T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/139 Esas
KARAR NO: 2022/109
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 11/03/2020
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 11/02/2022
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan ( mahkememizin ... E sayılı dosyasının tefrik kararı sonucu .... Esası aldığı anlaşılmakla) açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müflisin aboneliklerine ilişkin 499.032,83 TL alacak ve hatların iptal tarihlerinden itibaren 16.795,45 TL faiz alacaklarının bulunduğunu, borçlarının ödenmediğini, müflisin iflası nedeniyle kayıt kabul talebinde bulunmalarına rağmen reddedildiğini, red kararının e tebligat yoluyla 27/02/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, red kararının hukuka uygun olmadığını, belirterek 515.828,28 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı iflas idaresi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle reddedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davanın İİK’nun 235 maddesi gereğince açılan kayıt kabul istemine ilişkin olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın işbu davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, açılmış ise davacının talebine konu alacağın iflas masasına kaydının gerekip gerekmediği, gerekmekte ise miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
SMMM ... tarafından düzenlenen kök raporda, davalı tarafin dava konusu döneme ait 2017 hesap yılı e-defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının alındığı, envanter defterinin incelemeye sunulmadığı, 2018 hesap yılı e- defterlerin- açılış beratlarının alınmış olduğu, usulüne uygun olduğu, ancak, 2018/ 10 dönem sonu itibarı ile defterlerin yazılmadığı, kapanış beratlarının görülmediği , 2018 yılı Envanter defterlerinin incelemeye sunulmadığı, birbirini doğrulayıp doğrulamadığının denetlenemediği, bu nedenle davalı taraf defterlerinin sahibi lehine takdiri delil niteliğinin takdiri yönünden değerlemesinin mahkemede olduğu, davalı Müflis şirketin, defter, kayıt ve belgelerinin incelenmesinde; Davacı tarafın dava konusu alacağına dayanak 2018/11 dönem, 2018/12 dönem faturalarının, davalı defter ve belgelerinin yazılmamış/eksik tutulmasından kayıt edilmediği, bu nedenle 31.12.2018 tarihi itibarı ile davacı tarafın davalı taraftan ne kadar alacaklı bulunduğunun tespit edilemediği, davalı tarafin 2019 hesap yılı defteri kayıt ve belgelerinin incelemeye sunulmadığı, bu nedenle de 2019/ 1,2,3 döneminde davacı tarafın faturalarının kayıt edilip edilmediğinin, davacı tarafın davalı taraftan ne kadar alacaklı olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, davacı tarafın hesaplamış olduğu faiz talebinde, faiz oranı ile ( belli olmadığı), hatların iptal edildiği tarih olan 23.03.2019 tarihinden hangi tarihe kadar ne oranda faiz işletildiğinin denetlenebilir herhangi bir tablosunun mevcut olmadığı, faiz alacak talebinin izaha muhtaç olduğu, fatura listesi ile fatura alacak toplamını tutmadığı, izaha muhtaç olduğu, dava dosyasında herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı, sözleşme hukukunun ve iletişim uzmanlığının uzmanlık alarıma girmediği, sair konuların takdiri yönünden değerlemenin mahkemede olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın yeniden bilirkişiye tevdiine, bilirkişi tarafından sözleşme hukuku ve iletişimin uzmanlık alanı olmadığı belirtilmiş ise de uzmanlık alanına girecek bir incelemenin talep edilmediği gibi bu yönde bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın faturalar nedeniyle iflas tarihi itibariyle davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespitinden ibaret olduğu gözetilerek iflas tarihinden önceki döneme ait faturaların sözleşmede belirlenen faiz oranı uygulanmak suretiyle davacının alacaklı olup olmadığının belirlenmesi, faizin iflas tarihine kadar uygulanması, iflas tarihinden sonraki dönemin nazara alınmaması, bununla birlikte var ise tarafların itirazları irdelenerek ek rapor tanziminine karar verilmiştir.
Aynı bilirkişiden alınan ek raporda, davacı tarafın faturaları nedeniyle davalı taraftarı alacağının; İflas tarihi itibarı ile davalı defter ve belgelerinin yazılmamış ve icra müdürlüğüne teslim edilmemiş olduğundan tespit edilemediği, davacı tarafın İflas tarihi olan 17.01.2019 tarihinden önceki dönemlere ait düzenlediği fatura toplamının 62.442,50 TI olduğu, fatura üzerinde taraflarca uyuşmazlık bulunmayan %0,0666 faiz oranı üzerinden 17.01.2019 iflas tarihine kadar 2.395,25 TL faiz ile birlikte toplam: 64.801,75 TI talep edebileceği belirtilmiştir.
Rapora itiraz sonucu aynı bilirkişiden ikinci ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
İkinci ek raporda, davacı tarafın 2018 ve 2019 hesap yılı defterlerinin açılış ve kapanış onayları olan beratların ve mali mühürlerinin süresinde alındığı, envanter defterinin noter onayının usulüne uygun yapıldığı, yerinde inceleme talep edilmesine rağmen, yerinde inceleme için evrak ve belge hazırlanmadığı ve mail ile cari hesap gönderildiği, defterlerin davacı taraf lehine delil teşkili vasfının takdir ve değerlemesinin mahkemede olduğu, davacı şirketin e- mail ile göndermiş olduğu cari hesap ekstresinde mevcut bulunan faturaların, defter ve kayıtlarında mevcut olduğunu anlaşıldığı, bu hususta yapılan çalışmanın kök Rapor da tablo halinde sunulmuş olduğu, mahkemeye sunulan 1. Ek raporumuzda, Sayın Mahkemenizin tespit ve görevlendirdiği şekilde davalı müflis şirketin iflas tarihi olan 17.01.2019 tarihi itibarı ile yapılan hesaplamada faiz oranı günlük 0,0666 TI olarak alınmış, yapılan (“iflas tarihinden önceki döneme ait faturaların sözleşmede /faturada belirtilen faiz oranı uygulanmak suretiyle”) denetimde iflas tarihinden önce düzenlenen faturalar nedeniyle davacı tarafın davalı taraftan alacak miktarı ve faizi ile birlikte: 62.442,50 TL, 2.359,2 TL Faizi ile birlikte toplam: 64.801,75 TI talep edebileceği, neticeten, Kök ve 1.Ek rapordaki görüşünü değiştirecek bir hususun tespit edilmediği belirtilmiştir.
İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın varlığı ve miktarı konusunda bir uyuşmazlık bulunmasa da, masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda iflas masası aleyhine açılan davada genel mahkemelerce tespit edilecektir. Böyle bir davada, davacı masa alacaklısı olduğunu iddia eden alacaklı, davalı ise iflas idaresidir. Dava sonunda verilen ve uyuşmazlık konusu alacağı masa borcu olarak kabul eden karar bütün iflas alacaklılarını bağlar. Masa mevcudunun iflas masrafları ve masa borçlarını karşılayamadığı durumlarda bu masraf ve borçlar iflas alacaklıları arasında taksim edilemez. (İflas Hukukunda Sıra Cetveli Prosedürü ve Sıra Cetveline Karşı Müraacat Yolları, Öztek Selçuk, yayımlanmamış doçentlik tezi, s. 31 vd) . İİK'nda masa borçları için İİK'nın 235/2. maddesinin ilk cümlesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme de bulunmamaktadır. İflas masrafları ve masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz.
İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir (masaya yazdırılabilir). İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır. Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Masa borçları iflas masasından tam olarak ödenir. (örn: İflas kararının ilanı giderleri (m.166;219), defter tutma (m.161;208) giderleri (bkz: m.160), masa mallarının muhafazası için kiralanan depo için ödenecek kira, iflas idaresinin ücreti (m.223,IV), masanın (iflas idaresinin) taraf olduğu davaları takip eden avukatın avukatlık ücreti masa borcudur. Bu sayma, tahdidi değildir; masa borçlarına bazı misaller vermek içindir. Şu halde, masa alacakları (borçları), iflas açıldıktan sonra iflasın tasfiyesi için bizzat masa ( yani, masa adına iflas dairesi veya idaresi ) tarafından yapılan borçlardır. Masadan ödenecek alacakların, iflas alacağı ve masa alacağı olarak ikiye ayrılmasının pratik önemi şudur: Masa borcu, iflas masasından tam ve iflas alacaklarından daha önce ödenir (m.248). Oysa, iflas alacaklarının tam olarak ödenmesi çok enderdir (belki yalnız m.206'nın ilk üç sırasındaki imtiyazlı alacaklar tam olarak ödenir.) İflas alacakları (özellikle m. 206'nın dördüncü sırasındaki imtiyazsız alacaklar), iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında ödenir. İşte bu nedenle, iflas masasından istenen bir alacağın, iflas alacağı mı, yoksa masa alacağı mı olduğunu belirlemenin büyük önemi vardır. (Kuru Baki, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Tamamen Yeniden Yazılmış ve Genişletilmiş 2. Baskı, S. 1212 vd. Ankara, 2013) İflasın açıldığı sırada müflise karşı ileri sürülebilecek alacaklar iflas alacaklarını; iflasın tasfiyesi sırasında yapılan masraflarla, iflas idaresinin yükümlü olduğu ya da devraldığı mükellefiyetler de (genel bir ifade ile) masa borçlarını oluşturur.
İİK'nın 248. maddesinin kenar başlığı "iflas masrafları ve masanın borçları" şeklindedir. Madde metninde açıkça iflas masraflarının iflas alacaklarından önce ödeneceği belirtilmiş ise de masa borçlarından bahsedilmemiştir. Ancak masa borçlarının da iflas alacaklarından önce ödeneceği doktrin ve uygulamada kabul edilmektedir. (Öztek, Selçuk, İflas Hukukunda Sıra Cetveli Prosedürü ve Sıra Cetveline Karşı Müracaat Yolları, yayımlanmamış doçentlik tezi, s.14; Postacıoğlu, İlhan: İflas Hukuku İlkeleri, İstanbul, 1978, s. 205; 19. HD'nin 27.02.1996 tarih ve 202 E, 1568 K; 20.11.1997 tarih ve 6557 E, 9865 K. sayılı ilamı).
İflas masraflarına örnek olarak, iflas kararının ilanına ve gereken yerlere bildirilmesine ilişkin masrafları, defter tutma, malların muhafaza ve satış masrafları, iflas idare memurlarının ücretleri, paraya çevirme ve paylaştırmaya ilişkin harç ve masrafları sayılabilir. Masa borçları ise, iflasın açılmasından sonra ve devamı sırasında masa namına tekeffül edilen ve onun tarafından ödenmesi gereken borçlardır. Masa borçlarına örnek olarak, iflas idaresinin müflisin sanat veya ticaretinin devamı çerçevesinde akdettiği borçları, iflas idaresinin sebepsiz iktisap, haksız fiillerinden doğan borçları ve iflas idaresi tarafından tutulan avukatın vekalet ücretini sayabiliriz. İflas masrafları ve masa borçlarından masa sorumlu olup, müflis sorumlu tutulamaz. Masa alacaklısına alacağının masa tarafından karşılanmayan kısmı için aciz vesikası verilemez. (Öztek, Selçuk, a.g.e s. 17-18) İflas masrafları ve masa borçlarına sıra cetvelinde yer verilmez. Ancak pay cetvelinde gösterilmelidir. İflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez, ancak bu alacak masa borcu niteliğinde ise masadan tazmin edilir, değilse tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır. İflas idaresi, müflise ait işyerini masanın menfaatini gözeterek işletmeye devam ederse, diğer anlatımla müflisin yaptığı sözleşmeyi feshetmeyip benimser ise bu işletmenin borcu masa borcu niteliğindedir. (Yargıtay 23.Hukuk Dairesi, 13/03/2014 tarih, 2013/7798 Esas, 2014/1910 Karar sayılı ilamı)
Somut olayda, davacı yan telefon fatura borcundan kaynaklanan alacağın sıra cetveline kaydı istemiyle işbu davayı açmıştır. İflas tarihi olan 17/01/2019 tarihinden önceki döneme ilişkin faturaların, iflas tarihinde ulaştığı faiz miktarı itibariyle iflas alacağı olarak sıra cetveline kaydedilebileceği, bilirkişi raporu ile tespit edilen iflas öncesi döneme ilişkin fatura alacağı toplamının 62.442,50 TL, iflas tarihine kadar işlemiş faiz tutarının ise 2.3592 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın iflas tarihinden sonraki döneme ilişkin talebi yönünden değerlendirmenin, alacağın masa borcu olması nedeniyle görevli Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılması gerekmekle bu kısım, mahkememizin dosyasından tefrik edilerek işbu esasa kaydı yapılmış ve Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiş olup aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nun 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 10 gün süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle karar verildi.. 09/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır