T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/257 Esas
KARAR NO: 2022/251
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 15/03/2022
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Lojistik Hizmetleri A.Ş.'nin, .... "... Mah. .... Caddesi No:.... " da , Ticaret Bakanlığının, Muratbey Gümrük Müdürlüğünün .... Ruhsat numarası ile yeminli gümrük antreposu ve lojistik hizmetleri depolama faaliyetini 8500 m2 lik (7000 m2 si depolama alanı ve 1500 m2 si ofis alanı) yürüttüğü sırada 06/08/2021 tarihinde meydana gelen yangın sonucu işletmesinin kullanımında ve ticari faaliyetinde bulunduğu tüm alanların tamamen yanmış olduğunu, 06/08/2021 tarihinde meydana gelen yangının .... Lojistik de başlamış, yangının büyüyerek ve artarak devam etmiş, müvekkilinin dışında (.... Lojistik-... Nakliyat-.... Lojistik) olmak üzere 22.000 m2 lik bir kapalı alanın tamamen yanmış ve kül olmuş olduğunu, müvekkilinin işletmesini yürüttüğü antrepo depolarını ....Turizm ve A.Ş. den 01/01/2021 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracı sıfatıyla müvekkili şirketin kiralamış bulunduğunu, müvekkili, Gümrük Bakanlığına bağlı olarak yeminli gümrük depoculuğu ve lojistik ticari faaliyetinde bulunduğundan "3.kişilerin ve müşterilerinin Gümrüklü Malların tamamına yakınının yangında yanmak suretiyle zarar görmüş ve Gümrük Bakanlığınca gümrüklü saha içerisindeki ihraç, ithal ve serbest bölge de bulunan malların beyannameler üzerinde tespitinin çok uzun sürmüş olduğunu, mevcut yangın ile ilgili müvekkili şirket aleyhine onlarca dava açılmış ve gümrüklü sahada bulunan mallara ilişkin tüm kayıtlar yandığından, müvekkili şirkette malları bulunan 3. kişilerin gümrük üzerinden alınan belgeler ile taleplerinin halen devam ettiği gibi yangının olumsuz etkilerinin de müvekkili aleyhine halen devam etmekte olduğunu, müvekkilinin yangında ofis katı olarak kullandığı alanında tamamen yanmış ve işyerinde bulunan tüm resmi evrakların, sözleşmelerin, faturaların, irsaliyelerin, beyannamelerin, tutulması ve saklanması ile yükümlü olduğu tüm ticari defterlerin tamamının zayi olduğunu, yangının olumsuz etkileri ve gümrük bakanlığınca yapılan tespitin çok uzun sürmesi, yangının büyük bir yangın olması nedeniyle vahameti, müvekkili şirkete telafisi güç zararlar meydana getirmesi ve olumsuz etkisi düşünüldüğünde, yangın sonucu müvekkilinin ticari faaliyetini sürdürdüğü tüm işyerinin tamamen yok olması ve burada tutulan tüm kayıtların yok olduğunu "İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından .... nın davacı sıfatıyla müvekkili şirket aleyhine davalı sıfatıyla , 08/03/2022 tarih, 2 nolu celsesinin 3 nolu ara kararı uyarınca Ticari Defter üzerinde inceleme yapılması ara kararı" uyarınca şirket yetkilisini bilgilendirdiklerinde, şirket yetkilisinin mali müşaviri ile görüşmesi üzerine şirkete ait tüm ticari defterlerin şirketin yangında tamamen yok olan ofis kısmı olarak kullanılan yerde olduğunu mali müşavirden ve diğer çalışanlardan öğrenmiş olduğunu, yangının mücbir sebep olarak görülmesi ve etkilerinin halen devam ettiği düşünüldüğünde müvekkili şirket yetkilisinin tutulması ve saklanması zorunlu tüm defterlerin yanan işyerinin ofis katında olduğunu öğrenme tarihinin kabul edilmesinin hakkaniyet ve yasa gereği olduğunu beyanla; tutulması ve saklanması zorunlu tüm defterleri hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
TTK’nın 82/1 maddesinde tacirin ticari defter ve belgelerini sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu, 7. fıkrada tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zayi olması halinde tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Yine TTK’nın 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.
Somut olayda, dosya içine sunulan itfaiye olay raporuna göre söz konusu yangın 06/08/2021 tarihinde meydana gelmiştir. Defter ve belgelerin yangında zayi olduğu hususu davacı aleyhine açılan İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2022 tarihli ara kararı uyarınca defter inceleme günü verilmesi üzerine mali müşavir ve diğer çalışanlardan öğrenilmiştir. Basiretli bir tacirin yangın olayından sonra ve özellikle yangın raporunun tutulduğu esnada veya bundan sonra makul bir sürede, yangın nedeniyle işletmesinde meydana gelen hasarı belirlemesi gerekmektedir. Yangın olayından sonra makul süre içinde meydana gelen zararı, yangın nedeniyle hasarlanan veya zayi olan işletmesine ait her şeyi bu arada saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerini kontrol ederek zarar görmüş ise bunları da tespit etmesi gerekmektedir.
Somut olayda, yangın olayının meydana gelmesinden çok sonra saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin yangında zayi olduğunun tespit edildiğini ileri sürmek basiretli tacir davranışına uymamaktadır. Kaldı ki yıl sonu işlemleri sırasında da tutulması zorunlu defter ve belgelerin tasdiki döneminde durumun tespit edilerek dava açılabileceği gibi 2022 yılı Mart ayında defterlerin zayi olduğu hususunun öğrenilmiş olması da tacirin basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini göstermektedir. Açıklanan bu nedenle açılan davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından bu hususta yeniden harç alınmasına yer OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/03/2022
Katip ....
¸
Hakim ...
¸