T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/489 Esas
KARAR NO: 2022/89
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 30/12/2015
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın dava dilekçesinde özetle;vefat eden eşine ait motorun davalılarla yapılan sözleşmeye uymayarak davalılar tarafından davacıya tesliminden kaçınıldığını, aracın plakasının hileli olarak değiştirildiğini, talep edilmesine rağmen teslim edilmeyerek çalıştırılmaya devam ettiğini, elde edilen gelirin ödenmediğini, aracın bir süre sonra başkasına devredildiğini öğrendiklerini belirterek davalı şirketin satışa kadar ve daha sonrasında aracın çalıştırılarak elde ettiği gelirin tespitini aracın satışı ile uğradığı zararın tespitini, araç bedelinin tespitini noter sözleşmesinin 6. Maddesine göre ödenen kira bedelinin aracın satışından itibaren yasal faizi ile birlikte tespitini, tahsilini, yargılama giderlerinin davalılardan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;davalı ...'un sözleşmenin tarafı olmadığını, bu kişi yönünden husumetten reddi gerektiğini, davacıların murisinin aracın hiçbir zaman maliki olmadığını, davacıların murisiyle de borç doğurucu bir sözleşme imzalanmadığını, murisle 09.12.2010 tarihli sözleşme imzalandığını, murisin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğinden hak sahibi olmadığını, sözleşmenin 5.maddesine göre araç bedelinin davalı şirkete ödenmesi gerektiğini, bunun ödenmediğinden bahisle açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememize ait ... Esas sayılı dava dosyasının 18/03/2016 tarih ... Esas ... Karar sayılı mahkememiz kararı ile görevsizlik kararı verildiği dosyanın Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği ve bu mahkemece de verilen karşı görevsizlik kararı ile dosyanın yargı yeri belirlenmesi amacıyla İstanbul Bölge adliye Mahkemesine gönderildiği ve bu mahkemece verilen ... Esas ... Karar sayılı 10/07/2017 tarihli kararı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlendiği ve dosyanın mahkememiz esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Dava konusu araca ilişkin satış sözleşmesi celbedilmiş olmakla tetkikinde, Çorlu ... Noterliği'nin 06/03/2014 tarih, .... yevmiye no'su ile satıcı .... ..... Yolcu Taşımacılığı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın 25.000,00 TL bedeli mukabilinde alıcı .... Turizm Sey.Petrol'a satıldığı anlaşılmıştır.
Davacıların murisi ... ile davalı .... ..... Yolcu Taşımacılığı arasında aktedilen sözleşme ve taahütname başlıklı belgenin tetkikinde, Çorlu ... Noterliği'nin 09/12/2010 tarih, ... yevmiye no'su ile sözleşme aktedildiği, sözleşme ile aracın ve araca bağlı hattın işletilmesinin, buna mukabil araç bedelinin ödeneceğinin taahhüt edildiği, kira bedeli olarak yıllık 14.400,00 TL belirlendiği, sözleşmenin 1 yıl süre ile geçerli olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Dava, sözleşmenin tarafı müteveffa ....'nun mirasçısı eşi tarafından kendisi adına asaleten ve çocukları adına velayeten açılmış olup, aracın 3.kişilere satışından doğan zararın ve kira bedelinin tespiti ve tahsili istenmiştir. Müteveffa ...'nun tarafı olduğu sözleşmeye davalı tarafça itirazda bulunulmadığı, bu hususta uyuşmazlık bulunmadığı sabit olup, davalı taraf, davacıların murisinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğinden hak sahibi olamayacağını, araç bedelinin ve kira bedelinin ödenmediğini iddia etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ile aracın ve araca bağlı hattın işletilmesinin, buna mukabil araç bedelinin ödeneceğinin taahhüt edildiği, kira bedeli olarak yıllık 14.400,00 TL belirlendiği, sözleşmenin 1 yıl süre ile geçerli olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin 1 yıl süre ile geçerli olduğu belirlendiğinden 09/12/2011 tarihine kadar geçerlidir. Taraflar arasında bu tarihten sonra yapıldığı iddia edilen bir sözleşme bulunmamaktadır. Davacıların murisi 09/10/2013 tarihinde vefat etmiş, işbu dava 30/12/2015 tarihinde açılmıştır. Sözleşmenin bitiminden itibaren davacıların murisi tarafından sözleşme gereklerinin ifası için açılmış bir dava ya da gönderilmiş ihtarname bulunmamaktadır. Davacı tarafa yazılı delillerini ibraz için kesin süre verilmiş olup araç bedeli ve kirasının ödendiğine ilişkin delil ibraz edilememiştir. Davacı tarafça tanık deliline dayanılmış ise de, davanın mahiyeti ve davalı tarafın açık muvafakatı bulunmadığından tanık dinletilmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı taraf, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmadığından bu hususta mahkememizce hatırlatma yapılmamıştır. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafça iddialarının ispat edilemediği anlaşılmakla davanın subüt bulmadığından reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin 30/04/2018 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı İstinaf edilmiş olmakla; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 02/07/2020 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı ilamı ile; "Davacı yanın eldeki davada müteveffa eşi ile davalı şirket arasında ... plakalı hatlı minibüsün hattı ile birlikte kira karşılığı çalıştırılması hususunda 09/12/2010 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre aracın bedelinin davalı hesabına gönderilmesine rağmen, aracın mülkiyete geçirilmeyip, sonradan üçüncü kişiye devrinin yapıldığını iddia etmiş olduğu, davacının bu hususta delil listesi ekinde .... Bankası hesap hareketlerini ve buna göre davalıya 03/08/2011 tarihinde yapıldığı anlaşılan 75.000 TL lik banka havalesini delil olarak göstermiş olduğu, 09/12/2010 tarihli sözleşmenin tarafların kabulünde olduğu, mahkememizce davanın aydınlatılması yükümlülüğü kapsamında davacının delil olarak dayandığı 75.000 TL'lik bu ödemeye ilişkin banka kayıtları celb edilerek, iş bu ödemenin ne için yapıldığı hususunda davalı yandan açıklama istenerek ve ayrıca davalı şirket olup, ihtilafında ticari hatlı minibüsün işletilmesinden kaynaklandığı gözetilerek, davalı şirket ile davacı müteveffa eşinin varsa işletme defterleri incelenmek ve sözleşme hükümleri bu kapsamda değerlendirilip tartışılarak sonuca gidilmesi gerekecek olduğu, bu yönüyle davacı yanca gösterilen ve esasa etkili deliller toplanıp değerlendirilmeksizin yazılı şekilde davanın ispatlanmadığı gerekçesiyle hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, bu nedenle HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esası incelenmeksizin, mahkememizin istinaf konusu kararının KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyasının mahkememize GÖNDERİLMESİNE" karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 02/07/2020 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamı doğrultusunda dava mahkememizin ... Esasına kaydı yapılmış ve yargılamaya bu esas üzerinden devam edilmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, Davacı murisi ile davalı arasında 09/12/2010 tarihli sözleşme davacı tarafın herhangi bir zararının oluşup oluşmadığı, davacı murisinini sözleşme gereği edimlerini yerine getirip getirmediği, aracın satışının ve devrinini hileli olup olmadığı, davacı tarafın aracın yolcu taşımacılığında elde edilen alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde 29/03/2021 günü, saat 14.30 da Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, Mali Müşavir bilirkişi ... 19/04/2021 tarihli raporunda özetle; davacı ...'nun, 29.03.2021 tarihli bilirkişi yemin ve teslim tulanağı ile “benim sunacağım herhangi bir kayıt, defter ve belge bulunmamaktadır. dosyada mevcut belgeler ve davalı tarafın defter ve kayıtlarının incelenerek rapor hazırlanmasını talep ederim.” dediğini, davalı tarafın 2011 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunmadığını, 2012 yılı ticari defterlerinin incelemeye sunulmadığını, 2013-2014 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğunu, davacı tarafın delil olarak dayandığı 75.000,00 TL tutar ödemeye ilişkin banka kayıtlarının irdelendiğinde, .... bankası tarafından 19.11.2020 tarihli üst yazıyla, 03.08.2011 tarihli, 75.000,00 TL tutarlı, ...'ya ait olan çekin tahsilâtına ilişkin dekontun sunulduğunu, iş bu çekin Denizbank tarafından sorulduğunu, 75.000,00 TL tutarlı çekin ön/arka ve ciro bilgisinin, çek ile ilgili ödemenin kim tarafından tahsil edildiğinin bilgisinin dosya muhteviyatına sunulmadığını/bulunmadığını, davalı tarafın 23.02.2021 tarihli ara karara ilişkin verdiği beyanında, davacılar murisi tarafından 03.08.2011 tarihinde taraflarına yapılan 75.000,00 TL nakit bir ödemenin olmadığını, söz konusu ödemenin 30.07.2011 tarihli .... numaralı ve 75.000,00 TL tutarlı çek ile yapıldığını, anılan çekin davacılar murisi tarafından davalı tarafa verilmediğini, iş bu çekle davalı tarafın hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bu bedelde bir ödeme yapılmadığını, ilgili çekin suretinin bankadan temin edilerek cirantasının /cirantalarının kimler olduğunun ve çeki kimin tahsil ettiğinin görüleceğinin beyan edildiğini, davacı tarafın dosya muhteviyatına herhangi bir ticari defter ve belge sunmadığını, dosyadaki mevcut belgeler ve davalı tarafın defter ve kayıtları incelenerek rapor alınmasını talep ettiğini, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap hareketinin, borç veya alacak ilişkisinin bulunmadığını, davaya konu .... plakalı aracın 2011-2012-2013-2014 yıllarında bilanço kaydi değeri ile 36.298,15 TL tutar üzerinden kayıtlı bulunduğunu, ilgili aracın günlük/aylık gelir ile giderlerine dair herhangi bir kayıt ve belge olmadığını, ticari defter ve kayıtlar üzerinden herhangi bir karşılaştırma yapılıp aracın günlük/aylık kazancının tespit edilemediğini, Davaya konu .... plakalı aracın, 06.03.2014 tarihli, ÇORLU .... Noterliğinin, .... yevmiye madde numarası ile davalı şirket tarafından 25.000,00 TL bedel ile .... TURİZM SEY. PETROL'a araç satış sözleşmesi ile satıldığını, araç bedelinin tespitinin uzmanlık alanı olmadığını, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılamadığını, taraflar arasında yapılan Noter Sözleşmesinin 6. maddesine göre ödenen kira bedelinin 14.400,00 TL olduğunu, sözleşmenin taraflarca feshi halinde bu bedelin şahsa iade edilebileceğinin belirtildiğini, sözleşme süresinin 1 yıl olduğunu, takdirin mahkememize bırakılarak kira bedelinin faizinin aracın 06.03.2014 tarihinde satıldığı, noter sözleşmesinin 6. maddesine göre ödenen kira bedelinin 14.400,00 TL üzerinden DAVA TARİHİNE KADAR işlemiş faizinin 4.370,89 TL ve DAVA TARİHİ itibariyle toplam tutarın yasal faizi ile birlikte 18.770,89 TL olarak hesaplandığını, aracın 06.03.2014 tarihinde satıldığı, Noter Sözleşmesinin 6. maddesine göre ödenen kira bedelinin 14.400,00 TL üzerinden DAVANIN YENİLEME TARİHİNE KADAR işlemiş faizinin 8.265,99 TL ve DAVANIN YENİLEME TARİHİ itibariyle toplam tutarın yasal faiz ile birlikle 22.665,99 TL olarak hesaplandığını, davacı tarafın dosya muhteviyatına herhangi bir ticari defter ve belge sunmadığını, dosyadaki mevcut belgeler ve davalı tarafın defter ve kayıtları incelenerek rapor alınmasını talep ettiğini, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap hareketinin, borç veya alacak ilişkisinin bulunmadığını, davaya konu .. plakalı aracın 2011-2012-2013-2014 yıllarında bilanço kaydi değeri ile 36.298,15 TL tutar üzerinden kayıtlı bulunduğunu, ilgili aracın günlük/aylık gelir ile giderlerine dair herhangi bir kayıt ve belge olmadığını, ticari defter ve kayıtlar üzerinden herhangi bir karşılaştırma yapılıp aracın günlük/aylık kazancının tespit edilemediğini, davacı murisi ile davalı arasında 09.12.2010 tarihli sözleşme ile davacı tarafın herhangi bir zararının oluşup oluşmadığının tespit edilemediğini, davacı murisin sözleşme gereği edinimleri yerine getirip getirmediği ile aracın satışının ve devrinin hileli olup olmadığının değerlendirmesinin mahkememiz takdirine bırakıldığını, davacı tarafın iddialarını ispat külfetinin bulunduğunu, tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, mahkememiz takdirinde olduğunu bildirmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 02/07/2020 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere davacı tarafından delil olarak dayanılan ödemeye ilişkin kayıtlar dosya arasında getirtilmiş ise de, yapılan ödemenin çek ödemesi olduğu, ödemenin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı tarafa yapılan bir ödeme olduğunun tespit edilmediği gibi davalı taraf defterlerinde davacının murisi ile yapılan sözleşmeye dair herhangi bir kaydın yer almadığı görülmüştür. Mahkememiz eski tarihli kararında belirtildiği üzere davacı taraf iddiasını ispat edebilmiş değildir. Açıklanan bu nedenlerle açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
1-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL ile tamamlama harcı 34,15 TL olmak üzere toplam 61,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 18,85 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Suçüstü ödeneğinden karşılanan bilirkişi ücreti, tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 809,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
4-Davalı ... tarafından sarf edilen 29,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 2.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/02/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸