T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/808 Esas
KARAR NO: 2024/535
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/06/2021
KARAR TARİHİ: 24/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/07/2024
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ..... plakalı aracın şirket yetkilisi ...... ’nin sevk ve idaresinde 08.02.2021 tarihinde giderken aracın motorundan çok büyük bir ses geldiğini, aracı sağa çekip aracı durdurduğunu, çekici ile yetkili ..... servisine götürdüğünü, aracın alt kısmında şanzıman bölümünde kaçak olduğunu, tahrik aksamı üzerinde yer alan kısa şaftın kırılmış olduğunun görüldüğünü, davalıya Gaziantep ...... Noterliği 15.02.2021 tarihin ...... yevmiye nosu ile bu arızanın gizli ayıp dan kaynaklanabileceği endişesi ile zararların tazmini için ihtarname çekildiğini, Gaziantep .....Ticaret Mahkemesi ...... Sayılı dosyası ile alınan 31.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre "tespit konusu aracın periyodik bakımları yapıldığı göz önüne alındığında ve hali hazırdaki durumuna dikkat edildiğinde kırılan şaft parçasının kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı üretim ve imalat kusurlarından kaynaklanabileceği kanati hasıl olmuştur" diyerek kırılan bu parçanın tekrar kullanılamayacağını ve temas edip zarar vermiş olduğu başka parçaların da olduğu anlaşılmış olup bu parçaların da değişimi gerekli olmuştur." şeklinde beyanla zararın 163.444,57 TL olarak hesaplandığını, 60.000 km deki bir araçtan beklenemeyecek derecede bir hasar olması dolayısıyla bu ayıp gizli bir ayıp olup müvekkilin kusurunun bulunmadığını, kusur tespiti sonrası gizli ayıbın varlığı nedeni ile bu defa yine davalıya Gaziantep ..... Noterliği 09.04.2021 tarih ...... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile zararların giderilmesi istendiğini, aracın 26.04.2021 tarihinde ..... yetkili servisinde 175.613,28 TL karşılığında tamir ettirildiğini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla gizli ayıbın tespiti ile ..... plakalı ..... Marka ..... matic tipi aracın bilirkişi raporuna ilaveten kur etkisiyle oluşan ve alıcı müvekkilim tarafından ödenen 175.613,28 TL’nin ödeme tarihi olan 26.04.2021 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, değer kayıbınından dolayı şimdilik 1000 TL olarak dava tarihinden itibaren davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı ..... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında herhangi bir satım ilişkisi bulunmamakta olup dava konusu aracın dava dışı 3. kişiden satın alınmış olup ikinci el olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu aracın ithalatçısı konumunda olduğunu, dava konusu aracın 7 yaşında olduğunu ve ayrıca 3 defa el değiştirdiğini, huzurdaki davanın açılış tarihinin 28.09.2021 tarihi olup mevzuatta öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi fazlasıyla geçirilmiş bulunduğunu, aracın söz konusu şikayet iddiası ile 1 kez servise getirilmiş olup bahsi geçen şikayetin kullanıcı kaynaklı olduğunun tespit edilerek davacının onayıyla dava konusu aracın onarıldığını, dava konusu aracın ilk sahibi tarafından 2015 yılında satın alındığını, dava dilekçesinde yer alan iddiaların aksine mezkur araçtaki şikayet davacının öngörülen periyodik bakım sürelerine riayet etmemiş olması, aracın servislere düzensiz, eksik gelmiş olması ve kullanıcının aracı olağan kullanım dışında kullanması nedeniyle ortaya çıkmış olduğunu, dava konusu aracın ayıplı olduğunun kabulü mümkün olmamakla birlikte aksi kanaatte olunması halinde, dava konusu araçta şanzımanın yenilenmesinin değer kaybı yaratmayacağını, aracın 3 kez el değiştirmiş olup, kaza geçmişinin sorgulanması için tramer kaydının celbi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, ...... plakalı aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı ayıp sebebi ile ödenen bedel ve değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.
-Mahkememizce araç tescil kayıtları, Gaziantep ...... Ticaret Mahkemesi ...... değişik iş sayılı dosyası, servis ve tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Somut olayda tarafların iddia ve savunmaları nazara alındığında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davacının maliki davalı tarafın ithalatçısı olduğu aracın davacının iddia ettiği şekilde ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliğinin ne olduğu(gizli-açık ayıp), muayene ve ihbar yükümlülüğünün davacı tarafça süresinde yerine getirilip getirilmediği, dava konusu araç iddia edildiği şekilde ayıplı ise bu ayıbın imalattan mı yoksa kullanımdan mı kaynaklı bir ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıp sebebi ile yapıldığı belirtilen masrafların davacı tarafça davalıdan talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecekse miktarı, ayıp sebebiyle araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarı ve davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalının husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazının yerinde olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
-Kural olarak satış öncesinde davacı alıcıyı aracın hasarlı olduğu konusunda bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini ispat yükü davalı satıcıdadır.
-Uyuşmazlığın ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya sayılı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
-Türk Borçlar Kanunu’nun satım sözleşmesine dair hükümlerinin (TBK m. 207 vd) esasen tacirler arasında yapılan satım sözleşmelerine de uygulanması benimsenmiştir. Bununla birlikte satım sözleşmesinde malın ayıplı olması halinde özel hükümler öngörülmüştür (TTK m. 23/1-c). Dolayısıyla tacirler arası satım sözleşmelerine Borçlar Kanunu hükümleri ile birlikte TTK m. 23/1-c hükmü de uygulanacaktır.
-Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti olay tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 23/1-c maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre; Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur.
-TTK 23/1-c. maddesinde gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Türk Borçlar Kanunun 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Türk Borçlar Kanunun 223. Maddesine göre; alıcının, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorunda olduğu, alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı, ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
-Değer kaybı, aracın hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
-Mahkememiz dosyası Gaziantep ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar da nazara alınarak dava konusu aracın davacının iddia ettiği şekilde ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın niteliğinin ne olduğu (gizli-açık ayıp), muayene ve ihbar yükümlülüğünün davacı tarafça süresinde yerine getirilip getirilmediği, dava konusu araç iddia edildiği şekilde ayıplı ise bu ayıbın imalattan mı yoksa kullanımdan mı kaynaklı bir ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıp sebebi ile yapıldığı belirtilen masrafların davacı tarafça davalıdan talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecekse miktarı, ayıp sebebiyle araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarının ne olduğu ile uyuşmazlığın tespiti amacıyla makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 24/08/2022 tarihli ön raporda özetle; Gaziantep ...... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... Sayılı dosyası ile delil tespiti yapılarak hazırlanmış olan 31.03.2021 tarihli Bilirkişi Raporu, ...... yetkili servisinden aracın ilk tescil tarihinden, arızalandığı 08.02.2021 tarihine kadar yapılmış olan periyodik bakımlarına ilişkin kilometre bilgilerini içeren servis raporlarının ve periyodik bakımların kaç kilometrede yapılması önerildiği bilgisi (10.000 km, 15.000 km vb.),26.04.2021 tarihinde ...... yetkili servisinde yapılan tespitler, onarımlar ve servise giriş-çıkış kilometrelerinin, ..... yetkili servisinden aracın şaft bağlantı kaplinlerinin ve istavrozların kontrol aralıklarının sorularak, bakımlarının ne zaman yapıldığına dair bilgilerin dosya muhteviyatına sunulması gerektiği, Dava konusu aracın mekanik aksamlarında yapılan onarımlar sebebiyle araçta değer kaybı oluşmadığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememiz dosyası ön raporda belirtilen eksikler tamamlanarak yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin 06/04/2023 tarihli raporunda özetle; davacı tarafın araçtan normalin dışında ses gelmesi üzerine aracı servise götürdüğü, kullanıcının bu sesin nereden kaynaklandığını bilme ihtİmali olmadığı (mekanik aksama hakim profesyonel sürücü değilse), anılan parçanın kırılmasının kullanım kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı oluşabileceği ve Gaziantep ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... D. İş sayılı delil tespiti dosyasıyla aracın onarımı için belirlenen KDV Dahil 163.444,57 TL onarım bedelinin rapor tarihi 31.03.2021 itibariyle uygun bedel olduğu, dava konusu aracın mekanik aksamlarında yapılan onarımlar sebebiyle araçta değer kaybı oluşmadığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Alınan raporlara sunulan beyan ve itirazlara nazara alınarak dava konusu araç üzerinde iddia olunan ayıpların teknik olarak mevcut olup olmadığı, araçta üretim hatası, ayıp bulunup bulunmadığı, varsa ayıbın gizli-açık ayıp niteliğinin tespiti, dava konusu araç üzerindeki arızaların kaynağı, kullanıcı hatası bulunup bulunmadığı hususlarının tespiti ve varsa ayıptan kaynaklı değer kaybı bedelinin tespiti amacıyla dosyanın İTÜ öğretim üyeleri otomotiv alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından eksiklerin giderilmesi akabinde düzenlenen 12/01/2024 tarihli raporda özetle; davacı ..... Araçlar ve Gıda Sanayi Tic. Ltd.
Şti.’ne ait ...... plakalı ..... marka, ..... tipi, 2014
model, *......* şasi numaralı otomobilin tahrik aksamlarında erken safhada
meydana gelmiş olan arıza nedeniyle üretim kaynaklı GİZLİ AYIPLI MAL olarak
değerlendirilmesi gerektiği, ...... Araçlar Tic. ve San. A.Ş. tarafından 26/04/2021
tarihinde düzenlenmiş faturada listelenmiş onarım kalemlerinin ayıba konu arıza ile uyumlu
olduğu, takdir edilen bedelin kadri maruf olduğu ve otomobilin ayıplı olması nedeniyle onarım
bedelinden davalı tarafın sorumlu olması gerektiği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Tarafların hukuki nitelikte olmayan teknik itirazlarının
değerlendirilerek her bir itiraz yönünden teknik gerekçelerle açıklama yapmak suretiyle ek rapor
düzenlenmesi amacıyla dosya yeniden 3'lü heyete tevdi edilmiş, düzenlenen 10/03/2024 tarihli raporda özetle; 12/01/2024 tarihli raporumuzda tespit etmiş olduğumuz üzere; dava konusu otomobilin
geçmiş servis evrakları incelendiğinde 16295km, 28161km 33735km ve 48984km kullanım
mesafelerinde periyodik bakımlarının gerçekleştirildiği, Gaziantep ..... Asliye Ticaret
Mahkemesi’nin ...... D.İş. numaralı dosyasına sunulmuş Bilirkişi Raporu incelendiğinde; arızalı
halde incelenen aracın 59849km kullanım mesafesinde olduğu, ...... plakalı aracın tahrik
aktarma şaftının istavroz bölgesinden kırıldığı, seyir esnasında meydana gelen olayın şanzıman
gövdesine de zarar verdiği, bahse konu tahrik şaftında oluşan arızanın
periyodik bakımların zamanında uygulanmaması ile illiyet bağı bulunmadığı kök raporda
ayrıntılı olarak verilmiş olup bu yöndeki görüşün tekrarlandığı, dava konusu otomobil; hiç
bakım görmemiş olsa dahi tahrik şaftında benzeri bir hasar oluşmasının mümkün olmadığı, otomobilin hasar öncesi periyodik bakımlarının uygulandığının dava dosyasındaki verilerden anlaşıldığı, meydana gelmiş olan hasarın bakım eksikliği ile ilgisinin bulunmasının teknik açıdan
mümkün olmadığı, ..... Araçlar Tic. ve San. A.Ş. tarafından 26/04/2021 tarihinde düzenlenmiş
faturada dava konusu aracın 175.613,28-TL bedel karşılığında onarıldığının belirtildiği, değer
kaybı, yapılan onarım işlemlerine rağmen aracın orijinaline döndürülememesinden
kaynaklandığı, bu durumun genellikle aracın şasi ve karoser aksamında yapılan onarımlar,
mekanik aksamda ise değişim yerine aslına uygun olmayan alternatif yöntemlerle onarım neticesi
oluştuğu, çalıştıkça yıpranan sökülebilir hareketli parçalarda, orijinali ile yapılan değişim
işlemleri, o parçanın servis ömrünü sıfırlamak olup bir değer kaybına sebebiyet vermeyeceği, bu bakımdan, onarımı yetkili servis eliyle gerçekleştirilmiş dava konusu otomobilde, kaporta ve
gövde aksamı hasar almış bir araç gibi değer kaybı oluşması oluşmayacağı, değiştirilen
mekanik aksam değer kaybı yaratacak nitelikte olmadığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Bilirkişi kök ve ek raporları taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettikleri görülmüştür.
-Mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Alına raporlar dosyada mevcut servis kayıtlarıyla da sabit olduğu üzere dava konusu araçtaki arızanın kullanıcı hatası ya da bakım eksikliğinden değil, üretim hatasından kaynaklanmaktadır. Yine raporda yer verildiği üzere " dava konusu otomobil; hiç
bakım görmemiş olsa dahi tahrik şaftında benzeri bir hasar oluşmasının mümkün olmadığı" bu haliyle dava konusu araçtaki tahrik
aktarma şaftının istavroz bölgesinden kırıldığı, seyir esnasında meydana gelen olayın şanzıman
gövdesine de zarar verdiği, dava konusu araçtaki üretim hatası / eksikliğinin bulunduğu ve bu nedenle iş bu arızaların gizli ayıp niteliğinde olduğunun kabulü gerekmiştir.
-Bu haliyle davalı tarafın aracın ithalat ve/veya tedarikçisi sıfatıyla araçta ortaya çıkan ayıplardan sorumlu olduğu, dava konusu aracın birden fazla kez satış yoluyla el değiştirmesinin davalının gizli ayıptan sorumluluğunun ortadan kaldırmayacağı, dava konusu araçta davacı ve/veya dava dışı araç sahiplerinin kullanım hatasından kaynaklanan bir ayıp ya da eksikliğin bulunmadığı görülmekle, davacı tarafın dava konusu aracın tamiri amacıyla ödemiş olduğu 175.613,28 TL tamirat bedelinin ıslah dilekçesi doğrultusunda davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.
-Her ne kadar davacı tarafça araç tamir bedeli ile birlikte değer kaybı bedeli isteminde bulunulmuş ise de dava konusu araçtaki arızanın kaporta ve
gövde aksamı gibi değer kaybı oluşturabilecek sebeplerden kaynaklanmadığı, araçtaki arızanın tamir yoluyla giderildiği, tamir yoluyla değiştirilen mekanik aksamın değer kaybına sebebiyet vermeyeceği anlaşıldığından bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Sabit olan 175.613,28 TL tamirat bedelinin 26/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafın değer kaybı bedeline ilişkin talebinin esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 11.996,14-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.016,11-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.980,03- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.016,11-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 13.500,00 TL bilirkişi ücreti, 817,80-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere 14.377,10-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına (%99,43) göre hesap edilen 14.295,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 28.098,12-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddine karar verilen miktar üzerinden hesap edilen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'nun ...... numaralı arabuluculuk dosyasında suç üstü ödeneğinden karşılanarak ödenen 1.320,00 TL'nin davanın kabul red oranına (%99,43) göre hesap edilen 1.312,53-TL'sinin davalıdan, 7,47-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine, (Bilirkişiler ...... ve ..... 'ya takdir edilen toplam 8.000,00 TL bilirkişi ücreti sistem hatası nedeniyle ödenemediğinden, ilgili bilirkişilere ödeme yapıldıktan sonra bakiye kalan miktarın iadesi kaydıyla)
10-Karar kesinleştiğinde Gaziantep ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Değişik İş sayılı dosyasının ilgili Mahkemesine iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e-duruşma ortamında yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/05/2024
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim .....
e-imzalıdır