T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/946 Esas
KARAR NO: 2023/1287
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 21/10/2022
KARAR TARİHİ: 15/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;müvekkili Şirkete .... no'lu Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan .... Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait "....." emteası, davalı şirketlerin ana /akdi)
taşıyıcı ve alt (fiili) taşıyıcı olduğu Türkiye'den Almanya'ya nakliyesi esnasında hasara uğradığı tespit
edildiğini, Sigortalı emteanın hasara uğradığı delillerimiz arasında mübrez Konişmento, Gümrük
Beyannamesi, Ekspertiz Raporu, CMR, Hasar Tespit Raporu, Trafik Kazası Raporu, Fotoğraflar ve diğer
sunulan belgeler ile sabit olduğunu, taşınan emteada oluşan hasar nedeniyle meydana zarardan davalı
şirketler ana taşıyıcı ve alt taşıyıcı sıfatıyla hukuken sorumlu olduğunu, sözkonusu emtiada meydana
gelen hasar sebebiyle; müvekkil sigorta şirketi tarafından yaptırılan araştırma ve ekspertiz çalışması
sonucu sigortalı emteada 8.998,72.-USD hasar tazminatı tespit edildiğini, bu nedenle; müvekkil şirket,
23.03.2022 tarihinde sigortalısına 8.998,72.-USD hasar tazminatı ödendiğini, davalılara rücu edilen
tazminattan müvekkil şirket sigortalısının tahsil ettiği 2.643,09.-USD mahsup edildiğini, Müvekkil şirket
yaptığı ödeme ile halef sıfatıyla davalı şirkete karşı rücu hakkı doğduğunu, hasar tazminatını ödeyen
müvekkil şirket, sigortalısının hukukuna halef olduğundan bu kanuni halefıyete dayanılarak dava açılması
zorunluluğu ortaya çıktığını açıklanan nedenlerle 6.355,63.-USD tazminatın ödenme tarihi olan 23.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla faiz, yargılama gideri, avukatlık ücretiylebirlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı .... Nakliyat Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin zarardan sorumluluğu bulunmadığından ve
taraflar arasında imzalanmış bir ibra sözleşmesi bulunduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini,
davacının sigortalısı .... Endüstri Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ("..... ") ile Müvekkil Şirket 19.999 kg ... Türkiye'den Almanya'ya taşınması için sözleşme yapılmış, taşıma ücreti olarak 5600
Euro kararlaştırıldığını, yük .... plakalı araca yüklenmiş, 19.01.2022 tarihinde, yüklerin taşınması
sırasında Hırvatistan'da araç yoldan çıktığını, diğer davalı, aracın kaza geçirdiğini Müvekkil Şirkete haber
vermesi üzerine Müvekkil Şirket ...... ile iletişime geçmiş, kaza görüntülerini gönderdiğini,
görüntülerden de anlaşılacağı üzere çelik demirlere hiçbir zarar gelmediğini, ancak buna rağmen, yolun
yarısından fazlası katedilmişken, ......, yükün tekrar Türkiye'ye getirilmesi konusunda Müvekkil Şirkete
talimat verdiğini, talimat, mail ile yapıldığı gibi, ekte sundukları 25.01.2022 tarihli ......'ın imzasını ve
kaşesini taşıyan talimatname ile de yapıldığını, bunun üzerine, emtia tekrar getirilmek üzere
Hırvatistan'dan Türkiye'ye taşınmış, toplamda Türkiye Almanya arasından daha fazla yol katetildiğini,
Emtianın ......'a teslim edilmesi üzerine ...... tarafından hasar tespit çalışması yapıldığını, söz konusu
hasar 8.998,72 USD olarak tespit edildiğini, ......'ın talimatı ile yolun üçte ikisi kat edelip dönülmesine
rağmen Müvekkil şirket yalnızca 5.600 Euro taşıma ücretini söz konusu hasar miktarından mahsup ederek
......'a 2.643,09 USD ödeme yaptığını, taraflar, Müvekkil Şirketin taşıma ücretini mahsup etmesi
konusunda mutabık kalmış, birbirlerini ibra ettiklerini, ...... ile Müvekkil şirket arasında ibraname
bulunmasına, taşınan ürünlerde hasar bulunmamasına, basit bir yoldan çıkma sonucu oluşabilecek her
hangi bir hasarın ......'ın emtiayı ambalajlamasından kaynaklanmasına rağmen, Davacı, işbu davayı
haksız yere ikame etmiş, zararın rücuen tahsilini talep ettiğini,
Müvekkil şirket, uluslararası bir lojistik şirketi olup, fiili taşıma yapmamakta, sadece aracılık hizmetleri
verdiğini, somut olayda da davacının sigortalısının mallarının taşınması işinde aracılık yaptığını, taşıma işi
fiili olarak müvekkil şirket tarafından yapılmamış, Müvekkil şirket sadece bu taşımayı gerçekleştirecek alt
taşıyıcıları temin ettiğini, bu taşımada da fiili taşımayı diğer davalı Şirket gerçekleştirdiğini, hiçbir şekilde
kabul anlamına gelmemekle birlikte, anılan nedenle gerçekleştiği iddia edilen zarardan diğer davalı
sorumlu olduğunu, söz konusu kaza aracın yoldan çıkması şeklinde gerçekleşmiş, büyük bir çarpışma dahi
yaşanmadığını, buna rağmen Davacı tarafından taşınan eşyada hasar bulunduğu iddia ediliyorsa bunun tek
sebebi ......'ın taşınan eşyayı iyi ambalajlamamasından kaynaklanabileceğini, kazanın hemen ardından
çekilen fotoğraflardan rahatlıkla görüleceği üzere, eşyalar üzerinde hiçbir ambalaj bulunmamakta,
yalnızca bazılarında tahtadan ince bir koruyucu bulunduğunu, CMR’nin 17/4-b maddesinde ambalaj
hatasından kaynaklanan hasarlardan taşıyıcının sorumlu olmadığı açıkça belirtildiğini, emtianın
taşınmasına ilişkin de hiçbir emir, talimat, uyarı da bulunmadığını, işbu taşıma .... teslim şekli ile
yapılmış olup, bu teslim türünde paketleme, yükleme tamamen göndericinin sorumluluğunda olduğunu,
anılan nedenle ambalaj hatasından kaynaklanan hasardan Müvekkil Şirketin taşıma işleri aracısı olarak
sorumluluğuna gidilmesi mümkün olmadığını, bir başka deyişle, hatalı ambalajlama veya paketlemenin
taşımaya konu eşyanın taşıma boyunca karşılaşılacak risk ve tehlikelere karşı koymasına engel olması
neticesinde hasarın söz konusu olması durumunda bu sebeple taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığını,
Davacı tarafından hasar miktarı hesabında dayanılan rapor tek taraflı olarak hazırlandığından raporu kabul
etmediklerini, hasar tespitine ilişkin ekspertiz raporu veya herhangi bir delil tespiti tarafımıza tebliğ
edilmediği için bu aşamada davacı taleplerini kabul etmediklerini, delillerin tarafımıza tebliğinden sonra
bu konuda cevap verme hakkımızı saklı tuttuklarını, CMR Konvansiyonu md.30’da gönderilenin eşyayı
kontrol etmeden ya da hasar ve/veya zıyaın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında yahut açıkça tespit
edilemeye hasar veya zıya halinde teslim anında itibaren 7 (yedi) gün geçmekle herhangi bir bildirim
yapmazsa eşyanın taşıma senedine göre teslim alındığı kabul edildiğini, müvekkil Şirkete hasara ilişkin
olarak yapılmış yazılı bir bildirim bulunmadığını, hiçbir surette kabul etmediğimiz ihtirazi kaydı ile öte
yandan hasarın taşıyıcının kusuru sonucu oluştuğu kabul edilse dahi, zarar miktarının CMR’nin 25.
maddesi uyarınca malın hasarlı değeri ile hasarsız değeri arasındaki oran farkı olarak hesaplanması
gerektiğini, sovtaj bedeli hesaplanmadığını, Davacı tarafça sunulan ekspertiz raporundaki hesaplamanın
kabulünün mümkün olmadığını, Konvansiyonun 25/2/b maddesi uyarınca ödenmesi gereken miktar somut
olaydaki şekilde yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktarı aşamayacğaını,
yine, CMR’nin 23/3. maddesine göre hasar halinde ödenecek tazminat sınırlı sorumluluk ilkesi uyarınca
tespit edilmesi gerektiğini, davacının yaptığı hesaplamanın ise Konvansiyon hükümlerine aykırı olduğunu, Davacının,
bankalara uygulanan en yüksek faiz oranı talep ettiğini, bu talebin yasal dayanağı bulunmadığını, CMR
Konvansiyonunun 27. maddesi uyarınca istenebilecek faiz yılda % 5 üzerinden hesap edilebileceğini,
anılan nedenle de talep edilen faiz oranının hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
Davalı ..... Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile malın sahibi ...... Endüstri San.Tic.AŞ.arasında
akdedilmiş her hangi bir nakliye sözleşmesi olmadığını, dolayısıyla halef konumunda bulunan davacı
sigorta ile de böyle bir taşıyıcı sigortası akdedildiğini, işin asıl yüklenicisi diğer davalı ....
NAKLİYAT LTD.ŞTİ.arasında yapılmış bir sözleşme mevcut olduğunu, Şirketi ile asıl yüklenici arasında
bir rücu ilişkisi söz konusu olabileceğini, davacı Sigorta, Sigortalısı ...... Endüstri San.Tic.AŞ ile
akdedttiği sigorta poliçesi gereği ödemek zorunda kaldığı bedeli üst yüklenici ....
NAKLİYAT LTD.ŞTİ’nden talep edebileceğini, ... NAKLİYAT LTD.ŞTİ kendisine
yöneltilen davayla ilgili olarak şirketine ihbarda bulunup dava sonrasında çıkacak netice ve yapması
gerekirse yaptığı ödemeyi rücu edebileceğini, iirketi aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle
reddedilmesi gerektiğini,
şirketine ait .... plakalı Tır aracı ile Ankara ...... Endüstri firmasından yüklenmek
üzere Ankara-Almanya sevkiyatı için ..... Nakliyat Ltd. Şti. firmasından Taşıma işini aldıklarını,
aracın yüklemeyi müteakip gümrük işlemlerini tamamlayarak sefere başladığını, seferini tamamlamaya
yakın Yol güzergahında Hirvatistan Zagreb şehri civarında Trafik kazası geçirerek ve hasara uğradığını,
..... plakalı çekici aracımız yola devam edemeyecek kadar hasarlandığını, malzemelerin yüklü
olduğu .... plakalı yarı römorkumuzda herhangi bir hasar meydana gelmemiş sadece yüklü
malzemelerin çok az bir miktarı çarpışmanın etkisi ile kaymış ve paketlerinin bozulduğunu, malzemeler
galvaniz çelik direk aparatları olup herhangi bir kırılma eğilme yere düşme dağılma vs. gibi bir hasara
maruz kalmamış eksilme kayıp çalıntı olmadığını, sadece birkaç malzemenin paketi bozulduğunu,
Firmaları derhal kaza yerine yine firmaya ait başka bir çekici tahsis etmiş yüklü malzemeyi nihai alıcısına
teslim etmek üzere sefere çıktığını, ancak ...... endüstri firması malların alıcısına değil tekrar Ankara
daki fabrikasına getirme konusunda işi aldığımız .... firmasına talepte bulunmuş ve bu talebinde
yersiz ve gereksiz bir ısrarda bulunmuş, baskı yapıp malların Almanya ya gitmesini engellediğini, oysa
aracın malı teslim etmek için kaza yerine kadar katettiği Km. yolun üçte ikisi kadar olduğunu, işi
aldığımız firma ......’ ın ısrarı üzerine tarafımıza mail ile bildirimde bulunmuş ve malların Ankara’ya
geri gelmesini talep ettiğini, işi aldıkları ...... firmasının talebi ile malları tekrar Ankara ya
getirmiş ve geri getirmek için herhangi bir ücret talep etmediğini, mallarda meydana gelen cüzi miktardaki
hasar, firmamızın Taşıyıcı sorumluluk sigortası kapsamında ve Davacı ..... Sigorta ile birlikte hasar
tespitini yapıp hasar tutarı derhal ...... firmasının Sigortacısı ..... Sigortaya firmaları adına
ödendiğini, Şirketin sigortacısı ..... şirketinin davacı ..... Sigorta AŞ’ye söz konusu hasar nedeniyle
yapmış olduğu ve dava dilekçesinde de belirtildiği üzere 2.650.00 USD haricinde başkaca tazminat
talebinde bulunmayacağına ve şirketimizi bir anlamda ibra ettiğini gösterir ibraname dilekçe ekinde
dosyaya sunulduğunu, fazla zarar konusunda kabul manasına gelmemekle birlikte söz konusu ibraname ile
bir anlamda hem zararın fazla olmadığı hem de varsa bile ödenen 2.650.00 USD haricin de bir talepte
bulunulmayacağı belirtildiğini, CMR Sözleşmesi madde 23/4 tatbiki gerektiğini, yükün taşınması
dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi
halinde tamamen ödenmesi gerektiğini, kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılacağını, bunlar dışında unlar
dışında başka tazminat ödenmeyeceğini, emtianın tamamen ya da bize göre kısmen kaybolması yada hasara uğraması gibi bir durum söz konusu
olmadığını, bazı emtiaların amabalaj yada paketlerinde çok az hasar söz konusu olmakla birlikte paketin
yada ambalajın içersindeki emtiada en küçük hasar olmadığına, cüzi hasarın da müvekkilinin sigorta şirketi ..... Sigorta tarafından 2.650.00 USD
olarak ödendiğini, davacı şirket başkaca alacağının bulunmadığını şerh ettiğini, araçlarının fazladan 4000 Km. yol kat ettiğini, fazladan yaptığıkları yol masrafları
Avrupa ülkeleri otoban ücretleri ve Yakıt giderlerinin1.5 kat arttığını, buna rağmen herhangi bir ek masraf
taleplerinin olmadığını, firmalarının Navlun bedelini ..... aldığını, ......'tan herhangi bir ödeme almadıklarını, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep ettiklerini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, uluslararası kara yolu taşımasına konu emtianın hasar görmesi nedeniyle sigortalısının uğradığı zararı tazmin eden sigorta şirketinin, ödediği zarar tutarını taşıyıcıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
-Mahkememizce hasar dosyası, ödeme evrakları ve taşımaya ilişkin belgeler dosya arasına alınmış ve diğer tüm deliller toplanmıştır.
-Davacı tarafın davalı ile dava dışı üçüncü kişi arasında imzalanan taşıma sözleşmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı olarak ödenen bedelin davalıların sorumlu olduğunu iddia ettiği görülmektedir.
-Somut olayda dava dışı ......
Endüstri Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait emtiann başlangıç yeri Ankara bitiş Yeri Almanya olan rotada davalı ..... Nakliyat Limited Şirketi tarafındandan taşınmakta iken Hırvatistan'da gerçekleşen kaza nedeniyle zarar gördüğü, çekici ve yarı romörkün tam hasarlı olduğu, iş bu kaza nedeniyle taşımaya konu emtianın zarar gördüğü hususunda taraflar arasındaki bir ihtilaf bulunmamaktadır. Buna göre taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık dava konusu emtianın hasarlanmasında tarafların kusurlarının bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise davalıların bu bedel yönünden sorumluluklarının tespiti, emtia hasarı için ödenen bedelin gerçek zarar bedeli olup olmadığı, ödenen tazminatın davalıdan rücuen tazmininin talep edilip edilemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
-TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
-Dosyada mevcut ödeme yapan davacının sigortalıdan aldığı hasar tazminat makbuzu ve ibranameyle sigortalının dava haklarını temlik alması karşısında TBK'nın 183 ve devamı maddeleri kapsamında, yazılı temlik sözleşmesi gereğince davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
-Taraflar arasında uluslararası karayolu taşımasına ilişkin anlaşma bulunduğu, yükü, taşımayı akdi ve fiili taşıyıcı taraf sıfatıyla gerçekleştirenlerin davalı şirketler olduğu hususlarında bir tereddüt bulunmamaktadır. Gerçekten de CMR Konvansiyonu'nun 2. maddesi uyarınca kural olarak mal yüklü taşıtın, Konvansiyonun 14. maddesi hükmünün uygulandığı haller dışında yolun bir kısmında deniz, demiryolu, nehir, kanal veya havayoluyla yük boşaltılmadan taşındığı hallerde CMR Konvansiyonu hükümleri taşımanın tümü için uygulanacaktır. (Yargıtay .... HD.'nin 24/12/2015 tarih ve .... Esas-.... Karar sayılı ilamı)
-CMR Konvansiyonunun 17. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur. Sözleşmenin 17/4-c maddesi uyarınca taşıyıcı hasarın, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınmasından, yüklenmesinden, istif edilmesinden veya boşaltılmasından kaynaklandığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilecektir. Bununla birlikte yükleme gönderene veya başkasına ait olsa bile taşıyıcının, malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istiflenmesi gerekse ambalajlanması itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında nezaret görevi mevcuttur. Buna göre, taşıyıcının göndereni uyarması gerekmekte olup, bu uyarının yapılmadığı hallerde, zararın gönderen ile taşıyıcı arasında paylaştırılması gerekmektedir.
-CMR Konvansiyonun 17/2 maddesi uyarınca taşıyıcı zayi ve hasarın kendisine isnat edilmeyecek bir sebepten ileri geldiğini kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir. Yani taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için olayda kendisinin herhangi bir kusurunun olmadığını kanıtlaması gerekir.(Yargıtay 11. HD.'nin 16/09/2013 tarih ve .... Esas-..... Karar sayılı ilamı )
-Mahkememiz dosyası davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen emtia bedelinin zararın meydana geliş biçimine ve olayın oluş şekline ve poliçeye uygun olup olmadığının belirlenmesi, varsa fazla ödenen miktarın belirlenmesi, davalı şirketin sunmuş olduğu tercüme ve yazışma evraklar doğrultusunda taşıma nedeniyle dava dışı emtia sahibinin talimatları ile zararın artmasına sebebiyet verip vermediğinin tespiti, neticeten davacı tarafın sigorta poliçesi nedeniyle talep edebileceği rücuen tazminat miktarının dosyada mevcut ödeme evrakları da nazara alınarak hesaplanması amacıyla 1 makine mühendisi, 1 sigortacı bilirkişi ve 1 taşıma alanında uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 12/07/2023 tarihli raporda özetle; dava dışı ...... Endüstri San. Tic. A.Ş.’ne ait nakliyata konu emtiada meydana gelen maddi
zararın heyetimizde yer alan makine mühendisi bilirkişi tarafından 8.998,72 USD olarak
hesaplandığı, herçekleşen hasar/zararın, fiili taşıyıcı davalı ..... Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv
San.Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan sevkiyat süresi içerisinde gerçekleştiği, bu sebeple CMR
Konvansiyonu Madde 17/1 gereği taşıyıcının sorumluluğunun bulunduğu; dosya münderecatında bulunan CMR Senedi üzerindeki bilgilerden davalı ... Nakliyet
Ltd. Şti. ‘nin AKDİ TAŞIYICI olduğu, Humule Senedi üzerindeki bilgilerden davalı .....
Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti.‘nın FİİLİ TAŞIYICI olduğu CMR
Konvansiyonu uyarınca akdi-fiili taşıyıcıların olası zarardan müteselsilen sorumlu olacağı; davacı ..... Sigorta Şirketi tarafından, dava dışı ...... Endüstri San. Tic.
A.Ş.’nin yurt dışına ihraç edeceği emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat
altına alınması maksadıyla 28.05.2021 başlangıç 28.05.2022 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde,
Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar
kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı ..... numaralı Nakliyat Emtia Blok Sigorta
Poliçesinin düzenlendiği;
mezkur hadise sonucunda gerçekleşen zararın, davacı .... Sigorta Şirketi‘nin
sigortacı sıfatı ile dava dışı ...... Endüstri San. Tic. A.Ş.’nin yurt dışından sevk edeceği emtialarda
gerçekleşecek hasarların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği .... numaralı
Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Sözleşmesi hükümleri gereği poliçe teminatı kapsamında
olduğu;
..... numaralı Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ...... Endüstri San.
Tic. A.Ş.’nin yapacağı sevkiyatlar, poliçe vadesi içinde toplam 230.000.000,00-USD ve araç başına
5.000.000,00-USD bedel ile sigorta teminatı altına alındığı, teminat bedeli ile taşınan emtianın sigorta
değerinin uyumlu olduğu zarar gören emtianın poliçe teminat limitleri içerisinde bulunduğu;
Gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ve davacı
.... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen .... numaralı Nakliyat Emtia
Blok Sigorta Poliçesi özel şart, Geniş Teminat(All Risks) kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin
ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla
ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı;
Mezkur hadise sonucunda dava dışı ...... Endüstri San. Tic. A.Ş.’ne ait emtiada gerçekleşen, sigorta
eksperi tarafından tespit edilen 8.998,72-USD tutarındaki zararın, davacı ....
Sigorta Şirketi tarafından dosyada mübrez 23.03.2022 tarihli dekont ile ödendiği;
Dava konusu 8.998,72-USD tutarındaki maddi zararı davacı .... Sigorta Şirketi
‘nin dosyada mübrez ödeme dekontu ile ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği
ve halefiyet hakkına sahip olduğu;
Davacı .... Sigorta Şirketi tarafından halefiyet hakkına dayanarak, 2.650,00-
USD maddi hasar tazminat tutarını fiili taşıyıcı davalı ..... Uluslararası Nakliyat Akaryakıt
Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti.‘nin, sorumluluklarını teminat altına alan ..... Sigorta A.Ş.’nden rücuen
tahsil edildiği, bakiye zararın 6.348,72-USD tutarında olduğu;
.... Sigorta Şirketi ‘nin halefiyet hakkına dayanarak, zarara sebep olan akdi
taşıyıcı davalı ... Nakliyet Ltd. Şti. ve fiili taşıyıcı davalı ..... Uluslararası
Nakliyat Akaryakıt Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti.‘ne karşı kusuru oranında, CMR Konvansiyonu
kapsamında, sorumluluğu nispetinde, bakiye 6.348,72-USD tazminat tutarı ile sınırlı olmak ve CMR
konvansiyonu gereği ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması kaydı ile rücuen tazminat talep
şartlarının gerçekleşeceği görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Mahkememiz dosyası daha önce rapor veren bilirkişi heyetine tevdi edilerek tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ile CMR23/3 kapsamında alternatifli hesap yapılarak ek rapor düzenlenmesi istenmiş, düzenlenen 03/11/2023 tarihli ek raporda özetle; gerçekleşen hasar/zararın, fiili taşıyıcı davalı ..... Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv
San.Tic.Ltd.Şti. tarafından yapılan sevkiyat süresi içerisinde gerçekleştiği, bu sebeple CMR
Konvansiyonu Madde 17/1 gereği taşıyıcının sorumluluğunun bulunduğu;
dosya münderecatında bulunan CMR Senedi üzerindeki bilgilerden davalı ... Nakliyet
Ltd. Şti. ‘nin AKDİ TAŞIYICI olduğu, Humule Senedi üzerindeki bilgilerden davalı .....
Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti.‘nın FİİLİ TAŞIYICI olduğu CMR
Konvansiyonu uyarınca akdi-fiili taşıyıcıların olası zarardan müteselsilen sorumlu olacağı;
davalı ...... Nakliyat Ltd. Şti. ürünlerin Türkiye’ye geri getirilmesi sürecinde yapılan yol
masrafları ile davalı kendi menfaatini korumuş, kendisine rücuya konu maddi zararın azaltılmasına
yardımcı olduğu, meydana gelen hasarın giderilmesi için ürünler tekrar boyama, galvanizleme, doğrultma ve
kaynaklama süreçlerinden geçtiği, bu işlemler sonucunda emtianın sovtaja konu edilecek kısmı
bulunmadığı, meydana gelen zararın ana kaynağının ambalaj yetersizliğine bağlı olmadığı, aracın yoldan çıkması
sonucunda gerçekleşen kaza neticesinde ürünlerin dorse içerisindeki hareketlerine bağlı olarak
gerçekleştiği, bu ürün grubunda çok iyi yapılmış bir ambalajlamanın dahi bu büyüklükteki kazanın
sonuçlarına karşı emtiayı korumasının mümkün olmayacağı;
CMR Konvansiyonu Madde 23/3 gereği, taşıyıcıya yüklenen ÖZEL ÇEKME HAKKI (SDR)
cinsinden üst sorumluluk sınırının; 19.999,00-kg x 8,33-SDR = 166.591,67-SDR olacağı;
USD cinsinden sorumluluk üst limiti 14.01.2022 tarihindeki TCMB SDR/USD Kur bilgisi üzerinden
dönüştürüldüğünde; 166.591,67-SDR x 1,40850-USD = 234.644,37-USD olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Bilirkişi kök ve ek raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz ettikleri görülmüştür.
-Mahkememizce alınan raporlar dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Bu doğrultuda Mahkememizce yapılan değerlendirmede davacı ile dava dışı sigortalı arasında Emtia Blog Sigorta Poliçesi ile geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, sigorta kapsamında davalıların taşıma senedi üzerindeki bilgiler nazara alındığında akdi ve fiili sıfatıyla taşıma sorumluluğunu üstlendiği, emtianın taşıma sırasında hasar gördüğü, bu hasar kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından 8.998,72 USD ödeme yapıldığı, davacı sigortacının bu ödeme kapsamında sigortalının haklarına halef olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen bedelin mevcut poliçeye, olayın oluş şekline ve meydana gelen hasara uygun olduğu alınan bilirkişi raporuyla sabittir. Buna göre davacı sigorta şirketinin halefiyet hakkına dayanarak daha önce davalı ..... Uluslararası Nakliyat Akaryakıt Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsil ettiği 2.650,00 USD tazminatın mahsubu ile bakiye 6.348,72 USD yönünden rücu isteminin yerinde olduğu görülmektedir.
-Ayrıca gerçekleşen zararda davalı taşıyıcının zarara kasten veya pervasızca bir davranışla veya ihmali ile sebebiyet verdiğine ilişkin bir bilgi ya da belge ibraz edilmediğinden taşıyıcının sorumluluğunun CMR Md.23/3 uyarınca hesaplanması gerekmektedir. Bu kapsamda Özel Çekme Hakkı (sdr)
cinsinden Üst Sorumluluk Sınırının emtianın cinsi ve miktarı nazara alındığında 234.644,37-USD, davacı tarafından talep edilen miktarın sorumluluk sınırın altında olduğu görülmektedir.
-Buna göre davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle rücuen tazmin hakkına sahip olduğu, söz konusu zararın davalı şirketin taşıması sırasında meydana geldiği sabit olan hasar nedeniyle hasardan taşıyıcı sıfatıyla davalıların sorumlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
-Her ne kadar davalı tarafça dava konusu emtianın taşınması hususunda gönderenin hiçbir emir, talimat veya uyarısı bulunmadığından bahisle zararın meydana gelmesine sebebiyet verildiği, emtiaya uygun olarak ambalajlama yapılmış olsaydı zararın meydana gelmeyeceği iddia edilmiş ise de davalı taşıyıcı tarafından yükün taşınmak üzere teslim alındığı anda ambalajlama, paletlerin yetersizliği veya istiflenmesi ile ilgili CMR belgelerine herhangi bir çekince konulmadığı görülmektedir. Bu kapsamda herhangi bir çekince konulmadığından davalının yükü hasarsız olarak teslim aldığı sabit olup, CMR Konvansiyonunun 17. maddesi uyarınca taşıyıcı yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur. CMR senedine 9/2 maddesi uyarınca şerh konulmadığından emtianın ambalajının yetersiz olduğunu ve hasarın bu sebeple oluştuğunu ispat yükü davalı taraf üzerindedir. Davalı tarafça bu kapsamda ispata elverişli bir belge ibraz edilmediği gibi, bilirkişi heyeti tarafından yapılan tespite göre de çok iyi yapılmış bir ambalajlamanın dahi bu büyüklükteki kazanın
sonuçlarına karşı emtiayı korumasının mümkün olmayacağı kanaatine varıldığından davalı yanın bu yöndeki iddialarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.
-Davalı taraf iddia ve savunmalarında davacı sigorta şirketi tarafından ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği ve bu nedenle rücu talebinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
-Ziya halinde hasar ihbarına gerek bulunmamaktadır. Yargıtay uygulamasında yükün kaybolması durumuna ilişkin olarak ihbar şartının aranmayacağı kabul edilmiştir (Yargıtay 11 HD'nin 2019/3125 E- 2020/2079 K sayılı, 26.02.2020 tarihli ilamı).
-Taşıma hukuku açısından ziya, taşıyıcının kendisine verilen eşyayı (bagaj ya da yükü) hak sahibine teslim etmek iktidarından yoksun bulunmasıdır. Bu yoksunluk hukuki veya fiili bir sebepten kaynaklanabilir. Örneğin eşyanın yandığı, kaybolduğu, çalındığı, yetkili makamlarca alıkonulduğu, yanlışlıkla hak sahibinden başka bir kişiye teslim edilmiş olup da geri alınmasının mümkün olmadığı hallerde ziya mevcuttur (Hüseyin ÜLGEN, Hava Taşıma Sözleşmesi, Banka Ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ankara 1987, s.179). Yani yerine ulaşmayan ve davalı tarafından varış yerine aktarılamayan malın tam zayi olduğu kabul edilmektedir. Eşyanın hasara uğraması ise eşyanın maddesel anlamda değerini azaltabilecek kötüleşme şeklinde tanımlamıştır ( ÜLGEN, a.g.e., s.181).
-Somut olayda taşımaya konu emtianın Almanya'ya götürülmek üzere yola çıktığı, akabinde Hırvatistan'da meydana gelen kaza nedeniyle hasara uğradığı ve zararın giderilmesi amacıyla Türkiye'ye geri döndüğü sabittir. Bu kapsamda davalı tarafından varış yerine aktarılmayan malın tam zayi olduğu kuşkusuzdur. Tam zayi olan emtia yönünden hasar ihbarına gerek bulunmadığından davalı tarafın iş bu yöndeki iddialarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.
-Poliçe gereği ödeme yapan rücu alacaklısı davacı sigorta şirketinin, üçüncü kişiye ödeme yaptığı tarih itibariyle rücu borçlusu olan davalı temerrüde düşmüş olduğundan, faiz başlangıç tarihi ödeme tarihi kabul edilerek, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiz üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-6.348,72 USD rücuen tazminat alacağının 23/03/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun uyarınca devlet bankalarının dolar cinsinden açılmış 1 yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.062,13-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.017,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.044,38-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan toplam 2.017,75-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 80,70 TL başvurma harcı, 10.500,00 TL bilirkişi ücreti, 197,00-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere 10.777,70-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına (%99.89) göre hesap edilen 10.765,91-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yargılama sırasında sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kabul edilen miktar yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 18.883,63-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddine karar verilen miktar yönünden davalıkar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 129,30-TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'nun .... numaralı arabuluculuk dosyasında suç üstü ödeneğinden karşılanarak ödenen 3.200,00 TL'nin davanın kabul red oranına (%99.89) göre hesap edilen 3.196,50-TL'sinin davalılardan, 3,50-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı .... vekilinin yüzlerine karşı, diğerlerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2023
Katip .....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır