T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/916 Esas
KARAR NO: 2022/516
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/11/2021
KARAR TARİHİ: 10/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 29/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Davalının 07/04/2021 tarihinde, 25/07/2011 keşide tarihli ve 1.000.000 USD bedelli keşidecisi ... Kuyumculuk Ltd. Şti. olan çeke dayanarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 20.000 USD bedelin tahsili için İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas dosyasından ilamsız icra takibi yaptığını, müvekkilinin ilgili dosyadan kendisine gönderilen ilamsız takipte ödeme emri tebligatından geç haberdar olduğunu ve bu nedenle süresinde takibe itiraz edemediğini beyanla davaya konu icra dosyasında müvekkilinin borçlu olduğunu gösteren somut herhangi bir belge gösterilmediği gözetilerek başkaca teminat istemeden veya en düşük teminat mukabilinde, bu da mümkün değilse İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinin durdurulmasına, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalının icra takibinde kötü niyetli olduğu gözetilerek %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazlarının bulunduğunu, takip dosyasının İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nde olduğunu, işbu davada İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğunu, davacı tarafın davasını ikame ederken harcı ödemek zorunda olduğunu, harcın dava şartı olduğunu, dava konusu yapılan icra dosyasında takibin USD alacak üzerinden yapıldığını, dava tarihi itibariyle de USD kurundaki değişmeler dikkate alınarak harca esas değerin belirlenerek buna göre harç ödenmesi gerektiğini, davanın açıldığı tarih olan 03.11.2021 tarihindeki harca esas değerin 193.000 TL'yi geçmediğini, bu nedenle davacı tarafın buna göre harcı ikmal etmesi gerektiğini, müvekkilinin yasal ve meştu hamil olduğunu, takip konusu çek ile ilgili davacının bugüne kadar dava açmadığı gibi yasal bir şikayette de bulunmadığını, çek ortaya çıkıp işlem yapılına davacının inkar yoluna gittiğini, ispat külfetinin davacı üzerinde olduğunu, davacı ve diğer borçluların ... Kuyumculuk Ltd. Şti.'nin ortakları olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu beyanla yetk itirazının kabulüne, harç eksikliği nedeniyle davanın reddine, ihtiyati tedbirin reddi ile kaldırılmasına, netice olarak davanın reddine, davacı tarafın asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün dosyasında davalı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan takip sebebiyle davacının, davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Mahkememizin 18/02/2022 tarihli celsesinde davanın mahiyeti gereği dava tarihi itibariyle USD efektif satış kuru üzerinden harcın yatırılması gerektiğinden bahisle eksik harcın tamamlatıldığı, Mahkememizin 29/04/2022 tarihli celsesinde ise davanın aydınlatılması kapsamında görülen lüzum üzerine davacı vekilinin alınan beyanında taleplerinin dava konusu edilen icra takibine dayanak çek bakımından borçlu olmadığına ilişkin olduğunu bildirdiği, buna göre eksik kalan harç miktarının tamamlanması yönünde ara karar oluşturulmuş ise de davacı vekilinin celse arasında sunduğu 06/05/2022 tarihli beyan dilekçesinde taleplerinin belirtilen icra dosyasında alacaklı olduğunu iddia eden davalıya karşı herhangi bir borçlarının olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesine ilişkin olduğunu bildirmesi sebebiyle Mahkememizin bir önceki celsesinin harç tamamlatmaya ilişkin ara kararından dönülmesine dair karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 13/05/2022 tarihli celsesinde icra takibine konu edilen çekten dolayı sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca mı ya da başka bir amaçla mı takibe girişildiği hususunda açıklamada bulunmak üzere davalı tarafa iki haftalık süre verilmiş olup davalı vekili tarafından beyan dilekçesi sunulmuş ise de bu yönde herhangi bir açıklama yapılmamakla birlikte Mahkememizin işbu ara kararından dönülmesi talebinde bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizin 29/04/2022 tarihli celsesinde davalı vekili tarafından ibraz edilen çekin incelenmesinde; ...bank .... şubesine ait, keşidecisinin ... Kuyumculuk San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğu, hamile düzenlenen çekin 1.000.000,00 USD bedelli olduğu, çekin arkasında yer alan ciro zincirinde ilk cirantanın ...., daha sonra sırasıyla ...,... olduğu, çekin en son yetkili hamilinin ise ... olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda davaya dayanak icra dosyasında 25/07/2011 keşide tarihli olduğu belirtilen ve cevap dilekçesinde keşide tarihi bakımından herhangi bir açıklama bulunmayan dava konusu çekin zamanaşımına uğraması sebebiyle davacı hamilin, davalı ciranta ile onun dışında kalan dava dışı .... ve ...'a karşı icra takibi yürüttüğünün Mahkememizce değerlendirildiği, icra takibine konu edilen çekten dolayı sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca mı ya da başka bir amaçla mı takibe girişildiği hususunda açıklamada bulunmak üzere davalı tarafa süre verilmiş ise de davalı vekili sunmuş olduğu beyan dilekçesinde ispat külfetinin davacı üzerinde olduğundan bahisle işbu ara karardan dönülmesini talep etmiş ise de Mahkememiz ara kararının davanın aydınlatılması kapsamında oluşturulduğu, bu anlamda ispat külfetinin kimin üzerinde olduğunun bir öneminin olmadığı nazara alınarak az önce de bahsedildiği üzere mevcut delil durumu ve dosya kapsamı ile çekin arkasında süresinde bankaya ibraz edildiğine dair bir kayıt da bulunmadığı dikkate alındığında dava konusu çekin zamanaşımına uğraması sebebiyle ciranta konumunda olan davalıya karşı icra takibinin başlatıldığının Mahkememizce kabul edildiği, buna göre arkasında süresinde bankaya ibraz edildiğine dair kayıt bulunmayan dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilmediğinden zamanaşımına uğradığından çekle ilgili olarak kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilse de taraflar arasında temel ilişki varsa çekin yazılı delil başlangıcı olarak kabul edileceği, bu durumda davalı alacaklının alacağını her türlü delille kanıtlayabileceği, taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde ise davalı hamilin sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak keşideci hakkında alacak talebinde bulunmasının mümkün olduğu, davacının ise keşideci olmadığı ve ciranta konumunda olduğu, yapılan açıklamalar uyarınca davalı alacaklı ile davacı ciranta arasında temel ilişki bulunmadığına göre dava konusu zamanaşımına uğramış çeke dayalı olarak ciranta sıfatı taşıyan davacıya karşı icra takibi yapılarak alacağın tahsil edilmeye çalışılmasının yasal olarak mümkün olmadığı anlaşılmakla açılan davanın kabulü ile İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, hukuki yararı bulunmadığından takibin iptaline ilişkin davacının talebinin reddine, davalının takipte haksız ve kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE,
1-İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacının, davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, takibin iptaline ilişkin talebin reddine,
2-Şartları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 13.249,66 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.793,49 TL ile 518,92 TL tamamlama harcının toplamından oluşan 3.312,41 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 9.937,25 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça sarf edilen 59,30 TL başvurma harcı, 2.793,49 TL peşin harç, 518,92 TL tamamlama harcı, 42,50 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.414,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 22.027,46 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır