T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/41 Esas
KARAR NO: 2022/854
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2021
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, döşemelik kumaş üretimi gerçekleştiren ve yurtiçi ve yurtdışı satış gerçekleştiren bir firma olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin müşterilerden tahsilat amaçlı 17.01.2020 tarihinde davaya konu olan çek de dahil olmak üzere bir takım çekleri almış ve cüzdanına koymuş olduğunu, ardından Cuma namazını kılmak için abdest alırken montunun içinde bulunan cüzdanı çalınmış olup çeklerin de cüzdanın içinde birlikte çalınmış olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin aynı gün Cumhuriyet Polis Merkezi Amirliğinde verdiği ifade ile durumu bildirerek şikayetçi olmuş ve 20.01.2020 tarihinde olayın yaşanmış olduğu Gebze Cumhuriyet Savcılığı’nda müvekkili şirket çalışanının yine şikayetçi olduğunu, konuyla ilgili olarak gerek keşideci gerekse de cirantalar açısından herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için Çerkezköy ... Asliye Hukuk Mahkemesi ..... Esas sayılı dosyası ile çalınan tüm çekler hakkında zayi ve iptal davası açılmış olduğunu, Çerkezköy ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası içeriğinde de yer alan ve müvekkili yetkilisinden çalınan çeklerden birinin de; ...bank, ... Şubesi'nin, 31.10.2020 keşide tarihli, 100.000 TL miktarlı, ... seri numaralı çeki olduğunu, çekin ciro işlemlerinin ne şekilde ilerlediğinin taraflarınca bilinmemekle birlikte, ciro işelemlerinin yapılmış olduğunu beyanla; davanın kabulü ile ...bank, ... Şubesi'ne ait, 31.10.2020 keşide tarihli, 100.000 TL miktarlı, .... seri numaralı çekin kendilerine iadesine, herhangi bir ödeme ve sair işlem yapıldı ise iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada dava şartı olarak zorunlu arabulucuk başvurusu yapılmamış olduğunu, iş bu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini, davalının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı hususunu ispat edememiş olduğunu, davacı her ne kadar söz konusu çeklerin kargo aracından çalındığını iddia etse de, buna ilişkin savcılık şikayeti tutanağından (İÇERİĞİNDEN ÇEKLERİN KARGODA OLDUĞU İSPATLANMAMIŞTIR) başka herhangi bir belge ibraz etmemiş ve ilgili çeklerin çalındığına ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunmamış olduğunu, davacının basiretsiz ve ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan tek başına sorumlu olduğunu, davacı yanın, dava konusu çekin çalınması suretiyle zayi edildiği iddiasının hayatın olağan akışına oldukça aykırı olduğunu, davacı şirket açısından ağır kusur teşkil eden bir fiil söz konusu olduğunu, bu sebeple davacı tarafın kusurlu eylemiyle zarar oluşumuna tek başına sebebiyet vermiş olduğunu, müvekkilinin, dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, bu nedenle çekin zayi edilmiş olmasının müvekkilinin yetkili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini, çekin iktisabında müvekkiline atfedilebilecek kötü niyet ve ağır kusur bulunmadığını, davacı tarafın çekin zayi ediliş şekline ilişkin beyanları bir an için kabul edilse dahi, davacının bu sonucun oluşmasına kendi fiili ile sebebiyet vermiş, ancak asıl zarar görenin bugün itibarıyla alacağına kavuşamayan müvekkili olduğunu, davacınnı müvekkilinin kötüniyetli veya ağır kusuru olduğunu şifahi ve tahmini beyanlarla degil kesin delillerle ispat etmek zorunda olduğunu, müvekkilinin çeki elinde bulunduran hamil sıfatıyla çeki edinme sebebini kanıtlamakla dahi yükümlü olmadığını, çek iptali davasının takip alacaklısının takip hakkını engellemeyeceğini, davacının çek iptali davası açıldığına yönelik itirazının da yersiz olduğunu, sözü edilen davanın muhatabının müvekkili olmadığını, işbu davanın tek taraflı olarak açılmış çek iptali davası olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil olup kendisinin taraf olmadığı ve hasımsız olarak açılan dava sonucunda çekin iptaline dahi karar verilmiş olsa bu durumun alacaklı olan müvekkilinin takip hakkını etkilemeyeceği gibi ihtiyati haciz kararı alınmasına da engel olmadığını, çekin kaybolması nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan iptal kararının, bir ilam değil, tespit niteliğini haiz bir karar olduğunu, ayrıca bu karar, hasımsız olarak verilmiş bulunduğundan davada taraf olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, bu hususun, ticari senetlerin güvenli tedavül etmesinin de tabii sonucu olduğunu, diğer taraftan dosyada, alacaklı cirantanın çekin kaybolduğunu bildiği ve bu hususu bile bile borçlunun zararına olarak çeki devraldığı yolunda bir iddia da ileri sürülmemiş olduğunu beyanla; dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı tarafın İİK.m. 72 uyarınca % 20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rıza dışında elden çıktığı iddia edilen çekin istirdat istemine ilişkin olup uyuşmazlık; davacının çeki elinde iken elinde olmayan sebeplerle yitirip yitirmediği, davalının çeki iktisabında haksız, ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, davacının meşru hamil olup olmadığı, davacının çek nedeniyle borçlu olup olmadığı, çekin istirdatının gerekip gerekmediği hususlarındadır.
İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya mahkememize uyap sistemi üzerinden gönderilmiş olup, davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve dava dışı ... Ticaret Ltd. Şti., ... San. Tic. Ltd. Şti., ... Pazarlama A.Ş., .... San. Tic. A.Ş. aleyhine 100.000,00 TL asıl alacak, 755,00 TL ihtiyati haciz vekil ücreti, 10.000,00 TL çek tazminatı, 300,00 TL komisyon, 151,80 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere 111.453,38 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı anlaşıldı.
Gebze CBS'nin .. Sor. Sayılı dosyasının incelenmesinde davacı şirket yetkilisi tarafından çeklerin kaybedildiğinden bahisle şikayetçi olunduğu, dosyada delil yetersizliği ve hukuki ihtilaf gerekçeleri ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Dava konusu ...bank .... Şubesi 31.10.2020 vade tarihli 100.000 TL bedelli çekin incelenmesinde davacı tarafın çekin ikinci cirantası olduğu, davalı tarafın ise çekin beşinci cirantası olduğu görülmüştür.
Dava, çekin davacı tarafa iadesi talebine ilişkindir. Davalı taraf, çekin haklı ve iyiniyetli hamili olduğu savunmasında bulunmaktadır. TTK m. 792 hükmü gereği çekin iadesine karar verilebilmesi için çekin elinde bulunduran yetkili hamilin kötüniyetinin veya ağır kusurunun iadeyi talep eden tarafça ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafından delil olarak dayanılan soruşturma dosyasında davalı şirketin taraf olarak yer almadığı ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmektedir. Davalı tarafın kötüniyetini veya ağır kusurunun ispatlar mahiyette bir delil dosyada yer almamaktadır. Açıklanan bu nedenler açılan davanın reddine, kötüniyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
1-Kötüniyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.627,05 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 16.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸