T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/213 Esas
KARAR NO: 2023/1256
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 01/03/2022
KARAR TARİHİ: 08/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Türkiye’den ...’ya hava yoluyla emtia taşınmasının organize edilmesi konusunda anlaşıldığını, ticari ilişki gereği 6 kap 2050 kg yükün ... ndan ... havalimanı ..., ...’ya hava yolu ile taşınması için davalı şirket ile 03.11.2021 tarihinde mutabakata vardığını, davacı şirket tüm sorumluluklarını
anlaşmaya uygun olarak eksiksiz şekilde ifa ettiğini, dava dışı alıcısına emtiayı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim ettiğini, davalı şirketin navlun sözleşmesinde açıkça belirlenmiş olan davacı şirketçe
düzenlenmiş 05.11.2021 tarihli ... numaralı 5.166,00 USD tutarındaki navlun faturasını ödemediğini, navlun faturası davalı şirketçe teslim alınmış içeriğine ilişkin herhangi bir
itirazda bulunulmadığını, davalı şirket aleyhine 3.01.2022 tarihinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle davanın
kabulünü, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı yan arasında bir cari hesap mutabakatı bulunmadığından davacı yanın müvekkili şirketten alacaklı olup olmadığının yahut alacağın miktarının belli olmadığını, öte yandan müvekkili şirketin merkezi Ankara'da olduğundan Ankara Mahkemeleri'nin yetkili ve görevli olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine -Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, taraflara ait Ba-Bs formları, dosya arasına alınmış, ticari defterler incelenmiş ve diğer tüm deliller toplanmıştır.
-Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 5.166,00 USD alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "05.11.2021 düzenleme tarihli ... nolu 5.166,00 USD tutarında fatura" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.
-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.
-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
-Somut olayda davacı taraf davalı ile aralarında ticari ilişki kapsamında taşıma sözleşmesi kapsamında kesinlen fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini iddia ettiği görülmektedir.
-Her ne kadar davalı tarafça cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulmuş ise de takip ve dava konusu alacak faturadan kaynaklandığından İİK 89 uyarınca davalı vekilinin icra dosyasında Ankara İcra Müdürlüğü'nün, cevap dilekçesinde ise Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yapmış olduğu yetki itirazının TBK 89. Maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
-Davacı tarafın dava dilekçesi ile ticari defterlere delil olarak dayandığı görülmektedir.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanun' da ticari defterlerle ispata ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi “Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil olması” başlığı altında ticari defterlerle ispata ilişkin hükümler getirmiştir.
-Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.
-Yargıtay uygulamasına göre; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi gereğince; ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delildir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2018 tarih 2018/2696E. 2018/3431K. sayılı ilamı).
-Türk Ticaret Kanunu faturayı tanımlamış değildir. Ancak kanun faturanın düzenlenmesi hakkında bazı kurallara yer vermiştir. Fatura tanzim edilmesinin öncelikli koşulu, tacirin ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olmasıdır. Bu koşul, faturanın nitelik itibarıyla sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olmasının da gereğidir. Dolayısıyla taraflar arasında bir sözleşme olmadan gönderilen belge, faturanın şekil şartlarını taşısa bile, gerçek anlamda bir fatura olmayıp, öneri (teklif) niteliğinde bir yazıdır. Şüphesiz, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken geçerli olması gerekir. Bu anlamda batıl bir sözleşmeye dayanılarak gönderilen faturaya süresi içinde itiraz edilmemesi, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurmaz. Fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına ilişkin karinenin uygulanması temel borç ilişkisi doğuran bir sözleşmenin varlığı halinde söz konusu olabilir. Taraflar arasında sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususu çekişmeli ise, ispat yükü kuralları çerçevesinde öncelikle sözleşmenin varlığı ispat edilmelidir (Özçelik, Volkan; Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılması, TBB Dergisi 2018 (138), s. 212 vd.).
-Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
-Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
-Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih 2015/3302 Esas 2015/12272 Karar sayılı ilamı).
-Mahkememiz dosyası tarafların davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla SMMM ve taşıma alanında uzman hesap bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/07/2022 tarihli raporda özetle; dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına tanzim edilen 05.11.2021 tarihli ... sayılı 5.166,00 USD bedelli faturadan kaynaklı 5.166,00 USD fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacı ... vekili vasıtası ile 04.01.2022 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile takibe geçtiği, davalı yan tarafından borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, davacı yan tarafından yapılan itirazın iptali talebi doğrultusunda 01.03.2022 tarihinde T.C. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı huzurdaki davanın ikame edildiği belirlendiği, davacının 2021 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; Davacı ... tarafından takibe konu edilen 05.11.2021 tarihli ... sayılı 5.166,00 USD bedelli faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ... bu faturadan kaynaklı 5.166,00 USD/69.085,43 cari hesap alacağını 31.12.2021 tarihinde icra takibi adı altında 128. Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına virmanladığı, davacı ... takip tarihi (04.01.2022) itibariyle .... Kodlu hesabında davalı yandan 5.166,00 USD/69.085,43 TL alacaklı olduğu, davalı ... 23.05.2022 günü saat ...da Mahkemeniz duruşma salonunda yapılan inceleme katılmadığı, ticari defter ve belge ibraz etmediği,
davacı yanın 2021 yılı BS formunda; Davacı ... tarafından davalı ... düzenlenen 3 adet KDV Hariç 86.580,17 TL bedelli faturanın davacı tarafından Maliyeye bildirimde bulunulduğu,
davacı ... Loistik A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, takibe konu faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, takibe konu faturanın taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında taşıma bedeli olarak düzenlendiği, takibe konu faturanın elektronik ortamda davalı yana iletildiği,
yine takibe konu fatura içeriği hizmete yönelik davalı tarafça bir itirazda bulunulmadığı, takibe konu faturanın ödenmesi yönünde taraf şirketler yetkilileri arasında -dava dilekçesi ekinde sunulmuş olup- yazışmaların da mevcut olduğu, davalı ... takibe konu faturaya takip öncesi itirazının olmadığı da anlaşıldığından düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu,
teknik yönden yapılan incelemelerde davacının alacağı navlun alacağı olup, taşıma işi karşılığı düzenlenmiş likit ve muaccel fatura tutarı olarak tespit edildiği, bundan sonra davalının itirazının ödeme dekontu, takas mahsup veya sair şekilde borcu sona erdiridi delillerle ortaya konulması gerektiği değerlendirildiği, netice itibariyle; davacı yan tarafından davalı adına tanzim edilen 05.11.2021
tarihli ... sayılı 5.166,00 USD bedelli faturadan kaynaklı davacının takip tarihi (04.01.2022) itibariyle davalı yandan 5.166,00 USD/69.085,43 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmek üzere usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini incelemeye esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmediği, akabinde davalı tarafça ticari defterlerin Ankara'da olduğu bildirildiğin talimat mahkemesi aracılığı ile ticari defterlerin ibrazının istediği, ve fakat davalı tarafça ticari defterlerin incelemeye esas olmak üzere talimat mahkemesine de ibraz edilmediği görülmüştür.
-Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde alacak kalemlerinin bu defterlerde kaydedilmiş olması tek başına alacağın varlığına veya fatura içeriği mal ve hizmetlerin teslimi konusuna delil oluşturmamaktadır.
-Ancak Mahkememizce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 83. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 gereğince, ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir. Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin kayıtları usulüne uygun olduğundan davacı lehine delil vasfı taşıdığı, bilirkişi raporuyla sabit olan 5.166,00 USD fatura alacağının davacı şirketin ticari defter kayıtlarında yer aldığı anlaşılmaktadır.
-Buna göre davacı şirket ile davalı ... arasında ticari ilişkinin var olduğu, davacı tarafın davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği, davalıya yansıtılan bedellerin usulüne uygun olduğu hususlarının; davacı tarafın ticari defterler kayıtları, davalı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması ile ispat edildiğinin kabulü gerekmiştir. Buna karşılık olarak davalı tarafın takibe konu bakiye fatura ve cari hesap borcunu ödediğini yazılı belge ile ispat edemediği kanaatine varıldığından itirazın iptali ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
-Buna göre davalı borçlu tarafından fatura ve ticari defter kayıtları ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,
-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si üzerinden hesap edilen 14.334,92 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.896,09-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 878,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.017,49- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 878,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.400,00 tebligat, talimat ve posta masrafı olmak üzere 3.880,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,(Bilirkişi Turkay Özdemir'e takdir edilen 1.200,00 TL bilirkişi ücreti sistem hatası nedeniyle ödenemediğinden, ilgili bilirkişiye ödeme yapıldıktan sonra bakiye kalan miktarın iadesi kaydıyla)
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin (e-duruşma) yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır