T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/372 Esas
KARAR NO: 2022/780
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 01/09/2021
KARAR TARİHİ: 07/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin topluluğu ... ...'un, 1961 yılından beri sektörde gerçekleştirdiği büyük projeler ile sunmuş olduğu hazır beton hizmetleriyle inşaat sektöründe öncü firmalardan biri olduğunu, müvekkillerinin lojistik, boya, hazır beton, inşaat vb. sektörlerde gerçekleştirdiği gerek yurt içi ve gerekse yurt dışı faaliyetleri ile bilindik, güvenilir ve itibarlı bir şirketler topluluğundan oluşmakta olduğunu, müvekkili şirketlerin, 24.08.2021 tarihinde bilgisayar serverlarına kimliği bilinmeyen şahıslarca saldırılar düzenlenmiş ve şirketin teknik biriminin müdahale etmesine rağmen bilgisayarların hacklenerek; şirketin bir kısım digital kayıtlarının ele geçirilmiş olduğunu, bu saldırı neticesinde şirketin bir kısım digital verilerinin ve müvekkilinin elinde tutmuş olduğu yedeklemelerin "... Virüsü" olarak adlandırılan fidye yazılımlar vasıtası ile kriptolanmış/şifrelenmiş olduğunu, serverlara saldırının gerçekleştiği anlaşıldığı an internet erişimi kesilmiş ve daha sonra verilerin kurtarılması umuduyla; gerekli teknik destek sağlanmış ise de, virüsün temizlenememiş ve kriptolanan bazı belgelerin kurtarılamamış olduğunu, bu kapsamda; ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından getirilen şirket cihazına bağlı sabit disklerin verilerinin kurtarılmasına dair kontrollerin yapılmış olup verilerin tekrar geri getirilememesini sağlayan yazılımlar ile verilerin tamamının kurtarılamayacak şekilde siber saldırıya maruz kaldığının belirlenmiş olduğunu, "... Virüsü" olarak adlandırılılan virüsün, şirket cihazları ... seri numaralı .... model ve ... seri numaralı ... model sabit sürücülerdeki tüm dosyaların uzantısı ile birlikte yapılandırılıp "....." şeklinde şifreli bir yapıya çevirerek dosya yapısının bozulmasına sebep olduğunu, bu şifreleme esnasında ise 2017 yılının tüm aylarındaki (1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12) dönemlerin e-defter dosyalarının da cryptolanmış ve ulaşılamaz hale gelmiş olduğunu, ... Yapı Malzemeleri ve İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. tarafından getirilen şirket cihazına bağlı sabit disklerin verilerinin kurtarılmasına dair kontroller yapılmış olup verilerin tekrar geri getirilememesini sağlayan yazılımlar ile verilerin tamamının kurtarılamayacak şekilde siber saldırıya maruz kaldığının belirlenmiş olduğunu, ".... Virüsü" olarak adlandırılılan virüsün, şirket cihazları ... seri numaralı .... model ve ... seri numaralı .... model sabit sürücülerdeki tüm dosyaların uzantısı ile birlikteyapılandırılıp"..... [.....com]....." şeklinde şifreli bir yapıya çevirerek dosya yapısının bozulmasına sebep olduğunu, bu şifreleme esnasında ise 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos ayı dönemlerine ait e-defter dosyalarına ulaşılamamış olduğunu, bu kapsamda her iki müvekkili yönünden de 2017 yılına ait e-defter kayıtlarının zayi olduğunu, mahkemeye başvurmazdan evvel verilerin kurtarılması için müvekkili şirket tarafından teknik destek alınmış ve ... Yapı ve ... Yapıya ait dijital belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde; belgeler üzerinde fidye yazılım bulunduğu, .... işinin HELSİNKİ/FİNLANDİYA kaynaklı olduğu, yapılan çalışmaya rağmen şifrelemenin çözülemediği ve çözülmesininde mümkün olmadığı, müvekkiline bildirilmiş ve böylece müvekkili tarafından defterlerinin zayi olduğunun 31.08.2021tarihi itibariyle ıttıla edilmiş olduğunu beyanla; ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden 2017 yılının tüm aylarındaki (1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12) dönemlerine ait e-defterler yönünden, ... Yapı Malzemeleri ve İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. yönünden ise 2017 Yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos ayı dönemlerine ait e-defterler yönünden zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Mahkememizin 08/11/2021 tarih ve ... Esas .... Karar sayılı ilamı İstinaf edilmiş olmakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 17/03/2022 tarih ve .. Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "Davanın, TTK 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin olduğu, TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünün düzenlenmiş olduğu, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğunun getirilmiş olduğu, (Bkz. Tebliğ m.4.4.1-e). öte yandan, aynı tebliğin 7.1. Maddesininde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri; Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceğinin düzenlenmiş olduğu, TTK'nın 82/7. Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılmasının zorunlu olduğu, somut olayda, davacı vekilinin 24/08/2021 tarihinde gerçekleşen siber saldırı neticesinde müvekkili şirketlere ait 2017 yılı defterlerinin bulunduğu klasörünün şifrelendiğini, alınan teknik destek neticesinde bu şifrenin çözülemeyeceğinin tespit edilmesi ile zayi olgusuna 31/08/2021 tarihinde vakıf olduklarını belirtmekte olup davanın da 01/09/2021 tarihinde açılmış olduğu, mahkememiz tarafından ise davanın açıldığı tarih itibariyle yukarıda bahsi geçen tebliğ hükümlerinde belirtilen entegrasyon şirketlerinden defterlerinin ikincil örneklerinin temin edilip edilemeyeceği açıklığa kavuşturulmadan dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olduğu, oysa hem Tebliğ'de hem de Gelir İdaresi Başkanlığı'na yazılan müvekkere cevabında belirtildiği üzere elektronik defterlerin Başkanlığın veya Başkanlıktan izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sisteminde saklama zorunluluğunun Ocak/2020 döneminden itibaren başlamakta olduğu, davacılar vekili tarafından müvekkili şirketin 2017 yılına ilişkin defterlerin özel entegratörlerin bilgi işlem sisteminde saklanmadığı beyan edilmiş olup buna ilişkin entegratör şirketin yazısını sunmuş olduğu, bu itibarla davacı şirketlere ait 2017 yılı ticari defterlerin Başkanlık veya Başkanlıktan izin alan özel entegratörde saklanmaması nedeniyle temini mümkün olmayacağından dava açılmasından önce bu durumun araştırılmasına gerek bulunmadığı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, açıklanan nedenle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; mahkememizin 08/11/2021 Tarih ... Esas ... Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkememize GÖNDERİLMESİNE" karar verilmiştir.
Davaya konu elektronik defterlere neden ulaşılamadığı, defterlerin bulunduğu dosyaların neden silindiğinin tespit edilip edilemediği, bilgi işlem yöneticilerinin yedek alıp almadığı, entegratör kuruluşlardan bir yedekleme hizmetinin alınıp alınmadığı, elektronik kayıtların yerine koyulmasının mümkün olup olamayacağı, tüm kayıtlara, olay günlüklerine, dışarıdan gelen bağlantı isteklerine bakıldığında zararlı yazılım, şifreleme yazılımı, fidye saldırısı tespit edilip edilemediği, olayın hangi tarihte başladığı, ne kadar sürdüğü ve ne zaman sonuçlandığı, adli bilişim teknikleri ve veri kurtarma yöntemleriyle verilerin geri getirilip getirilemeyeceği, davacı tarafın iddia ettiği üzere virüs saldırısına ve bu sebeple talebe konu elektronik defterlerin zayi olduğuna ne zaman vakıf olduğu hususlarında konusunda uzman adli bilişimci ile mali müşavir bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmasına karar verilmiş olup, SMMM bilirkişi .... ve Adli Bilişim Uzmanı bilirkişi ... 28/09/2022 tarihli raporlarında özetle; davaya konu elektronik defterlerin silinmediğini, fidye yazılımı (Virüs) ile şifrelenmesi sebebiyle bu defterlere ulaşılamadığını, bilgi işlem yöneticileri tarafından yedek alındığı ancak, alınan yedeğinde aynı sistemde olması sebebiyle virüs bulaştığını ve şifrelendiğini, entegratör kurumlar tarafından Ocak/2020 itibariyle e-defter yedeğinin tutulmaya başlandığını, bu sebeple 2017 yılına ait yedeklerin bulunmadığını, şifrelenen dosyaların şifreleme yöntemi, şifreleme algoritması ve şifreleme anahtarı bilinmemesi sebebiyle şifrenin kırılamayacağını, verilerin yerine koyulmasının mümkün olmadığını, fidye yazılımının 24.08.2021 tarihinde sisteme bulaştığını, bulaştığı dosyaları .data uzantılı dosyalara çevirip anlamsız karakterler ile şifreleyip okunamaz hale getirdiğini, şifreleme yöntemi ve algoritması bilinmemesi sebebiyle adli bilişim teknikleri ve veri kurtarma yöntemleriyle geri getirilemeyeceğinin tespit edilmiş olduğunu bildirmişlerdir.
Toplanan tüm deliller sonucunda davacı ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2017 yılının tüm aylarındaki (1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12) dönemlerine ait e-defterlerinin, davacı ... Yapı Malzemeleri ve İnş. Taah. San. Tic. A.Ş.'nin ise 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos ayı dönemlerine ait e-defterlerinin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE;
a) Davacı ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2017 yılının tüm aylarındaki (1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12) dönemlerine ait e-defterlerinin,
b) Davacı ... Yapı Malzemeleri ve İnş. Taah. San. Tic. A.Ş.'nin 2017 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos ayı dönemlerine ait e-defterlerinin ZAYİ OLDUKLARININ TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL eksik harcın davacılardan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansının harcanmayan kısmının davacılara İADESİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/10/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸