını, haksız rekabet koşullarının oluşmadığını, fiyat tarifelerinin azami hadleri belirlediğini belirterek davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ile; davalılardan .....'ın Silivri ve çevresinde ekmek üretimi yapmakta olup bağlı bulunduğu meslek odasının belirlediği asgari tarifenin çok altında dürüstlük kuralına aykırı olarak ekmek satışı yapması nedeniyle haksız rekabete sebebiyet verdiğini, diğer davalıların da bu ekmeği piyasaya sürerek haksız rekabete sebebiyet verdiklerini, haksız rekabetin tespitine menine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davalı ..... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin tedarikçi olduğunu, ekmeği fırından alıp satış noktalarına, bakkal ve marketlere satan firma olduğunu, davacı derneğin dava ehliyeti bulunmadığını, ekmek satışında taban fiyat olmayıp tavan sınırı olduğunu, ucuza ekmek satışının haksız rekabet oluşturmayacağını, ekmeğin maliyet fiyatı değerlendirildiğinde üretim fiyatının altında satış yapılmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davalı ..... vekili cevap dilekçesi ile; haksız rekabete ilişkin dava açma hakkının durumun öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl olup Silivri bölgesinde azami satış tarifesi altında fiyatta ekmek satışının uzun yıllardan beri yapıldığını, zaman aşımı süresi içerisinde dava açılmadığını, davacının Silivri .... Noterliği kanalıyla keşide ettiği ihtarnamede ve Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş dosyasında yapılan tespitte 1.041 TL'lik ekmek maliyetinin birçok veriye göre değişiklik gösterdiğini, bu fiyatın altında satış yapan birçok işletmenin olduğunu, serbest rekabet ortamında fiyatların belirlenebileceğini, müvekkilinin satışının haksız rekabet oluşturmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş sayılı dosyasında bilirkişi raporunda ekmek üretim maliyeti için yapılan hesaplamada birçok parametre dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, serbest piyasa ekonomisi gereği ekmeğin üretim maliyetinin aşağıya çekilmesi ve bu şekilde rakiplere karşı avantaj sağlıyor olmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceğini, müvekkilinin ekmek üreticisi değil tedarikçi olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl dava, haksız rekabetin tespiti ve meni istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davalıların 250 gr ekmeği tedarik fiyatının altında satışa sunup sunmadıkları, 250 gr ekmeğin maliyet fiyatı, davalıların satış fiyatının maliyet fiyatının altında olup olmadığı, bu hususun haksız rekabet teşkil edip etmediği hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
Birleşen dava, haksız rekabetin tespiti ve meni istemine ilişkindir.
İstanbul Ticaret Odasına ve Silivri Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkere yazılarak ekmek çeşitlerine göre 250 gram ekmeğin maliyeti hususunda mahkememize bilgi verilmesinini istenildiği ve müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Dosya kül halinde gıda mühendisi bilirkişisi ...'a tevdii edilmiş bilirkişi tarafından sunulan raporda işletmelerin ekmek üretimlerinde 250 gr. Ekmek maliyetini etkileyen birçok unsur olduğunu bunların üretimde kullanılan hammadde fiyatlarının ekmek üretim teknolojisinin,işletmedeki çalışan sayısının, işletmenin bulunduğu bölge nüfus ve fırın sayısının, işletmenin kapasite kullanımının, kira ücretinin, üretilen ekmeğin satış kanallarının, işletme elektrik su doğalgaz odun taşıt yakıtı, temizlik malz.giderlei muhasebeciye verilen ücret üretilen ekmeğin tamamının satılıp satılamaması, amortismanlar vb. Olduğunu ekmek maliyetini etkilediğini 1 çuval undan 250 gr ağırlığında yaklaşık 260 adet ekmek üretildiğini günlük 8 çuval un işleyen bir fırının ortalama 2080 adet ekmek üreteceğinin bu miktarda ekmek üreten işletmenin hesaplanan maliyetinin 1784,97TL olduğunu 250 gr ekmeğin birim başına maliyetinin üretici karı ilave edilmeden hesaplandığında 0,86 TL olduğu hususunda görüş bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişi raporuna taraf vekillerince itiraz ve beyan dilekçelerinin ibraz edildiği görülmekle dosya tarafların itirazları irdelenerek ek rapor düzenlenmesi hususunda tekrar bilirkişiye verilmiş bilirkişi tarafından sunulan ek raporda ise yine kök raporun doğru olduğu hususunda kanaat bildirdiği görülmüştür.
Dava Haksız Rekabetin Tespiti ve Önlenmesi davasıdır. 6102 Sayılı TTK nın 54 ve devamı maddelerinde haksız rekabet, haksız rekabetin neler olduğu, haksız rekabetin tespiti halinde ne gibi kararlar alınacağı ve kişilere ne gibi haklar verildiği düzenlenmiştir. Yasanın tanımına göre rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar haksız rekabeti oluşturur. Aynı yasanın 55/1-a-6 maddesinde seçilmiş bazı malları birden çok kere tedarik fiyatının altında satışa sunmak bu sunumları reklamlarında vurgulamak, bu şekilde müşterilerini kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmak haksız rekabet oluşturan fiilerden birisidir. Yasanın bu maddesinde aynı zamanda bir karine getirilmiştir. Buna göre satış fiyatının aynı çeşit malların iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması halinde yanıltmanın varlığı karine olarak kabul olunur. Davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olunur.
Dosyaya sunulan belgelerden ve toplanan delillerden davalılar tarafından satışa sunulan ekmeğin satış fiyatının maliyetinin altında satıldığı, davalıların bu eylemlerinin 6102 Sayılı TTK nın 56. maddesinde düzenlenen haksız rekabet fiilini oluşturduğu kanatine varılarak haksız rekabetin tespiti ile eyleminin önlenmesine karar vermek gerekmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizin 10/09/2018 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı ilamı İstinaf edilmiş olmakla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 07/05/2020 tarih ve .. Esas ... Karar sayılı ilamı ile; Davalı ..... San. ve Tic. A.Ş. vekilinin ve davalı ..... vekilinin müvekkilleri açısından mükerrer dava açıldığını, derdestlik itirazı hakkında bir karar verilmediği, gerekçe kurulmadığına yönelik istinaf sebebi incelendiğinde; dava şartlarının mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için gerekli olan unsurlar olduğu, diğer bir anlatımla dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullar olduğu, mahkemenin, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden araştırıp inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı olmadığı, dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkemece mesmu (dinlenebilir) olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerektiği, derdestlik 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmekte olduğu, derdestlik nedeni ile davanın reddinin üç koşula bağlı olduğu, bunların; davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabileceği, bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise, maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerektiği, (Kuru Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. IV, B. 6, İstanbul 2001, s. 4217-4244). açıklanan ilkeler çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesine gelince; davalı ..... San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki dava ile aynı tarihte davacı tarafından müvekkili şirketin, davalı ... ve dava dışı ..... Mağazacılık hakkında aynı eylemle ilgili olarak Bakırköy .... ATM.'nin ... Esas sayılı dosyasın da da dava açıldığını belirtip derdestlik itirazında bulunduğu halde mahkememizce bu yönde bir inceleme yapılmadığı, derdestlik itirazı hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği ve gerekçeli kararında da bir değerlendirme yapılmadığı görülmekle; davalı ..... San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı ..... vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde görülmüş olduğu, davalıların mahkememizin kabulüne ve eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde, somut olayda, davalı .....'ın fırın işletmecisi olup davalı ..... San. ve Tic. A.Ş.nin tedarikçi olarak davalı .....'dan aldığı ekmeği diğer davalı ..... Marketler Ticaret A.Ş.'ye sattığı ve onunda ..... Market isimli marketinde sattığının anlaşılmış olduğu, mahkememizce, gıda mühendisi bilirkişiden alınan raporda 250 gr beyaz ekmeğin maliyetinin üretici karı ilave edilmeden hesaplandığında yaklaşık 0,86 TL olduğu, davalıların tespit edilen fiyattan daha ucuza ekmek satması eyleminin TTK'nın 56 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğini belirtip tüm davalılar hakkında karar verilmiş ise de; davalı satıcı ..... Market'in birim fiyatın altında ekmek sattığına dair davacı tarafça market fişinin dosyaya ibraz edildiği, davalı ..... San. ve Tic. A.Ş.'nin ise yaptığı işin niteliğinin tedarikçi olması nedeniyle eylemin vuku bulduğu tarih itibariyle davalı üretici .....'dan ekmeği kaç liraya aldığı ve davalı satıcı ..... Marketler Ticaret A.Ş.'ye kaç liradan sattığı ve davalı üretici .....'ın tedarikçi davalı ..... San. ve Tic. A.Ş.'ye ekmeği kaç liradan sattığına dair dosyada delil olmadığı, davalıların ticari defter ve kayıtlarını delil olarak gösterdikleri halde tarafların ticari defter ve kayıtlarının mahkemece incelenmediği ve üretim ve satış maliyeti ile ilgili inceleme ve araştırma yapılmadan ve davalıların ticari faaliyetlerine göre yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda davalılar yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmaksızın gıda mühendisi tarafından düzenlenen rapor doğrultusunda karar verildiğinin görülmüş olduğu, HMK'nın 353/1-a-6. maddesinde tarafların davanın esası ile gösterdikleri delillerin toplanmadan veya deliller değerlendirilmeden karar verilmiş olmasını inceleme yapılmadan kararın kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesi sebeplerinden saymış olduğu, tarafların taleplerinin biri hakkında her hangi bir karar verilmemesi halini de bu madde kapsamında değerlendirmek gerekeceği, sonuç itibariyle, açıklanan nedenler ile davalıların istinaf başvurularının KABULÜ ile, mahkememiz kararının HMK' nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA ve dosyanın mahkememize İADESİNE" karar verilmiştir.
Birleşen Bakırköy.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar (BAM kaldırma kararı öncesi ... Esas ... Karar) sayılı dosyasından verilen 31/10/2018 tarihli karar İstinaf edilmiş olmakla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 25/02/2021 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "Davalılar ..... ve ..........A.Ş.'nin derdestlik itirazını ileri sürdükleri Bakırköy .... ATM'nin ... Esas... Karar sayılı kararının İstanbul BAM .... HD...Esas ... Karar sayılı ilamı ile Bakırköy ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında da dava açıldığı ve davalı .....'ın derdestlik itirazında bulunduğu halde mahkemece olumlu olumsuz bir karar verilmediği, her bir davalının fırın işletmecisi, tedarikçi ve satıcı olduğu, tedarikçinin ekmeği kaç liradan aldığı ve davalı satıcıya kaç liradan sattığı, bu konuda mahkemece her bir davalı yönünden değerlendirme yapılmaksızın ve deliller toplanmadan karar verilmiş olmakla HMK'nun 353 (1)a-6 kapsamında kalan kararın kaldırılmasına karar verilmiş olduğu, derdestlik 6100 sayılı HMK'nun 114/1-1.maddeisned olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmekte olduğu, derdestlik nedeni ile davanın reddinin üç koşula bağlı olduğu, bunların, davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabileceği, bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise, maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerektiği, diğer dava dosyası ile derdestlik dava şartının mevcut olup olmadığı hususunda bir karar verilmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporu derdestlik iddiası ileri sürülen dava dosyasında alınmış ve bu bilirkişi raporunun alındığı dosyada verilen hükmün İstanbul BAM .... HD ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olduğu, benzer de olsa bir başka dosyada alınan bilirkişi raporu hükme esas alınamayacağından davalılar vekilinin buna yönelik istinaf nedeni yerinde görülmüş olduğu, sonuç itibariyle, hükme tesir edecek delillerin toplanıp değerlendirilmediği sonucuna varıldığından açıklanan nedenler ile davalılar vekillerinin toplanıp başvurularının kabulü ile, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 31/10/2018 tarihli kararının HMK'nun 353 (1)a-6 gereği KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" karar verilmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde üretim ve satış maliyeti, davalıların ticari faaliyetleri, dosya arasında bulunan belgeler, bozma öncesinde alınan bilirkişi raporuyla birlikte değerlendirilerek rapor tanzimin istenilmesine, incelemenin 22/02/2021 günü saat 14:00'da mahkememiz duruşma salonunda yapılmasına karar verilmiş olup, Mali Müşavir bilirkişi ... 01/07/2021 tarihli raporunda özetle; davalı ..... Marketler T.A.Ş.'nin 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, davalı ..... Unlu Mamüller San. ve Tic. A.Ş.'nin 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, davalı .....'ın 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, dosya kapsamı incelendiğinde; davalı .....'ın fırın işletmecisi olup, davalı ..... A.Ş.'ye ekmek sattığının, ..... A.Ş.'nin tedarikçi olarak aldığı ekmeği ..... Marketler Tic. A.Ş.'ye sattığının ve ..... Marketler Tic. A.Ş.'nin de “..... Market” isimli marketinde sattığının, tarafına sunulan fatura örnekleri incelendiğinde; ..... > ..... A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinin; davalı .....'ın, davalı ..... San. A.Ş.'ye Mart ve Haziran aylarında bilirkişi raporu ile belirlenen maliyet fiyatına uygun şekilde satış yaptığının, Temmuz ve Ağustos aylarında ise belirlenen maliyet fiyatının altında satış yaptığının, Ocak, Şubat, Nisan ve Mayıs ayları faturalarında normal ekmek satışına ilişkin .....'ın satışına ilişkin bilgi bulunmadığının, ..... A.Ş, > ..... Marketler Tic. A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinin; davalı ..... San. A.Ş.'nin, davalı ..... Marketler A,Ş.'ye Mart ve Haziran aylarında .....'ın düzenlediği faturalardan tespit edilen maliyet fiyatının altında satış yaptığının, Temmuz ve Ağustos aylarında tespit edilen maliyet fiyatının üstünde satış yaptığının, davalı ..... Marketler A.Ş.'nin, davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığının tespit edilmiş olduğunu bildirmiştir.
Dosyanın birleşen dava yönünden üretici karı ilave edilmeden 250 gr ekmeğin maliyet fiyatının hesaplanması ve birleşen dosya davalısı ..... Mağazacılık.. A.Ş.'nin ticari Defter ve belgeleri ile üretim ve satış maliyetin hesaplanması, davalı ..... Mağazacılık.. A.Ş.'nin ticari faaliyetlerinin ve esas dosya yönünden taraf itirazlarının irdelenerek ek ve ortak hazırlanmak üzere gıda mühendisi ve SMMM bilirkişisine tevdiine karar verilmiş olup, Gıda Mühendisi bilirkişi ... ve SMMM bilirkişi ... 16/12/2021 tarihli raporlarında özetle; davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş.'nin 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunu, tarafına sunulan fatura örnekleri incelendiğinde; davalı ..... Mağazcılık Tic. A.Ş.'nin, davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığını, davalı tarafın yapmış olduğu itirazlar doğrultusunda değerlendirme yapılabilmesi için 18.10.2021 tarihli yazı ile davalı ekmek üreticisi olan .....'dan, 250g. Ekmek üretimi gerçekleştirdiği işletmesi için bilgiler istenmiş olmasına rağmen davalı tarafça bu hususlara ilişkin cevap verilmediğinden değerlendirme yapılamadığını, verilen görev kapsamında 250 gr ekmeğin maliyetinin hesaplanabilmesi için; 2017 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarına ait elektrik faturaları, su faturaları, fırın yakıt gider faturaları, un alım faturaları, maya alım faturaları, ambalaj-poşet alım faturaları, arta kalan ve hayvan sahiplerine satıldığı belirtilen ekmeklere ait satış faturaları, günlük kaç adet 250 g. Ekmek üretildiğine dair üretim kayıtları, 2017 yılında dava açılışı ve öncesinde aile fertleri ile beraber kaç kişinin çalışmakta olduğu hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması halinde nihai rapor sunulabileceğini bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin tamamlanarak yeniden bilirkişi heyetine tevdi hususunda bilirkişi raporuna karşı beyan süreleri dolduğunda değerlendirilmesine karar verilmiş ve dosya ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine teslim edilmiş olup, kök raporu hazırlayan bilirkişi heyeti 19/04/2022 tarihli ek raporlarında özetle; 13.04.2018 tarihli bilirkişi kök raporunda üretici karı ilave edilmeden 250g. ekmek maliyeti 0,86 TL olarak belirlenmiş olup kök rapordaki tespit ve hesaplamaların yerinde olduğu kanaatinde olduğunu, ancak itirazlar neticesinde ek rapor alınmak üzere dosyanın tekrar tevdi edilmesi üzerine; 250g. ekmeğin üretici karı ilave edilmeden maliyet fiyatının belirlenmesi hususu bakımından davalı taraf olan ekmek üreticisi .....'dan 2017 yılına ait ekmek üretimi ile ilgili bilgi ve belgeler istenmiş, konu hakkında davalı vekilince sunulan belgeler incelenmiş ve bu doğrultuda üretici karı ilave edilmeden 250g. ekmek fiyatına dair tablo düzenlenmiş olduğunu, üretim kayıt bilgisinin (günlük/aylık ekmek üretim) verilmediği görülmüş olup kök raporda geçen günlük 2080 adet ekmek üretiminin hesaplamada baz alınmış olduğunu, tablo düzenlenirken davalı ekmek üreticisinin kira ödemediği beyanatı doğrultusunda kira ücretinin ve kira stopajının listeden çıkartılmış olduğunu, davalı tarafça 3(üç) çalışanın olduğu ve sadece ilgili kişilere ücret verildiği beyanatta ve verilen aylık prim ve hizmet belgesinden anlaşılmış olduğunu, davalı vekilince verilen 11.05.2018 tarihli bilirkişi raporuna itiraz konulu dilekçede çalışanların evlerine giderek yemek yedikleri ve yemek ücretinin ödenmediği beyan edilmiş bu kapsamda listeden personel yemek masrafının da çıkartılmış olduğunu, oluşturulan tablo verilen bilgi ve belgeler doğrultusunda davalı .....'a ait olabilecek üretim maliyeti olduğunu, 1(bir) çuval undan 250g. Ağırlığında yaklaşık 260 adet ekmek üretildiğini, günlük 8 (sekiz) çuval un işleyen fırının ortalama 2080 adet ekmek üreteceği göz önünde alınarak her bir çuval una 1,5Kg. maya ve 500g. tuz kullanılacağı bu bağlamda günlük 2080 adet ekmek üreten işletmenin maliyetinin 1.086,54 TL olduğunun hesaplanmış olduğunu, 250g. ekmeğin birim başına maliyetinin ise 1.086,54/2080=0,52TL olduğunu, bulunan maliyet değerinin üretici karı ilave edilmeden hesaplanmış olduğunu, ekmek maliyet hesabının; Un (Kg. Fiyatı 69,75 TL) günlük (TL) 69,75x8=558, aylık (TL) 16.740,00, Maya (Kg. Fiyatı 2,76 TL) günlük (TL) 2,76x8x1,5=33,12, aylık (TL) 993,60, Tuz (kg. Fiyatı 0,2 TL), günlük (TL) 0,2x8x0,5=0,8, aylık (TL) 24, Su, günlük (TL) 4,46, aylık (TL) 134, Elektrik, günlük (TL) 16,66, aylık (TL) 500, Doğalgaz, günlük (TL) 7,71, aylık (TL) 231,30, Yakıt, günlük (TL) 39,36, aylık (TL) 1.180,80, İşçilik (Brüt) (3 Kişi), günlük (TL) 180, aylık (TL) 5.400, Amortisman, günlük (TL) 4,6, aylık (TL) 138, Ambalaj-Poşet Gideri, günlük (TL) 36, aylık (TL) 1.080,00, Muhasebeci gideri, günlük (TL) 16, aylık (TL) 480, Temizlik Gideri, günlük (TL) 20, aylık (TL) 600, İşletme Genel Bakım Tadilat Masrafı günlük (TL)10, aylık (TL) 300, Ekmek Nakliye Taşıtı Yakıt Masrafı günlük (TL) 50, aylık (TL) 1.500,00, Ekmek Nakliye Taşıtı Amortismanı, (Kapalı Kasa Kamyonet-1 adet) günlük (TL) 48,61, aylık (TL) 1.458,30, Ekmek Nakliye Taşıtı Bakımı, günlük (TL) 2,5, aylık (TL) 75, Taşıt Kasko-Sigorta-Muayene Gideri, günlük (TL) 8,12, aylık (TL) 243,60, İlan ve Reklam Vergisi, günlük (TL) 1, aylık (TL) 30, Çevre ve Temizlik Vergisi, günlük (TL) 3, aylık (TL) 90, Ürün İşleme-Satış Zayiatı, günlük (TL) 46,6, aylık (TL) 1.398,00 toplam günlük (TL) 1.086,54, aylık (TL) 32.596,6 olduğunu SONUÇ OLARAK; davalı .....'ın 250 g. Ekmeğin birim başına maliyetinin 1.086,54/2080=0,52 TL olarak hesaplandığını, ..... ve ..... A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinin; davalı .....'ın davalı ..... San. A.Ş.'ye Mart, Haziran Temmuz ve Ağustos aylarında teknik değerlendirme ile tespit edilen maliyet fiyatına uygun şekilde satış yaptığını, Ocak, Şubat, Nisan ve Mayıs ayları faturalarında normal ekmek satışına ilişkin .....'ın satışına ilişkin bilgi bulunmadığını, ..... A.Ş. ve ..... Marketler Tic. A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinin; davalı ..... San. A.Ş.'nin, davalı ..... Marketler A.Ş.'şe Mart ve Haziran aylarında .....'ın düzenlediği faturalardan tespit edilen maliyet fiyatının altında satış yaptığını, Temmuz ve Ağustos aylarında tespit edilen maliyet fiyatının üstünde satış yaptığını, ..... A.Ş. ve ..... Mağazacılık Tic. A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinin; davalı ..... San. A.Ş.'nin davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş.'ye Mart ve Haziran aylarında .....'ın düzenlediği faturalardan tespit edilen maliyet fiyatının altında satış yaptığını, Temmuz ve Ağustos aylarında tespit edilen maliyet fiyatının üstünde satış yaptığını, davalı ..... Marketler A.Ş.'nin davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığını, davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş.'nin davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığını bildirmişlerdir.
Davalılar ..... ve ..... vekillerinin derdestlik itirazlarının Bakırköy ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının tarafları ile iş bu davanın taraflarının aynı olmaması nedeniyle derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.
Esas ve birleşen dosyada yer alan tüm kayıtlar ve ilgili bozma ilamları bir arada değerlendirilmiştir. Esas ve birleşen davaya konu taleplerin değerlendirilmesinde ilk olarak taraflar arasındaki ilişkinin, davalıların sıfatlarının açıklanmasında yarar bulunmaktadır. Buna göre her iki dosyada da davalı olarak yer alan .....'ın üretici olduğu, yine her iki dosyada da davalı olarak yer alan .....'ın tedarik eden olduğu, esas dosya davalısı ..... Marketler ile birleşen dosya davalısı ..... Mağazacılık şirketlerinin ise satıcı olarak ekmeği nihai tüketiciye satmakta olduğu anlaşılmaktadır. Bozma ilamlarında belirtildiği üzere tarafların ticari defter ve belgelerinde yer alan kayıtlar da irdelenerek tespit yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup dosya kapsamına uygun ve gerekçeli olduğu kanaatine varılan bilirkişi rapor ile ..... ve ..... A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinde; davalı .....'ın davalı ..... San. A.Ş.'ye maliyet fiyatına uygun şekilde satış yaptığı, ..... A.Ş. ve ..... Marketler Tic. A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinde; davalı ..... San. A.Ş.'nin, davalı ..... Marketler A.Ş.'şe Mart ve Haziran aylarında .....'ın düzenlediği faturalardan tespit edilen maliyet fiyatının altında satış yaptığı, Temmuz ve Ağustos aylarında tespit edilen maliyet fiyatının üstünde satış yaptığı, ..... A.Ş. ve ..... Mağazacılık Tic. A.Ş. arasındaki alım-satım ilişkisinde; davalı ..... San. A.Ş.'nin davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş.'ye Mart ve Haziran aylarında .....'ın düzenlediği faturalardan tespit edilen maliyet fiyatının altında satış yaptığı, Temmuz ve Ağustos aylarında tespit edilen maliyet fiyatının üstünde satış yaptığı, davalı ..... Marketler A.Ş.'nin davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığı, davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş.'nin davalı ..... San. A.Ş.'den aldığı ekmekleri ..... tarafından düzenlenen faturalardan tespit edilen birim fiyatların üzerinde tüketiciye sattığı tespit edilmiştir. Buna göre üretici olan .....'ın ve satıcı olan ..... Marketler ile ..... Mağazacılık şirketlerinin maliyetinin altında satış yapmamış oldukları ve bu davalılar yönünden haksız rekabet olgunun gerçekleşmemiş olduğu sonucuna varılmaktadır. Davalı ..... yönünden ise, bazı aylarda maliyetin altında satış yapılmış olmasına rağmen bazı aylarda maliyetinin üzerinde satış yapıldığı tespit edilmiş ise de bu davalının tedarik eden konumunda olması, satışı yapılacak ürünün ekmek olması nedeni ile elde kalması ihtimali karşısında maliyetin altında satılmış olması hususu ticari hayatın gereği olarak kabul edilebilecektir. Bazı aylarda maliyetinin altında satış yapılmış olması haksız rekabet olarak kabul edilemeyecektir. Açıklanan bu nedenlerle esas ve birleşen dosyaların ayrı ayrı reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere:
ESAS VE BİRLEŞEN DAVANIN AYRI AYRI REDDİNE;
ESAS DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 148,50 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Davalı .........A.Ş. tarafından yapılan 114,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
4-Davalı ..... Marketler Tic. A.Ş. tarafından yapılan 149,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı ..... tarafından yapılan 63,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
8-Alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 148,50 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
10-Davalı ..... Mağazacılık Tic. A.Ş. tarafından yapılan 41,15 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
11-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
12-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (davalı ..... Marketler ve ..... Mağazacılık vekiline e-duruşma ortamında) kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/01/2023
Katip ....
¸
Hakim ...
¸