T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1094 Esas
KARAR NO: 2023/1320
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 30/11/2022
KARAR TARİHİ: 22/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/12/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İstanbul İli, ... İlçesi, ... Bölgesi (...) ....
Sanayi Sitesi S1 Blok No 32 adresinde faaliyet gösterdiğini, Şirketin aynı adreste 11-14-34-37-57-60
numaralı bağımsız bölümlerde de faaliyetini sürdürdüğünü, bu bölümlerden 32 ve 34 numarada kiracı
olarak bulunduğunu ve 11-14-37-57-60 numaralı bağımsız bölümlerin ise müvekkile ait olduğunu,
davanın kendilerine 27.10.2022 tarihinde tebliğ edilen; ... Yönetimi Yönetim Kurulu Başkanlığı’na
hitaben yazılan 12.10.2022 tarih ve ... sayılı faaliyetten men konulu onay talep yazısı ile
müvekkil firmanın ruhsatsız faaliyetten dolayı 11-14-32-34-37-57-60 numaralı tüm işyerlerinin
mühürlenerek faaliyetten men edileceğini belirten 25.10.2022 tarih ve ... sayılı yazıya karşı
açtıklarını, hukuka aykırı işlemlerden ilkinin ... yönetimi tarafından 17.08.2022 tarih ve ... sayılı
karar ile müvekkilin 32 nolu işyerinin kapısının mühürlendiğini ve faaliyetten men edildiğini, hukuka
aykırı bu işlem nedeniyle şirketin mal üretimi ve yurt dışına satış işlemlerinin durduğunu, söz konusu
işlemin gerekçeli bir karara dayanmadığını, keyfi bir işlem olduğunu, yapılan işlemin eşitlik ilkesine
aykırı olduğunu, müvekkil şirketin adresinin bir üst katında bulunan ve aynı sektörde faaliyet gösteren
iş yerlerine ilgili mevzuatın uygulanmadığını ve işyerlerinin mühürlenmediğini, benzer durumdaki
işyerleri arasında sadece müvekkile ait 32 numaralı işyerinin mühürlendiğini, oysa aynı adreste
bulunan ... Dokuma firmasına uygulama yapılmamasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu,
... Bölge Müdürlüğü’nün ... Dokuma için önce 12.09.2022 tarihli yazı ile işyeri açma ve çalışma
ruhsatı bulunmamaktadır dediğini, ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatının olduğu şeklinde görüş
verdiğini, ... yönetiminin bahsedilen işlemin ardından 07.10.2022 tarih, ... sayılı ve “işyeri
açma ve çalışma ruhsatları iptali hakkında” konulu bir yazı ile müvekkil şirketin 11-14-32-34-37-57-60
numaralı adreste faaliyet gösteren tüm işyerlerine “iş yerlerinin onaylı mimari projesine aykırı olarak
duvarların kaldırılarak bağımsız bölümlerin birleştirildiği” gerekçesi ile söz konusu işyerlerine ait İş Yeri
Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarının iptaline karar verdiğini, 17.08.2022 tarihinde 32 numaralı işyerinin
faaliyetini durdururken gerekçe belirtmeyen yönetimin 07.10.2022 tarihinde tüm işyerlerinin
faaliyetini projeye aykırılık gerekçesiyle durdurduğunu, yönetimin 29.09.2022 tarih ve ....
sayılı yazısında 11-14 ve 57-60 nolu işyerlerinin imara aykırılığından ve aynı yazının devamında OSB
Uygulama Yönetmeliği 44. Maddede “aykırı yapının tespiti halinde aykırılığın giderilmesi için 30
günlük süre verileceği belirtilmesine rağmen, kanunla aykırılığın giderilmesi için kendilerine verilmesi
gereken süre verilmeyerek doğrudan ruhsat iptali yoluna gidildiğini, ruhsat aykırılıklarının giderilmesi
için süre tanınmaması halinde işlemin hukuksuzluğu yönünde verilmiş yargı kararları bulunduğunu,
... Yönetimi’nin işlemleri nedeniyle firmanın zarara uğradığı, mağdur edildiğini ve mağduriyetin
devam ettirildiğini, işlemlerin ardından girilen hukuki arayış ve itirazlar sonucunda Bakırköy ....Asliye
Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş dosyası üzerinden 16.11.2022 tarihli karar ile tedbir taleplerinin
kabul edildiğini, 17.08.2022 tarihli faaliyetten men ve mühürleme işlemi, 07.10.2022 tarihli İş Yeri
Açma ve Çalışma Ruhsatları iptali işlemi ve 12.10.2022 tarihli faaliyetten men işlemlerine ilişkin ayrı
ayrı uygulanmasının tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, imara aykırı olduğu iddia edilen
işlemlerle ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün ... Yönetimi’ne yazdığı
15.11.2022 tarihli yazısında, yapılan işlemlerin sadece birimler arasında geçişi sağlamak amacıyla
kapı açılması olduğu yorumuyla gereğinin yapılmasının istendiğini, imara aykırı olduğu iddia edilen
işlemlerle ilgili müvekkil tarafından hazırlatılan 14.11.2022 tarihli teknik raporda “11-14-57-60
numaralı iş yerlerinin hiçbir yönetmelik ve mevzuata aykırılık taşımadığı, mevcut yapının yapıldığı
kanunlara uygun olduğu, atölye vasfının yitirilmediği, taşıyıcı sistem güvenliğini değiştirecek bir
durum olmadığı, mevcut haliyle sağlam ve dayanıklı olduğunun” belirtildiğini, açıklanan sebeplerle
ruhsat iptali kararının kaldırılmasının gerektiğini, açıklanan nedenlerle açılan davanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş Dosyasının devamı
sayılmasını ve davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı işlemlerinin tespitini, 17.08.2022 tarih ve ... sayılı
faaliyetten men ve mühürleme, 07.10.2022 tarih ve ... sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatları
iptali, 12.10.2022 tarih ve ...sayılı faaliyetten men işlemlerinin iptalini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkil tarafından yapılan işlemlerin hukuka aykırı olduğunu ve ticari hayatını
bitirmeyi amaçladığını iddia ettiğini, dava süreci anlatılırken önemli olacağı düşünüldüğü için davacı
... Tekstil ile dava dilekçesinde sözü edilen ... Dokuma’nın sahiplerinin kardeş olduklarının
belirtilmesi gerektiğini, kardeşler arasında husumete ...’nin de çekilmek istendiğini, süreç
özetlendiğinde; 20.06.2022 tarih ve ... sayılı ruhsat, elektrik ve imar yönünden aykırılıklar sebebiyle
yapılan şikayete istinaden yapılan denetimde, firmanın işyeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı,
bundan dolayı müracaat etmesi gerektiğinin 22.06.2022 tarih ve ... sayılı işyeri denetim tutanağı
ile firma yetkilisine bildirildiğini, firmanın 28.06.2022 tarihinde “Tekstil Deposu” faaliyet konulu İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatı başvurusu yaptığını, 29.06.2022 tarih ve ... sayı ile 30..06.2022 tarih ve
... sayılı dilekçelere istinaden 01.07.2022 tarihinde yapılan denetimde firmanın “tekstil ürünleri
imalatı” faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiğini, mülk sahibinin 30.06.2022 tarih ve ... sayılı
dilekçede, aralarında bir kira sözleşmesi olmadığı bahsiyle, ardından 04.07.2022 tarih ve ... sayılı
dilekçede işyerleri arasındaki duvarların kaldırıldığı bahsiyle imar yönünden aykırılıkların giderilmesi
için şikayette bulunduğunu, 19.07.2022 tarihinde “tekstil ürünleri imalatı” olarak işyeri açma ve
çalışma ruhsatı başvuru yapıldığını, 19.07.2022 tarih ve ... sayılı ile mail yoluyla kira kontratının
iletildiğini, 20.07.2022 tarihinde ilgili ... komisyonunun başvuruda eksiklikler tespit ettiğini, ... vekilinin 22.07.2022 tarih ve ... sayılı başvurusu ile başvurucu taraf ile müvekkili arasında çok
sayıda dava olduğundan dolayı talep edilen ruhsatın kendisine verilmemesini talep ettiğini, ruhsatsız
faaliyetten dolayı 25.07.2022 tarih ve ... sayı ile faaliyetten men kararının verildiğini, 26.07.2022
tarih ve ... sayılı başvuru ile ... Tekstil’in işgalci olduğu, tahliye ile ilgili dava açıldığından
bahsedilerek ruhsat verilmemesi talebinde bulunulduğunu, 27.07.2022 tarih ve ... sayılı dilekçe ile
....Yönetiminden uygunluk belgesi alınamadığı şikayetinde bulunulduğunu, 28.07.2022 tarih
ve ... sayılı yazı ile 60 numaralı işyeri için, 03.08.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile 32-34-37 numaralı
işyerleri için, 03.08.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile 32-34 numaralı işyerlerine ruhsata aykırılıkların
giderilmesi için 30’ar günlük süre verildiğini, 09.08.2022 tarihinde ... sayılı tebliğ ve tebellüğ
belgesi ile işyerlerine faaliyetten men edileceklerine dair tebligat yapıldığını, 10.08.2022 tarih ve ....
sayılı yazı ile ... Yönetimine uygunluk belgesinin neden verilemediği sorusunun sorulduğunu,
aynı tarih ve ... sayılı yazı ile aynı adreste ... Dokuma firmasının da faaliyet göstermesi
sebebiyle uygun belgesi verilmediğinin bildirildiğini, 10.08.2022 tarihinde ilgililerin eksikliklerin
giderilmesi için kendilerine süre verilmesini talep ettiklerini, 11.08.2022 tarih ve 20 nolu Yönetim
Kurulu Kararıyla İmar Müdürlüğü’nün kaçak yapı ile ilgili işlem başlatmış olması ve 10.08.2022 tarih
ve ... sayılı yazıda uygunluk belgesi için olumsuz görüş verildiğinden dolayı firmaya işyeri açma ve
çalışma ruhsatı düzenlenmemesine karar verildiğini, 16.08.2022 tarihinde yapılan denetimde firma
kapalı olduğundan faaliyetten men işlemi yapılamadığının kayıt altına alındığını, 16.08.2022 tarih ve
... sayılı dilekçe ile S1 Blok 60 numara için Yapı Kayıt Belgesi sunulduğunu, 17.08.2022 tarih ...
sayı ile mühürleme tutanağı düzenlenerek işyerinin 2 kapısı mühürlenerek firmanın faaliyetten men
edildiğini, 17.08.2022 tarih ve ... sayılı şikayet dilekçesinde İmar Müdürlüğünce kaçak yapı
tespitine istinaden firmanın bağımsız bölüm aralarını sunta ile kapattığının bildirildiğini, 22.08.2022
tarih ve ... sayı ile noter vasıtası ile ... Tekstil firmasına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesi
için ihtarda bulunulduğunu, 25.08.2022 tarihinde ... tekstil yetkilileri hakkında ... Ruhsat ve
Denetim Müdürüne tehdit, hakaret ve suç isnadında bulunulduğundan bahisle suç duyurusunda
bulunulduğunu, 29.08.2022 tarih ... sayılı dilekçe ile mülk sahibi ...’un ... Tekstil’e ruhsat
verilmemesini talep ettiğini, 13.09.2022 tarih ve ... sayılı ile .... Yönetiminden gelen
dilekçede S1 Blok 60 numara ile ilgili imara aykırılıktan bahsedilerek, imar ve ruhsat yönünden
denetlemenin talep edildiğini, 22.09.2022 tarihinde verilen cevapta firmanın yapı kayıt belgesi
sunduğu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı aldığının belirtildiğini, 23.09.2022 tarih ... sayılı
dilekçede ... Tekstil’in işyerlerini projeye aykırı olarak birleştirerek asansör yaptığından ve mührü
sökerek çalıştığından şikayet edildiğini, 23.09.2022 tarihinde ... sayılı yazı İmar ve Şehircilik
Müdürlüğü’nün ... Belediyesi’ne S1 Blok 31-34-37 hakkında kaçak yapıyla ilgili bilgi verdiğini,
29.09.2022 tarih ve 25 nolu Yönetim Kurulu ile İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 05.10.2022 tarih ve
10294 sayılı yazısına istinaden bahse konu adreslere ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının iptal
edilmesine ve yasal işlemlerin başlatılmasına karar verildiğini, 30.09.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile
... Yönetimi’nin ... Tekstilin sunduğu yapı kayıt belgesinin kooperatif tüzüğü ve yönetim
planına aykırı olduğundan bahisle kabul edilmemesi ve ruhsat düzenlenmesini talep ettiğini,
04.10.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile Sanayii Bölgeleri Genel Müdürlüğü’ne imara aykırılık ve ruhsat
verilmediği bilgisinin iletildiğini, 05.10.2022 tarih ve ... sayılı yazı ile 11-14-32-34-37-67-60
hakkında imara aykırılık hakkında yasal işlem başlatıldığı yönünde Ruhsat Denetim Müdürlüğü’ne
bilgi verildiğini, İmar Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu kararlarına istinaden 07.10.2022 tarih ve ...
ve ... sayılı yazılarla ... Tekstil ve ... Dokuma firmalarına mevcut ruhsatlarının iptal
olunduğunun bildirildiğini, sunulan sürecin mevzuata uygun olduğunu, ... Yönetiminin işletmelere
karşı keyfi hareket etmesinin söz konusu olmadığını, ... Tekstil’in aykırılıklar kendisine bildirilmesine
rağmen bunları gidermediği için yaptırıma maruz kaldığını, firma yetkilisinin yaptırıma maruz
kalmamak için görevlilere zorluk çıkardığını, detaylı olarak açıklandığı üzere davacı tarafın faaliyette
bulunduğu yerler Yapı Kullanma İzin Belgesi’ne aykırı olduğundan 4562 sayılı OSB Kanunu ve
Uygulama Yönetmeliği ile 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde işlem tesis edildiğini, İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsat işlemlerinin de bu kapsamda yürütüldüğünü, açıklanan nedenlerle davanın reddini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davalı ... tarafından verilen ... numaralı 17/08/2022 tarihli faaliyetten men ve mühürleme işleminin, 07/10/2022 tarihli .... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptali işleminin, ...sayılı ve 12/10/2022 tarihli faaliyetten men işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce davaya konu işlemlere dayanak bilgi ve belgeler ile taşınmazların imar ve kat planları ile bu taşınmazlar hakkında imar ve kat planlarına aykırılık nedeniyle Belediye tarafından yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosya arasına alınmış, bilirkişi raporu alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Mahkememiz dosyasında dava konusu edilen uyuşmazlık yönünden öncelikli olarak dava şartlarından olan görevi hususunun irdelenmesi gerekmektedir.
-Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2022/4599 Esas 2023/3797 Karar sayılı ilamı ile bu hususta inceleme yapıldığı, ilgili karar ilamının incelenmesinde; "4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmelerinin mümkün olmadığı, öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmadığı, bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği" gerekçelerine yer verildiği görülmektedir.
-Bu kapsamda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı ... Müdürlüğü'nün tacir sıfatına haiz olmadığı, iptali istenen işlemlerin de mutlak ticari davaya konu edilecek işlemlerden olmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın Ticaret Mahkemeleri'nin görev alanına girmediği, uyuşmazlığın genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerektiği kanaatine varıldığından, davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görev dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle Usulden Reddine,
2-6100 s. HMK'nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulduğu takdirde işbu dava dosyasının görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-6100 s. HMK' nun HMK' nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulmadığı taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-6100 s. HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri, vekalet ücreti ve harcın görevli mahkemece karar altına alınmasına,
5-6100 s. HMK' nun 333/1. maddesi gereğince işbu kararın kesinleşmesinden sonra gider avansından artan kısmının davacılara iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır