T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1030 Esas
KARAR NO: 2023/97
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 14/11/2022
KARAR TARİHİ: 03/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı asil tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... / İstanbul Adresindeki ... Tabelalı ticari işletmenin ... tarihinde yaşanan yangın nedeniyle tamamen yandığını, söz konusu yangon nedeniyle ticari işletmede bulunan tüm mallar ile birlikte pos cihazı, yazar kasa, tüm ticari defterler, 2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022/Eylül dönemine ait ticari defterler ile fatura, yazar kasar, kredi kartı pos cihazı vs tüm belgeler yönünden zayi belgesi verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
Dava, davacı şirketin ticari işletmesine ait 2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022/Eylül dönemine ait ticari defterler ile fatura, yazar kasar, kredi kartı pos cihazı vs tüm belgelerin yangında zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar; hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.
Somut uyuşmazlıkta; TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmaktadır.
TTK'nın 82/7.maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Dosyada mevcut olay yeri raporuna göre 31/10/2022 tarihinde davacıya ait ticari işletmede yangın meydana geldiği, buna göre davacı taraftan bu yangın nedeniyle zayi olayına engel olunmasının beklenemeyeceği sabittir.
Davacı tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermediğine ilişkin dosyaya yansımış herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığından davanın ticari defterler yönünden davacı asilin duruşmadaki beyanları doğrultusunda 2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait yevmiye defterleri kebir defterleri ve envanter defterlerinin zayi olduğu şeklinde kısmen kabulüne karar verilmiş, zayi belgesi verilmesi istenen diğer belge ve cihazların kanuni düzenlemede yer alan hususları kapsamadığı anlaşıldığından fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ...'e ait ticari işletmedeki 2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait yevmiye defterleri kebir defterleri ve envanter defterlerinin zayi olduğunun TESPİTİNE,
-Fazlaya ilişkin fatura, yazar kasa ve kredi kartı pos cihazına ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-İş bu kararın ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Yargılamanın mahiyeti gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının derhal davacı tarafa iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı asilin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2023
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır