T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/657 Esas
KARAR NO: 2022/904
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/08/2021
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 09/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Şirketi unvanlı şirkete sigortalı .... Şirketi'ne ait emtianın, davalı ... tarafından yüklenmesi ve taşınması sırasında gerekli sıcaklık dilimi içerisinde muhafaza edilmemesi sebebiyle erimek suretiyle zarara uğraması üzerine davacı şirket, davalının pervasızca davranması sebebiyle sigortalı emtiada meydana gelen hasardan ötürü 118.830,42-TL tazminat ödediğini, dava dilekçesi ekinde sunulan ekspertiz raporunda meydana gelen hasarın davalı .... sorumluluğunu ifa etmemesi neticesinde oluştuğunu, davalı şirketin emtia taşınması sürecinde gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, pervasızca davranarak hasara %100 kusuru ile neden olduğu tespit edildiğini, hasarın ödenmesi ile mukavele şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre davacı şirket, zarara uğrayan karşı taraf yerine kaim olduğu ve zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü hakları davacı şirkete intikal ettiğini, davalı yan, söz konusu alacağa ilişkin olarak Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine kötü niyetle itiraz ettiğini ve itiraz üzerine takip durduğu itiraz dilekçesi kendilerine tebliğ edilmediğini,6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu gereği arabuluculuk başvurusu yapıldığı Arabuluculuk Son Tutanağında belirtildiği üzere davalı ile anlaşma sağlanamadığından işbu davanın açılması gereği hasıl olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin dahli olmadığını, müvekkilinin bu işteki sorumluluğu, mal sahibi tarafından aracına yüklenen emtianın, varış adresinde kadar taşınmasıyla sınır olduğunu, emtianın araca yüklenmesi ve araçtan indirilmesi hususunda, taşıyıcı olana müvekkilinin bir sorumluluğu olmadığını, davayı ihbar edecekleri ... isimli müvekkili kooperatifin üyesi, emtiayı yalnızca aracıyla taşıdığını, emtia hava limanına geldikten sonra uçaktan emtiayı alıp müvekkili kooperatifin üye aracına yükleme işi başka firmalar tarafından (...) yapıldığını, bu şirketin davaya ihbar edecekleri ....'nın bu sevkiyatta birlikte çalıştığı ... firması olduğunu ve bu firmanın da davaya ihbar edilmesini, olayda emtia araca yüklendikten sonra aracın mavi mühürle mühürlendiğini, müvekkilinin taşıdığı emtiaya ve içeriğine ilişkin herhangi bir bilgisi veya müdahalesi olmadığını, müvekkili kooperatifte frigolu araçlar da mevcut olmasına rağmen, taşınan emtianın niteliğine göre müvekkilinden araç talep eden ... firması ya da ... elemanlarının dikkat etmemesi üzerine soğutucusu olmayan bir araç çağrılması ve bu araca yükleme yapılması nedeniyle iddia edilen zarar meydana geldiğini, müvekkilinin aracında ne taşıdığını bilmesi kendine belirtilmediği sürece mümkün olmadığını, olayda da emtia mühürlü olarak taşındığını, emtianın içeriği bilinmediğini, emtianın araca yüklenmesinin müvekkili tarafından yapılmadığını, yükleme işlemi icra dosyasında borçlu olarak görünen diğer davalı ... çalışanlarınca veya ihbar olunan ...'nın ihbar edilecek olan birlikte çalıştığı ... firması elemanları tarafından yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğu 3. kişiler tarafından yüklenen ve istiflenmesi yapılan emtiaların güvenli bir şekilde nakliyesinin sağlanması ile sınırlı olduğunu, somut olayda da nakliye esnasında emtiaya zarar verici herhangi bir tehlike veya kaza meydana gelmediğini, müvekkilinin aracına yüklenen emtianın daha önceden hasar almış olduğunu ve hasarlı bir şekilde yükleme yapıldığı da yükleme yapan firmaya sorulup öğrenilmesi gereken bir husus olduğunu, davacı icra takibini ....'ya karşı da açmış olmasına rağmen yalnızca müvekkili aleyhine itirazın iptali davası ikame edildiğini, müvekkili ve taşıma işlemini gerçekleştiren araç şoförü yalnızca emtianın nakliyesinden sorumlu olduğunu, emtiayı aracın kasasına yükleyen çalışanlar müvekkil çalışanları olmayıp ... firması ya da ...'nin depo elemanları olduğunu, davacının sunduğu ekspertiz raporundaki fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere emtianın bariz bir şekilde araç kasasına hatalı yüklendiği için bu zararın oluştuğunu, palet üzerinde bulunan emtianın hasar görmesinin ancak hatalı bir yükleme sonucu oluşabileceğini, malın yüklenmesi esnasına dair bir bilgi veya fotoğraf olup olmadığının da sorulmasını, davacı halef sıfatıyla, sigortalısı gibi yalnızca zararın sorumlularına karşı talepte bulunması gerektiğini, fakat davacının, müvekkilinin zarardan sorumluluğunun bulunmadığını bilmesine rağmen, mesnetsiz olarak emtianın göndericiden teslimi ile alıcıya teslimi arasındaki tüm şahıslara takibi yönelterek müşterek ve müteselsil sorumluluk iddiasında bulunduğunu, müvekkili şirketin yurt içi taşıyıcı sorumluluk sigortası bulunduğunu, bu nedenle .... A.Ş.'nin davaya ihbarının talep edildiğini, davanın temelinden aydınlatılabilmesi için; ... , .... A.Ş., ..., ... A.Ş., ..... A.Ş. ve ... A.Ş. adına işlemleri yapan ... firmasına ihbarını talep ettiklerini, ihtiyati hacizin ve icra inkar tazminatının reddedilmesi gerektiğini, davacı aleyhine alacak miktarının %20'sinden az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, itirazın iptali talepli dava olduğu, davanın sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesine istinaden dava dışı sigorta şirketine ödenen hasar tazminatının sorumluluğu bulunduğu iddia olunan ve davalılardan rücuen tazminine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık; hasar tazmin talebi için ihbar yapılmasının zorunlu olup olmadığı, ihbarın süresinde ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, çikolata emtiasının zarar görmesinin sebepleri, taşıma ve saklama koşullarının davalı tarafça bilinip bilinmediği, taşıma ve saklama koşullarının uyulup uyulmadığı, zararın meydana gelmesinde zararın bulunup bulunmadığı, sorumlulukları bulunmakta ise gerçek zararın tespiti hususlarına ilişkindir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusuna karşı 118.830,42-TL icra alacağının tahsiline ilişkin yürütülen takipte davalı takip borçlusu tarafından itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafın dilekçesinde yetkili mahkemeyi belirtmemesi nedeniyle mahkemenin yetkisine itirazının usulüne uygun bir itiraz olmaması nedeniyle yetki itirazının reddine, karar verilmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek, hasar tazmin talebi için ihbar yapılmasının zorunlu olup olmadığı, ihbarın süresinde ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, çikolata emtiasının zarar görmesinin sebepleri, taşıma ve saklama koşullarının davalı tarafça bilinip bilinmediği, taşıma ve saklama koşullarının uyulup uyulmadığı, zararın meydana gelmesinde zararın bulunup bulunmadığı, sorumlulukları bulunmakta ise gerçek zararın tespiti, Ekspertiz raporunda yapılan değerlendirme ve tespitlerin hükme esas teşkil edip etmeyeceği, ekspertiz raporunda tespit edilen miktarın kadri marufta olup olmadığı hususlarının tespiti için dosya üzerinde sigorta konusunda uzman bilirkişi, gıda mühendisi bilirkişi ve taşıma konusunda uzman bilirkişilerden oluşan heyet tarafından inceleme yapılarak rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; somut olayda varma anında tutulan hasar tutanağı gözetilerek, hasar tazmin talebi için ihbar yapılmasının zorunlu olmadığı, taşınan çikolata emtiasının zarar görmesinin sebeplerinin gönderenin risk alanında olduğu, taşıma ve saklama koşullarının davalı tarafça bilinemeyeceği, özel nitelikli taşıma taahhüdü de olmadığı, zarar miktarı bakımından Ekspertiz raporunda yapılan değerlendirme ve tespitlerin hükme esas teşkil edebileceği, zarar bakımından tespit edilen miktarın kadri marufta olduğu, meydana gelen zarardan davalı karayolu taşıyıcısının sorumluluğunun sabit olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Tarafların beyan ve itirazları hep birlikte değerlendirilmek üzere dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; TTK m.878/1-d) bendi gözetildiğinde, eşyanın niteliği gereği bozulması söz konusu olduğunda - taşıyıcı sorumluluktan kurtulabildiği, yine TTK m.878/4 gereği, taşıyıcının sorumlu tutulabilmesi için ise, taşıyıcının söz konusu yükün niteliğine uygun taşıma üstlenmesi gerektiği, taşınan emtianın ticari faturası, gümrük evrakı ve sair belgelerinde, hava taşıma sürecine dari hava yük senedi - AW”'de yükün niteliğine dair sıcaklık bilgilerinin olması, davalı-karayolu taşıyıcısı açısından bağlayıcı ve yükümlülük altında sokacak mahiyette olmadığı, davalı taşıma kooperatifi olağan ticari şeya varsayımı ile normal atmosfer sıcaklık ve basınçlarında taşıma yapmakla, üzerine düşen görevi gereği gibi yaptığı değerlendirildiği, davacı yanın da belirttiği gibi, sıcaklık kaynaklı bozulma söz konusu olduğu, özel bir sıcaklık uygulaması olmadığı sürece, davalının yükün niteliğine uygun frigofirik-soğuk zincir taşıma taahhüdü bulunmadığından taşıyıcı sorumluluk alanında olmadığı, kök rapor kanaati devam ettiği, dava dışı ihbar olunanlar, depo ve sair bir sorumlu olabileceği yönünde itirazlar bakımından, işbu davada davalının karayolu taşıma kooperatifi tüzel kişi olduğu hususu izahtan vareste bir husus olduğu, dava tarafları arasında görüldüğü, takdirin mahkemeye ait olduğu, değerlendirildiğinde, dava konusu alacak rücuen tazminat alacağı olup, kusur, zarar, sorumluluk ve illiyet bağı hususlarında yargılamayı gerektirdiği, davalının taşıt temini sürecinde, hususi bir talep olmadığında kapalılığı sağlayacak şekilde tenteli araç temini somut olaya uygun olduğu, Karayolu taşıyıcıları özel olarak akden üstlenmediği sürece, yüke uygunluk garanti etmediği, bu nedenle, inkar tazminat ve kötüniyet tazminat talepleri bakımından nihai değerlendirme ve takdiri yüce mahkemeye ait olduğu, taşıma ve sevk evrakının hazırlanması gönderenin görevi olduğu, bu evrakın içeriğinden davalı taşıyıcı bilgi sahibi olmak durumunda olmadığı, taşıyıcı için bağlayıcı olan tek evrak taşıma senedi olduğu, somut olayda havayolu firması için düzenlenen taşıma senedi havayolu taşıyıcısını bağladığı, Karayolu taşıyıcısı ise taşıma irsaliyesi, sevk irsaliyesi, yük senedi veya taşıma sözleşmesi belgesi mahiyetinde taşıma senedine göre sorumlu olduğu, bu yönü ile, somut olayda davalı karayolu taşıyıcısı ve sunulan sevk evrakından sorumlu olmadığı, taşıyıcı talep edilmesi halinde ancak, soğuk zincir araç temin ettiği, olağan taşıma aracı tenteli - atmosfer etkilerine karşı kapalılığı sağlayan kara yolu taşıtları olduğu, davalı uluslararası hava yolu taşıması ve gümrük evrakına göre değil, yurtiçi taşıma taahhüdüne göre sorumlu tutulabileceği, bunun için de yükün niteliğine uygun araç taahhüdü altında olması gerektiği, karayolu taşımalarında, güvenli araç temini, yani işletme güvenliği taşıyıcının taahhüdü olduğu, belirtildiği üzere, TTK m.863 taşıyıcıya “işletme güvenliği” sağlama yükümlülüğü yüklediği, bu da ancak taşıtın trafik kazasına karışmaması, yükün araç seyrini engelleyecek şekilde gabari ve tonaj sınırlarına uygun yüklenmesi, kargo yüklerinde kargo yükleme durumunun uygunluğunun sağlanması şeklinde sorgulanacağı, yoksa, sıcaklık normal hava koşulları ve atmosfer şartlarından kaynaklı yüksek veya düşük olabildiği, bu durumda soğuk ya da sıcak zarar yol açıyorsa taşıyıcı ancak bunun için özel taahhütte bulunmuş “yükün niteliğine uygun taşıma” taahhüt etmiş ise sorumlu tutulabileceği, Neticeten; yükün olağan hava şartlarında bozulmasından kaynaklı zarardan TTK m.878/1-d) gereği davalı yurtiçi karayolu taşıyıcısının sorumlu olmayacağı yönünde kök rapor sonuç ve kanaati gerektirir, yeni bir değerlendirme ve sonuç hasıl olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmesinde Dava, itirazın iptali talepli dava olup , davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesine istinaden dava dışı sigorta şirketine ödediği hasar tazminatını davalılardan rücuen tazminini talep etmişse de ;dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak TTK m.878/1-d bendi gözetildiğinde, eşyanın niteliği gereği bozulması söz konusu olduğunda - taşıyıcı sorumluluktan kurtulabildiği, yine TTK m.878/4 gereği, taşıyıcının sorumlu tutulabilmesi için ise, taşıyıcının söz konusu yükün niteliğine uygun taşıma üstlenmesi gerektiği, taşınan emtianın ticari faturası, gümrük evrakı ve sair belgelerinde, hava taşıma sürecine dair hava yük senedi - AW”'de yükün niteliğine dair sıcaklık bilgilerinin olması, davalı-karayolu taşıyıcısı açısından bağlayıcı ve yükümlülük altında sokacak mahiyette olmadığı, davalı taşıma kooperatifi olağan ticari eşya varsayımı ile normal atmosfer sıcaklık ve basınçlarında taşıma yapmakla, üzerine düşen görevi gereği gibi yaptığı ,davacı taraf emtiadaki bozulmanın sıcaklıktan kaynaklandığını belirttiği özel bir sıcaklık uygulaması olmadığı sürece, davalının yükün niteliğine uygun frigofirik-soğuk zincir taşıma taahhüdü bulunmadığından taşıyıcı sorumluluk alanında olmadığı, TTK m.863 taşıyıcıya “işletme güvenliği” sağlama yükümlülüğü yüklediği, bu da ancak taşıtın trafik kazasına karışmaması, yükün araç seyrini engelleyecek şekilde gabari ve tonaj sınırlarına uygun yüklenmesi, kargo yüklerinde kargo yükleme durumunun uygunluğunun sağlanması şeklinde sorgulanacağı, yoksa, sıcaklık normal hava koşulları ve atmosfer şartlarından kaynaklı yüksek veya düşük olabildiği, bu durumda soğuk ya da sıcak zarara yol açıyorsa taşıyıcı ancak bunun için özel taahhütte bulunmuş “yükün niteliğine uygun taşıma” taahhüt etmiş ise sorumlu tutulabileceği, yükün olağan hava şartlarında bozulmasından kaynaklı zarardan TTK m.878/1-d gereği davalı yurtiçi karayolu taşıyıcısının sorumlu olmayacağı anlaşılmakla açılan davanın reddine davalının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin tümünün davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Alınması gereken 80,70-TL'nin harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.435,18-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.354,48-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 18.824,56-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ortamında yüzlerine karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/11/2022
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır