T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/660
KARAR NO: 2022/39
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 03/05/2016
KARAR TARİHİ: 19/01/2022
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 20/01/2022
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan (mahkememizin bozma öncesi 25/04/2018 tarih .... E- .... Karar sayılı ) iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı kooperatifinişn üysi olduğunu 03/04/2016 tarihinde genel kurul toplantısı yapıldığını, toplantıya 3130 üyeden 726 kişinin asaleten, 834 kişinin vekaleten katıldığını, başkanlık divanı seçiminin oy çokluğuyla yapıldığını belirtildiğini, ancak esas sözleşmesinin 39. Maddesi gereğince toplantıya katılanların ayrı ayrı gösterilmesi gerekmesine karşın bu durumun belirtilmediğini ve başkanlık divanı seçiminin geçersiz olduğunu, 2014 yılı bilançosu gelir gider tablosu ile denetim kurulu raporunun okunarak oylanması gerekirken okunmadığını, genel kurulda bu itiraz dile getirilmesine karşın talebin dikkate alınmadığını, 2014 yılı bilanço ve gelir gider tablosu genel kurul üyelerine açılmadığını, 2014 yılı bilançosu hakkında ve bu döneme ilişkin yönetim kurulunun ibrası hakkında genel kurulda bir görüşme ve oylama yapılmadığını, yalnızca 2015 yılı bilanço ve hesaplarıonın görüşüldüğünden toplantının iptali gerektiğini, gündemin 8. Maddesi gereğince yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerinin seçiminin yeapıldığını, ancak alınan kararın itali gerektiğini, toplantı nisabının bulunmadığını, müvekkilinin seçimi itali için başkanlık divanına dilekçöe verdiğini ancak talebinin dikkate alınmadığını belirterek gündemin 3,4 ve 8 nolu maddelerinin iptaline usulüne uygun toplantı yapılmadığından gefnel kurulun toplantısının bütün sonuçlarıyla birlikte iptaline karar vermesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Genel kurul kararınnı iptali için iptalini talep eden üyenin toplantıya katılması ve karara muhalif kalması gerektiğini, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, kooperatif esas sözleşmesinin 13. Maddesinde tpolantı nisabının yer aldığını, 33 ve 39. Maddeleri gereğince yeterli çoğunlukta toplantı yapıldığını, başkanlık divanı seçiminin esas sözleşmeesinin 34. Maddesinde kararlaştırıldığını ve bu maddeye uygun olarak seçim yapıldığını, 2014 yılına ait bilanço gelir gider tablosu ve denetim kurulu raporlarının 2015 yılı genel kurulunda okunmamasının olağan olduğunu, bu raporlarının okunmamasının yönetim ve denetim kurulu için ibra etkisi doğurmayacağını, TTK'nın 424. Maddesi hükmününde bu durumu teyit ettiğini, bu hususta 29014 yılına ait olup 06/06/2015 yılında yapılan genel kurulda ileri sürülmesi gereken ihtarlar olduğunu, bu davada dinlenmesinin mümkün olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizin verilen 25/04/2018 tarih .... E- ... sayılı kararı İstanbul BAM, ... Hukuk Dairesi'nin 30/06/2021 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş, mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; Kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptali talebine ilişkindir.
03.04.2016 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların kooperatif ana sözleşmesine aykırılık teşkil edip etmediği, davacının gerek toplantı tutanağında yazılı olan muhalefetin ve gerekse bu toplantı tutanağın eki niteliğindeki belgelerde divan kurulu başkanlığına ve bakanlık temsilcisi hükümet komiserliğine hitaben yazılan beyan dilekçeleri de incelenmek suretiyle toplantı-karar nisabının hiçbir şüpheye mahal bırakılmaksızın tespiti ile davacının bütçe görüşmelerine ilişkin itirazları, bilanço ve gelir gider tablosuna ilişkin itirazları, kooperatif ana sözleşmesi ve uyuşmazlığa konu genel kurul kararın ilişkin tüm kayıtların incelenerek taleplerinin haklılık durumu konusunda ayrıntılı, gerekçeli, mukayeseli ve denetime imkan sağlayacak bilirkişi raporu tanzimi için dosyanın kooperatif bilirkişisine tevdi ile rapor alınmasına karar verilmiştir.
Prof. Dr. .... tarafından düzenlenen raporda, davaya konu edilen ve Davalı Kooperatifin yönetim ve denetim kurullarının seçimine ilişkin olan 8 nolu gündem maddesi hakkındaki kararın başka bir yargılama neticesinde kesin hükümsüzlüğü tespit edilmiş olup, mahkeme tarafından verilen bu karar Yargıtay ... Hukuk Dairesi tarafından verilen 30.06.2020 tarih ve .... E., .... K. sayılı karar ile onanmış olduğundan, verilen tespit kararının davacı açısından da bağlayıcı olduğu; bu nedenle huzurdaki davada ilgili karar hakkında karar verilmesinin mümkün olmadığı; Kooperatif genel kurullarında hazırlanacak tutanağın şekline ilişkin olarak Koop'da özel bir düzenleme bulunmadığı; bu nedenle TK m. 422 hükmünün kooperatifler açısından da uygulanması gerektiği; bu hüküm uyarınca alınan karara verilen olumlu ve olumsuz oy sayılarının toplantı tutanağına işlenmesi gerektiği; bu hükme aykırı olarak düzenlenen tutanağın ve genel kurulda alınan kararların TBK m. 12/2 uyarınca kesin hükümsüz olduğu; bu nedenle dava konusu genel kurulda alınan 1, 4, 5, 6, 7 nolu kararların geçersiz olduğu; Başkanlık divanının seçimini konu edinen | nolu genel kurul kararının Kanun ve ana sözleşmede öngörülen şekle aykırı olmasından bahisle geçersiz. olduğu; ancak davacı'nın, başkanlık divanına toplantı tutanağının imzalarıması konusunda yetki verilmesine ilişkin olarak olumlu yönde oy kullandığının anlaşıldığı; bu nedenle davacı tarafından geçersizliğin ileri sürülmesinin çelişkili davranış yasağı kapsamında dürüstlük kuralına aykırı olarak nitelendirilmesi gerektiği; Toplantı tutanağının Kanun'da ve ana sözleşmede öngörülen şekle aykırı tutulmasının kesin hükümsüzlüğe neden olmayacağı sonucuna varıldığı takdirde; Davacı'nın 1 nolu başkanlık divanının seçimine ilişkin karar hakkında muhalefet şerhinin bulunmadığı; olumsuz oy kullanıp kullanmadığının da toplantı tutanağından anlaşılamadığı; bu nedenle Davacı'nın bu genel kurul kararının iptali hakkında dava şartlarına sahip olmadığı; davacı tarafından sunulan ve genel kurul toplantı tutanağına eklenen beyanlar incelendiğinde davacı'nın 4 ve 6 nolu genel kurul kararlarına karşı muhalefet şerhini sunmuş olduğunun anlaşıldığı ve bu kararlar hakkında iptal talebinde bulunmasının mümkün olduğu; ancak bu gündem maddelerinin genel kurulda görüşülmesi neticesinde genel kurulda red kararının verildiği; kural olarak olumsuz genel kurul kararları hakkında dava açılması mümkün olmasına rağmen, davacı'nın talepleri dikkate alındığında bu gündem maddelerinin reddedilmesi ile Davacı'nın amacına ulaşmış olduğu; Davacı'nın söz konusu red kararlarına karşı iptal talebinde bulunmasına ilişkin olarak hukuki bir menfaatinin bulunmadığı belirtilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, "genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4 ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." hükmünü; aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur" hükmünü; anasözleşmenin 33. maddesinin 1. fıkrası "Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortaklardan genel kurula katılma hakkına sahip olanların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması gerekir." hükmünü; 2. fıkrası ise "Genel kurulda kararlar, ortaklar cetvelinde imzası bulunanların yarıdan fazlasının oyu ile alınır." hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları,6098 sayılı TBK'nın 26 ve 27. maddeleri hükümlerine göre mutlak butlanla batıldır ve mutlak butlan nedenleri tarafların istek ya da itirazları olmasa dahi hakim tarafından resen nazara alınır.
Diğer yandan, anasözleşmenin 33. maddesinin son cümlesinde yer alan "Genel kurulda kararlar, ortaklar cetvelinde imzası bulunanların yarıdan fazlasının oyu ile alınır" hükmü TBK'nın 19. maddesi hükmü gereğince yorumlandığında ağırlaştırılmış nisap getirme amacıyla konulmamış olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Hazirun cetveli, genel kurul toplantısına iştirak eden ortaklara toplantıya katıldıklarını imzaları ile tasdik imkanı veren bir belge olup, hazirun cetvelinde imzası bulunanlara toplantıyı sonuna kadar izleme ve kararlara katılma yükümlülüğü getiren yasal veya sözleşmeye dayalı bir düzenleme mevcut değildir. Yasa ve anasözleşmede belirlenen toplantı nisabını etkilememek kaydıyla toplantıya katılan ortakların bir bölümünün genel kuruldan ayrılması mümkün bulunduğundan, toplantı ve karar nisabının da her gündem maddesinin oylamasına katılan kişilerin sayısı esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir.
Karar nisabının her madde için ayrı ayrı o madde oylamasına katılan ortak sayısına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Karar alınan maddeyle ilgili ayrı bir sayım yapılmaması, katılım ve olumlu-olumsuz oy sayılarının yazılmaması durumunda, oylamaya katılım sayısı bir önceki madde oylamasına katılan ortak sayısına göre belirlenir. (Yüksek Yargıtay 23'ncü Hukuk Dairesi'nin 13/04/2015 gün ve 2014/5805 esas,2015/2541 karar sayılı ilamı)
Yine bir maddenin oyçokluğuyla kabul edilip veya reddedilmesi ve red ve kabul edenlerin sayısının yazılmaması halinde Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre oylamaya katılanların yarısından bir fazlasının red veya kabul oyu kullandığı kabul edilmektedir.
Davacılar vekili dava dilekçesinde,davalı kooperatifin 03/04/2016 tarihli olağan genel kurulunda alınan kararlarını toplantı ve karar nisabına uyulmadığından bahisle batıl olduklarının tespiti ile iptallerine karar verilmesini talep etmiştir.
Buna göre açılış ve toplantı başkanlığının oluşturulması ve nisabın sağlanamaması nedeniyle oylamanın yapılamadığı 9.madde hariç diğer maddelerin batıl olup olmadıklarının,sözü geçen genel kurul için toplantı ve karar nisabının ne olduğunun tespiti önem arz etmektedir.
Davalı kooperatifin dava konusu olağan genel kurul toplantısına 3130 ortaktan, asaleten ve vekaleten toplam 1560 ortak katılmıştır.Buna göre toplantı nisabı olan 783 sayısına ulaşılmıştır.
Gündemin 3'cü maddesinde,Başkanlık divanına genel kurul tutanaklarının imzalama yetkisinin verilmesi oylanıp oybirliği ile anılan madde kabul edilmiştir.Bu maddenin oylamasına kaç ortağın katıldığı tespit edilmemiştir.Ancak ilk iki maddenin oylamasına katılan ortağın aynı sayıda bu maddenin oylamasına katıldığı kabul edildiğinde 1560 ortağın bu maddenin oylamasına katıldığı ve maddenin oy birliği ile kabul edildiği,toplantı ve karar nisabının var olduğu anılan maddenin batıl olmadığı anlaşılmaktadır.
Gündemin 4'ncü maddesinde,2015 yılı faaliyetleri kapsamında,2015 yılına ait yönetim kurulu faaliyet raporu,bilanço,gelir-gider tablosu ile denetim kurulu raporunun ve mevcut yönetim ile denetim kurulu üyelerinin yeniden seçime katılabilmelerini oylamaya sunulduğu,oylama sonucu 2015 yılına ait yönetim kurulu faaliyet raporu,bilanço,gelir-gider tablosu ile denetim kurulu raporunun ve mevcut yönetim ile denetim kurulu üyelerinin yeniden seçime katılabilmeleri oyçokluğu ile reddedilerek kabul edilmediği,teklifi reddeden ortak sayısının yazılı olmadığı görülmektedir.Maddenin oylamasına kaç kişinin katıldığı,kaç kişinin kabul, kaç kişinin red, kaç kişinin çekimser oy kullandığı tespit edilmemiştir. Bu nedenle bir önceki maddenin (3.maddenin) oylamasına katılan ortak sayısı baz alınarak toplantı ve karar nisabı hesap edilecektir. Buna göre yine oylamaya 1560 ortağın katıldığı ve bunların yarıdan bir fazlasının yani 781 üyenin red oyu ile teklifin reddedildiği kabul edilmesi gerekli olup batıl olduğu iddia edilen madde için toplantı ve karar nisabının var olduğu anılan maddenin batıl olmadığı, bununla birlikte alınmış bir karar bulunmayıp iptalinin kabil olmadığı olmadığı anlaşılmıştır.
Gündemin 5'nci maddesinde, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibralarının oylandığı,oylama sonucu yönetim ve denetim kurulu üyelerinin oy çokluğuyla ibra edilmedikleri görülmektedir. Maddenin oylamasına kaç kişinin katıldığı,kaç kişinin kabul kaç kişinin red kaç kişinin çekimser oy kullandığı yine tespit edilmemiştir. Bu nedenle bir önceki maddenin (4.maddenin) oylamasına katılan ortak sayısı baz alınarak toplantı ve karar nisabı hesap edilecektir. Buna göre yine oylamaya 1560 ortağın katıldığı ve bunların yarıdan bir fazlasının yani 781 üyenin red oyu ile yönetim ve denetim kurulunun ibra edilmediği kabul edilmesi gerekli olup batıl olduğu iddia edilen madde için toplantı ve karar nisabının var olduğu anılan maddenin batıl olmadığı, bununla birlikte ibra edilmeme kararının iptalinin de talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Gündemin 6'ncı maddesinde,yönetim kuruluna yetki verilmesi ve yönetim kurulunca belirlenen ödeme takvimine uymayanlara gecikme zammı uygulanmasının oylamaya sunulduğu,oylama sonucu teklifin 726 red oyu ile yani oyçokluğu ile reddedilerek kabul edilmediği görülmektedir. Maddenin oylamasına kaç kişinin katıldığı,kaç kişinin kabul kaç kişinin red kaç kişinin çekimser oy kullandığı yine tespit edilmemiştir. Ancak red oyu kullananların sayısı belli olup teklif kabul edilmediğine göre bu kez 726 red oyuna karşılık 725 kabul oyunun kullanıldığı kabul edilerek toplantı ve karar nisabı hesap edilecektir. Buna göre oylamaya 726+725=1451 ortağın katıldığı ve bunların yarıdan bir fazlasının yani 726 üyenin red oyu ile teklifin reddedildiği kabul edilmesi gerekli olup batıl olduğu iddia edilen madde için toplantı ve karar nisabının var olduğu anılan maddenin batıl olmadığı, kabul edilmiş bir karar bulunmadığından iptalinin de talep edilemeyeceği anlaşıldı.
Gündemin 7. maddesinde,her ortağa bir daire sloganı ile başlatılan çalışmanın devamlılığının sağlanması ve gerek duyulması halinde ortaklardan oluşacak bir çalışma komisyonunun kurulması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin oylandığı,oylama sonucu teklifin oy çokluğuyla kabul edilmediği görülmektedir. Maddenin oylamasına kaç kişinin katıldığı,kaç kişinin kabul kaç kişinin red kaç kişinin çekimser oy kullandığı yine tespit edilmemiştir. Bu nedenle bir önceki maddenin (6.maddenin) oylamasına katılan ortak sayısı baz alınarak toplantı ve karar nisabı hesap edilecektir. Buna göre 6.maddenin toplantı nisabı 726+725 =1451 olarak kabul edildiğinden,7.maddenin oylamasına da 1451 ortağın katıldığı ve bunların yarıdan bir fazlasının yani 726 üyenin red oyu ile yönetim kuruluna yetki verilmesi teklifinin reddedildiği kabul edilmesi gerekli olup batıl olduğu iddia edilen madde için toplantı ve karar nisabının var olduğu anılan maddenin batıl olmadığı, kabul edilmiş bir karar bulunmadığından iptalinin de talep edilemeyeceği anlaşıldı.
3/04/2016 tarihli genel kurul 8 nolu gündem maddesine ilişkin talep yönünden, aynı talebin Bakırköy .... ATM'nin .... esas sayılı dosyası üzerinden değerlendirilmek suretiyle gündem maddesinin batıl olduğunun tespitine karar verilmesi ve kararın kesinleşmiş olması nedeniyle talebin konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, davacının diğer maddelere ilişkin butlan ve iptal taleplerinin reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-03/04/2016 tarihli genel kurul 8 nolu gündem maddesine ilişkin talep yönünden, aynı talebin Bakırköy .... ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden değerlendirilmek suretiyle gündem maddesinin batıl olduğunun tespitine karar verilmesi ve kararın kesinleşmiş olması nedeniyle talep konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacı tarafın diğer maddelere ilişkin talepleri yönünden davanın reddine,
3-Alınması gerekli 80,70 -TL harcının peşin yatırılan 29,20-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 51,50 -TL eksik harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça sarf edilen bozma öncesi tebligat ve müzekkere gideri 186,40 TL ile bozma sonrası 2.020,00 TL olmak üzere toplam 2.206,40 TL nin 1/2 si olan 1.103,20 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına takdir olunan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına takdir edilen 5.100,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı asil ile davalı vekillerinin yüzlerine karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.19/01/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır