T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/793
KARAR NO : 2024/1068
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/09/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/10/2024
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Suudi Arabistan’ın Riyad şehrinde kuracağı fabrikanın kurulum ve işleyişi için gerekli birtakım malzemelerin alımı hususunda davalı şirket ile anlaştığını, buna ilişkin fiyat tekliflerinin davalı tarafından müvekkiline sunulduğunu, anlaşma sağlandığını, taraflar arasında 138 kalıp üzerinden anlaşma sağlandığını, anlaşılan 138 kalıptan öncelikle 10 kalıp daha sonra 90 kalıp olmak üzere 100 kalıbın müvekkiline gönderildiğini, davalının banka hesabına 1.778.826 Euro ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelere karşılık olarak davalı tarafından müvekkiline faturalar gönderildiğini, davalı tarafından gönderilen faturalar ile müvekkili tarafından yapılan ödemeler arasında tespit edebildikleri kadarıyla 308.673 Euro fark bulunduğunu, bu miktar kadar fazla ödeme yapıldığını düşündüklerini, faturalarda yer alan bir kısım malzemelerin de müvekkiline gönderilmediğini, bununla birlikte ilk olarak davalı tarafın teklifi ile müvekkilinin fabrikası için 138 kalıbın yeterli olacağının görüşüldüğünü, 138 kalıp alımı konusunda anlaştıklarını, anlaşılan 138 kalıptan öncelikle 100 kalıbın gönderildiğini, 38 kalıbın ise gönderilmediğini, gönderilmeyen kalıplar nedeniyle müvekkilinin menfi ve müspet zarara uğradığını, mail yazışmaları ile de sabit olduğu üzere davalı tarafın edimlerini yerine getirmemesinden dolayı müvekkiline ait şirketin zarara uğradığının sabit olduğunu belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere, davalı taraftan alacağı olan 308.673 Euronun fiili ödeme günündeki kur üzerinden son ödeme tarihi olan 31/03/2016 tarihinden itibaren başlamak üzere en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, davalının sebep olduğu menfi ve müspet zararları nedeniyle şimdilik 50.000 Euronun fiili ödeme günündeki kur üzerinden 03/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının MÖHUK m.48 gereğince teminat göstermek zorunda olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, davanın haksız ikame edildiğini, müvekkilinin 38 adet kalıbı göndermediği iddiasını kabul etmediklerini, sunulan proforma fatura ve sözleşmelerden anlaşılacağı gibi davacı tarafın müvekkilinin ürettiği kalıp ve yan parçaların davacıya satışı konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin davacı tarafın talep ettiği tüm malların gönderildiğini ve faturaların kesildiğini, faturalara konu kalıp ve parçaların faturalar kesildikçe teslim edildiğini, davacı tarafın faturalara itirazının bulunmadığını, gümrük beyannameleri ile de malların davacıya teslim edildiğinin ispatlandığını, müvekkilinin 19/08/2016 tarihinde unvan değişikliği yaparak ismini ... Mühendislik olarak değiştirdiğinden eski evraklarda isminin bu şekilde geçtiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşme konusu ürünlerin eksiksiz olarak teslim edildiğini, müvekkili ve davacı tarafından imzalanan tutanakta da taraflar arasındaki sözleşme konusu kalıpların eksiksiz olarak üretildiği, üretilen bu ürünlerin davalı şirkette sorunsuz şekilde montajlarının yapıldığı, bu aşamadan sonra yetki ve sorumluluğun tamamen davacı firmaya ait olduğunun belirtildiğini, başka bir anlatımla sözleşme konusu malların eksiksiz ve tam olarak teslim edildiğinin davacının da kabulünde olduğunu, faturaların tarihlerinin tutanakların imzalandığı tarihten çok daha öncesine ait olduğunu, davacı tarafın öncelikle müvekkilini temerrüde düşürmediğinden sözleşmeye aykırılığa dayanma hakkının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının eksik mal teslimine ilişkin bir bildiriminin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP; Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki anlaşma gereğince müvekkilinin teminat yatırma yükümlülüğünün bulunmadığını, karşılıklılık esasının gözetilmesi gerektiğini, karşılıklılık bulunmasa dahi bu konuda mahkemenin teminattan muafiyet kararı verebileceğini, davalı tarafça alacağın zamanaşımına uğradığı belirtilmiş ise de zamanaşımının sözkonusu olmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılına kadar devam ettiğini belirtmiş, dava dilekçesindeki iddialar tekrar edilerek davanın kabulü talep edilmiştir.
İKİNCİ CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın teminat konusunda bahsettiği hükümlerin mülga olduğunu, teminat yatırılmasının gerekip gerekmediği hususunda Adalet Bakanlığına müzekkere yazılmasına, davacı tarafa ürünlerin tam olarak teslim edildiğini, arabuluculuk faaliyetinin usulüne uygun olmayan şekilde yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı ile davalı şirket ticari defterleri üzerinde 10/04/2023 günü saat 14:30'da Mahkememiz duruşma salonunda SMMM bilirkişi refakatiyle inceleme yapılarak bilirkişi raporu tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM .... 'nun 13/07/2023 tarihli kök raporunda özetle; Davacı yabancı tüzel kişi şirket ile davalı şirket arasında yapılan ticaretin 2013-2018 yıllarını kapsadığını, yapılan işlemlerin Euro üzerinden gerçekleştirildiğini, gerçekleşen işlemlerin tamamının davalı tarafından Türk Lirası cinsinden tutulduğu ve herhangi bir kur farkı hesap edilmediğini, davalı taraf yasal defterlerinde hesap mutabakatı altında mesnetsiz kayıtların olduğunu, gümrük çıkış beyannameleri ile davacı tarafından düzenlenen faturalar ve davalı yasal defter kayıtlarında yer alan fatura kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğunu, davalı tarafından davacıya yapıldığı iddia edilen toplam 12 adet ödemeden sadece bir adedinin davalının yasal defter kayıtlarında yer aldığını, yapılan ihracat teslimlerinin 1.685.915,05 Euro olduğunu, davalı tarafından yapıldığı iddia edilen ödemelerin toplamının 1.778.726,00 Euro olduğunu, buna göre davacının davalıdan olan alacağının 92.809,95 Euro olabileceğini, ... Bankası A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, davalının 2013-2016 yılları Euro hesap hareketlerinin ve ... firması tarafından hesaba gelen tutarlara ilişkin dekontların dosyaya istenmesi halinde bahse konu ödemelerin kontrolünün sağlanacağı ve nihai sonuca ulaşılabileceğini, icra takibinden önce davalıyı temerrüde düşüren herhangi bir ihtarname dosyada görülmediğinden alacak faizi hesaplanmadığını bildirmiştir.
Bilirkişi heyetine gümrük uzmanı bilirkişi eklenerek dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdii ile taraf itirazlarının irdelenmesi, davacı tarafça yapılan ödemelerin banka kayıtları ile karşılaştırmalı olarak tespiti, davalı tarafça ibraz edilen gümrük beyanname içerikleri ve kayıtlar ile davacı tarafa teslim edilen malların tespiti ile ek rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM .... ve Gümrük Müşaviri .... 'ın 06/12/2023 tarihli heyet raporunda özetle; Davalı tarafından davacıya yapılan ihracat bedelleri toplamının 1.685.916,05 Euro olduğunu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler toplamının 1.777.542,00 Euro olduğunu, davacının davalıdan olan alacağının 91.625,95 Euro olduğunu, icra takibinden önce davalıyı temerrüde düşüren herhangi bir ihtarname dosyada görülmediğinden alacak faizi hesaplanmadığını bildirmişlerdir.
Davacı vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesinde 05/06/2017 ve 10/08/2017 tarihlerinde yaptığı belirtilen ödemelere ilişkin iddialar incelenerek bu hususta ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM .... 'nun 02/04/2024 tarihli ek raporunda özetle; Davalı tarafından davacıya yapılan ihracat bedelleri toplamının önceki raporlarda belirtildiği şekilde 1.685.916,05 Euro olduğunu, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler toplamının 01.01.2013 - 31.03.2016 tarihleri arasında 1.777.542,00 Euro olduğunu, bu tutarın (banka transfer masrafları dışında) dava dilekçesinde yer alan ödemelerle örtüştüğünü, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler toplamının 01.01.2013 - 31.03.2018 tarihleri arasında 1.802.938,00 Euro olduğunu, bu tutarın (banka transfer masrafları dışında) dava dilekçesinde yer alan ve sonradan talep edilen ödemelerle örtüştüğünü, davacının davalıdan olan alacağının; a)dava dilekçesinde yer alan ödemeler dikkate alındığında (1.777.542,00 -1.685.916,05) 91.625,95 Euro olduğunu, b)dava dilekçesinde yer alan ödemeler ve itiraz kapsamındaki ödemeler birlikte dikkate alındığında (1.802.938,00 -1.685.916,05) 117.021,95 Euro olduğunu bildirmiştir.
Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu ve davacı tarafça ürün bedellerinin ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın davacının yabancılık teminatı yatırmasının gerekip gerekmediği, davanın zamanaşımı süresinde açılıp açılmadığı, davalı tarafın davacı tarafça bedelleri peşin olarak ödenen malları tam ve eksiksiz olarak davacıya teslim edip etmediği, fatura konusu ürünlerin eksik teslim edilip edilmediği, bu hususa davacı tarafın itirazının bulunup bulunmadığı, davacı tarafça yapılmış fazla ödeme olup olmadığı, fazla ödeme bulunmakta ise tahsilini talep edip edemeyeceği, ürünlerin eksik teslim edildiği iddiasına ilişkin olarak zararının bulunup bulunmadığı, tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile taraflar arasındaki gümrük çıkış beyannameleri, davacı tarafından düzenlenen faturalar ve davalının ticari defter kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu, gümrük mevzuatı bakımından yapılan incelemede davalı tarafından davacıya toplamda 1.685.916,05 Euro tutarında ihracat yapıldığı, ihracat beyannameleri sistemden kontrol edildiğinde tamamının fiili ihracatının gerçekleştirildiği, beyanname eki faturalarına göre davalı tarafından gönderilen kalıp adetinin 133 olarak tespit edildiği, davalı tarafından davacıya yapılan ihracat bedeli toplamının 1.685.916,05 Euro, davacı tarafından davalıya yapılan ödemeler toplamının ise 1.802.938,00 olduğu tespit edilmiş olup açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 117.021,95-Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince bir yıl vadeli hesaplara uygulanan değişen oranlarda faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
AÇILAN DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-117.021,95-Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince bir yıl vadeli hesaplara uygulanan değişen oranlarda faiz uygulanmak suretiyle davalıdan TAHSİLİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 144.800,74-TL harçtan peşin alınan 110.712,15-TL harcın mahsubu ile 34.088,59-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafça sarf edilen ilk dava açılış harç gideri 110.792,85-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı 16.303,50-TL yargılama giderinin kabul oranı (%32,63) ret oranı (%67,37) dikkate alınarak hesaplanan 5.319,84-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafça sarf edilen tebligat ve posta masrafı 58,00-TL yargılama giderinin kabul oranı (%32,63) ret oranı (%67,37) dikkate alınarak hesaplanan 39,07-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 293.173,49-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 494.185,24-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, kabul ret oranı üzerinden hesaplanan 889,28-TL'nin davacıdan, 430,72-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.
23/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır