T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/654
KARAR NO: 2022/990
DAVA: Kooperatifin Dağılması İstemli
DAVA TARİHİ: 23/01/2020
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 30/11/2022
DAVA: Davacılar tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; .... döneminde .... Bankası tarafından verilen arsa sertifikaları ile Maliye Bakanlığına müracaat edilerek arsa verilmesi isteminde bulunulduğunu, kendilerine kooperatif kurulması halinde arsa verilebileceğinin söylenmesi üzerine davalı kooperatifin kurulduğunu buna rağmen arsa tahsisi edilmediği için kooperatifin faaliyette bulunmasının mümkün olmadığını, kooperatif kurulduğu tarihten beri genel kurul yapılamadığını, kooperatifin sadece sicil kaydının mevcut olduğunu, genel kurul yapılmaması nedeniyle ceza takibine uğradığını ve ceza alındığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açtıkları davanın reddedildiğini, tüm bu sebeplerle kooperatifin dağılmasına karar verilmesini ya da mahkemece re'sen gözetdilecek başka sebeplerle kooperatifin sicilden silinerek ceza takibine uğramanın engellenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usule uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Mahkememizden verilen 27/01/2020 tarih ve .... Esas .... sayılı kararı İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi'nin 22/06/2022 tarih ve .... Esas .... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı ...'nun 20/10/2022 tarihinde vefat ettiği ve mirasçıları tarafından davadan feragat dilekçeleri sunulduğu anlaşılmakla bu davacı yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, kooperatif ortağı tarafından açılan, ortak olunan kooperatifin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81.maddesi uyarınca dağılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin sicilden terkin edilip edilmediği hususu sorulmuş olup, ... ticaret sicil numarasında kayıtlı davalı kooperatifin tasfiyesine 14/12/1995 tarihinde karar verildiği, 29/12/1995 tarihinde tescil edildiği, kooperatifin tasfiyesinin henüz sona ermediğinin bildirildiği görülmüştür.
Davacılar tarafından, arsa tahsisi edilmediği için kooperatifin faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı, kooperatifin kurulduğu tarihten beri genel kurul yapılamadığı, kooperatifin sadece sicil kaydının mevcut olduğu ileri sürülerek 1163 sayılı yasanın 81.maddesi uyarınca dağılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81.maddesine göre kooperatif, ana sözleşme gereğince, genel kurul kararıyla, iflasın açılmasıyla, kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine, diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle, üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde, amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararlar dağılacağı hükmü yer almaktadır. Anılan düzenlemede bu talep yönünden ortaklar sayılmamıştır.
Ancak aynı Kanun'un 98.maddesinde yer alan "Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." düzenlemesi gereğince TTK hükümlerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 529.maddesinde anonim şirketin, sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hale gelmemişse esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle, işletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkansız hale gelmesiyle, esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle, 421.maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla, iflasına karar verilmesiyle ve kanunda öngörülen diğer hallerde sona ereceği düzenlenmiştir.
TTK'nın 530.maddesinde "(1) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli olan organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler. Bu süre içinde durum düzeltilmezse, mahkeme şirketin feshine karar verir." hükümlerine yer verilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 30/03/2015 tarihli .... E. ... K. sayılı ilamında; "..1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin feshini isteyebilecek olanlar arasında ortaklar sayılmadığından, davacının üyesi bulunduğu kooperatifin feshini isteyebilmesi yasal olarak mümkün değilse de, ortaklara 6102 sayılı TTK'nın 530. (TTK'nın 435.) maddede yazılı hal dışında fesih davası açma hakkı tanınmayan anonim şirketlerde ortakların şirketin 6102 sayılı TTK'nın 529. (TTK'nın 434.) maddesinde yazılı hallerden birinin gerçekleşmesi nedeniyle münfesih olduğunun tespitine ilişkin dava açma hakkı bulunduğu ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin yaptığı atıf gereğince 6102 sayılı TTK'nın 529. (TTK'nın 434.) maddesinin kooperatifler hakkında da uygulanması gerektiği, ortaklardan birinin kooperatifin anılan maddede yazılı nedenlerle dağıldığının tespitini isteyebileceği doktrinde (Bkz: Çamoğlu/Poroy/Tekinalp, Ortaklıklar ve Kooperatifler Hukuku, 2009, İstanbul, sh, 836) ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında (Y.11.HD, 07/06/1982 tarih ve 2820 E., 2734 K; 28/10/1982 tarih 4054 E., 4223 K; 22/06/2009 tarih ve 2008/3525 E., 2009/7560 K; Dairemizin 01/02/2012 tarih ve 2011/1723 E., 2012/602 K, ve 08/11/2013 tarih ve 5414 E. 6949 K. sayılı ilamlarında açıklandığı üzere) kabul edilmektedir. Somut olayda davacı tarafça, davalı kooperatifin anılan 81. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesi ve 6102 sayılı TTK'nın 529/1-b (TTK'nın 434/1-2.) bendi uyarınca feshine karar verilmesi istenmiş ise de, çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince kooperatifin anılan nedenle dağıldığının tespitini istediğinin kabulü gerekir..." şeklinde karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin feshini isteyebilecek olanlar arasında ortaklar sayılmadığından, davacının üyesi bulunduğu kooperatifin feshini isteyebilmesi yasal olarak mümkün değilse de, ortaklara 6102 sayılı TTK'nın 530. (TTK'nın 435.) maddede yazılı hal dışında fesih davası açma hakkı tanınmayan anonim şirketlerde ortakların şirketin 6102 sayılı TTK'nın 529. (TTK'nın 434.) maddesinde yazılı hallerden birinin gerçekleşmesi nedeniyle münfesih olduğunun tespitine ilişkin dava açma hakkı bulunduğu ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin yaptığı atıf gereğince 6102 sayılı TTK'nın 529. (TTK'nın 434.) maddesinin kooperatifler hakkında da uygulanması gerektiği, ortaklardan birinin kooperatifin anılan maddede yazılı nedenlerle dağıldığının tespitini isteyebileceği anlaşılmakla davacı ... tarafından açılan davanın kabulü ile İstanbul Ticaret sicil Müdürlüğünün ... numarasında kayıtlı TASFİYE HALİNDE SINIRLI SORUMLU .... 'nin kendiliğinden dağıldığının tespitine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davacı ...'nun 20/10/2022 tarihinde vefat ettiği ve mirasçıları tarafından davadan feragat dilekçeleri sunulduğu anlaşılmakla bu davacı yönünden açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
Davacı ... tarafından açılan davanın KABULÜ İLE ,
İstanbul Ticaret sicil Müdürlüğünün ... numarasında kayıtlı TASFİYE HALİNDE SINIRLI SORUMLU .... YAPI KOOPERATİFİ'nin kendiliğinden dağıldığının tespitine,
Karardan bir suretinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine,
1-Alınması gereken 80,70 TL'nin davacılar tarafından yatırılan 54,40 TL'den tenzili sonucu eksik bakiye 26,30 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı ... tarafından yapılan ilk dava açılış harcı 108,80 TL ile davetiye ve müzekkere gideri 207,20 TL olmak üzere toplam 316,00 TL'nin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı ...'ın yüzüne karşı, davalının yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 30/11/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır