T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1005 Esas
KARAR NO: 2022/1088
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/11/2022
KARAR TARİHİ: 27/12/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari merkezinde bulunan, muhasebe kayıtlarını, ticari defter ve kayıtlarını, bilgisayar verilerini içeren bilgisayarlara karşı sistemsel virüs/siber saldırı gerçekleşmiş olduğunu, bu saldırı neticesinde müvekkili şirket tarafından bilgisayar verilerine ulaşılamamış ve saldırı neticesinde müvekkili şirketin 2022 e-Defter kayıtlarının bulunduğu bilgisayar sisteminde 01/2022, 02/2022,03/2022, 04/2022, 05/2022 ve 06/2022 dönemleri kayıtlarının zayi olduğunun tespit edilmiş olduğunu beyanla; müvekkili şirkete ait 2022 yılı e-Defter 01/2022, 02/2022,03/2022, 04/2022, 05/2022 ve 06/2022 dönemlerine ait beratların ve ilgili ticari kayıtların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 82/7 maddesine istinaden açılmış zayi belgesi istemine ilişkindir.
Davacı vekiline mahkememizin 09/11/2022 tarihli tensip tutanağının 1 nolu bendi ile; zarar gördüğü iddia olunan e-defter ve berat dosyalarının ikincil örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan veya e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlarından temin edilemediğini tevsik edici bilgi ve belgeleri sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde sunulmadığı takdirde dosyada bulunan mevcut deliller itibariyle karar verileceğine ilişkin süre verilmiştir.
Davacı vekili uyap sistemi üzerinden mahkememize ibraz ettiği 13/12/2022 tarihli beyan dilekçesi ile; müvekkili şirketin ticari merkezinde bulunan, muhasebe kayıtlarını, ticari defter ve kayıtlarını, bilgisayar verilerini içeren bilgisayarlara karşı sistemsel virüs/siber saldırı gerçekleşmiş olduğunu, bu saldırı neticesinde müvekkili şirket tarafından bilgisayar verilerine ulaşılamamış ve saldırı neticesinde müvekkili şirketin 2022 e-Defter kayıtlarının bulunduğu bilgisayar sisteminde 01/2022, 02/2022,03/2022, 04/2022, 05/2022 ve 06/2022 dönemleri kayıtlarının büyük çoğunluğunun zayi olduğunun tespit edilmiş olduğunu, iş bu tespite ilişkin tutanağı dilekçesi ekinde mahkememize ibraz ediyor olduklarını, 2022/01-06 dönemi e-Defter beratlarının yeniden oluşturulabilmesi için GİB sisteminde yüklü bulunan e-Defter beratlarının silinmesi gerektiğini, ilgili işlemin gerçekleştirilebilmesi için de mahkememiz tarafından ilgili dönemlere ilişkin zayi belgesi verilmesi gerektiğini, bu nedenle 2022 yılı e-defter 01/2022, 02/2022, 03/2022, 04/2022, 05/2022 ve 06/2022 dönemlerine ait beratların ve ilgili ticari kayıtların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilince ibraz edilen durum tespit tutanağı başlıklı belgenin incelenmesinde ilgili yazılım firması olarak ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Firmasının onayının bulunduğu görülmektedir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği belirtilmektedir.
Elektronik Defter Genel Tebliğinin (Sıra No: 1) Diğer Hususlar başlıklı (Değişik:RG-19/10/2019-30923) 7.1 maddesinin "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü ihtiva ettiği, Vergi Usul Kanununun 13. maddesinde mücbir sebeplerin "1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk, 2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler, 3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; 4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması; gibi hallerdir." olarak belirtildiği, elektronik defter genel tebliğinde değişiklik yapılmasına dair tebliğde TTK 82/7 maddede öngörülen süreden farklı bir düzenleme yapılmadığı, sadece vergi usul kanunda öngörülen mücbir sebepler nedeniyle e- defterlere ait kayıtların silinmesi, kaybı, bozulması, işlem görememesi, zarar görmesi hallerinde zayi belgesi talep edilebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 01/10/2020 tarih ve 2020/920 Esas 2020/1018 Karar sayılı ilamı).
Tüm dosya kapsamından; davacılar vekili müvekkili şirketin bilgisayarlarında sistemsel virüs saldırısı sonucunda ticari defterlerin tutulduğu kayıtlarda hasar oluştuğu ve hasarın giderilmediğini, davacı şirketlerin 2022 yılı e-defter 01/2022, 02/2022, 03/2022, 04/2022, 05/2022 ve 06/2022 dönemlerine ait beratların ve ilgili ticari kayıtlarının elektronik ortamda zayi olduğundan dolayı tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Elektronik Defter Genel Tebliğinin 7.1 maddesi ve TTK'nun 82/7. maddesi gereğince bu davanın söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içerisinde açılması gerekmektedir. Her ne kadar tebliğde "söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren" ibaresi kullanıldığı ve söz konusu durumdan anlaşılması gerekenin açık olarak belirtilmediği görülmüş ise de, kanun lafzı dikkate alındığında söz konusu durumların ibaresinden e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediğinin anlaşılması gerektiği, buna göre dava açılmadan önce Gelir İdaresi Başkanlığından veya Gelir İdaresi Başkanlığının sınırlı olarak belirtttiği özel entegratör kuruluşlardan alınan defterlerin ikincil örneklerinin temin edilmediği tevsik edici belgelerin sunulması gerektiği, söz konusu başvurunun dava açılmadan önce yapılması gerektiği ve ikincil örneklerin temin edilemeyeceğinin tespitinden itibaren 15 içerisinde zayi davasının açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Ne var ki davacı tarafından sunulan "durum tespit tutanağı" başlıklı belgenin incelenmesinde 16/05/2022 tarihli olduğu ve iş bu davanın 07/11/2022 tarihinde açıldığı görülmektedir. Açılan davanın yasal 15 günlük süresi içerisinde açılmamış olduğu. Sunulan "durum tespit tutanağı" başlıklı belgenin incelenmesi tespit tutanağının alındığı .... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ise Gelir İdaresi Başkanlığı'nın belitmiş olduğu özel entegratör kuruluşlar arasında yer almamaktadır. Açıklanan bu nedenlerle açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından bu hususta yeniden harç alınmasına yer OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.27/12/2022
Katip ...
¸
Hakim ....
¸