T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/980
KARAR NO: 2023/341
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/10/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 12/04/2023
DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı taraf arasında kurulan mermer satış sözleşmesi uyarınca davalı tarafça sözleşmede belirlenen nitelik ve nicelikte mermerin teslim edilmesi yükümlülüğü üstlenildiğini, buna karşılık müvekkiline satılacak mermerlerin satış ve nakliye bedeli olarak belirlenen tutarın da davalıya teslim edilecek çek ile ödenecek hususunun sözleşme ile kararlaştırıldığını, sözleşme ile belirlenen mermerin anlaşma tarihinden itibaren 2 ay içerisinde müvekkiline teslim edileceği konusunda anlaşma sağlandığını, müvekkilinin bedel ödeme yükümlülüğünü menfi tespit talebine konu 70.000 USD tutarlı çek ile yaptığını, taraflar arasında 08/11/2022 tarihli mermer satış protokolü tanzim edildiğini, davalı tarafın çeki almasına rağmen sözleşme konusu mermeri teslim etmediğini, haksız kazanç sağladığını, çekin bedelsiz kaldığını belirterek davanın kabulü ile çek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine, çekin müvekkiline iadesine, çeke ilişkin olarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın adli yardım kararının kaldırılmasının gerektiğini, davacının çeke dayanak olduğunu ileri sürdüğü protokolün sahte olduğunu, davalının adresinin Gemlik Bursa adresi olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, arabuluculuk yolunun tüketilmediğini, dava dilekçesi ekinde sunulan protokolün hayal ürünü olduğunu, taraflar arasında böyle bir sözleşme yapılmadığını, müvekkilinin mermer işi ile uğraşmadığını, davacı tarafın da 2011 yılından sonra şahsen inşaat işine girmediğini, davacı tarafça öncelikle belge aslının sunulmasının gerektiğini, sunulan evrakın delil niteliğinin bulunmadığını, protokol üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, dava konusu çekin müvekkilinin arkadaşı ... için davacı tarafından keşide edildiğini, davacı ile müvekkilinin doğrudan ilişkisinin bulunmadığını, ...’ın adına kayıtlı taşınmazları davacının paravan olarak kullandığı şirketlere sattığını, bu satım esnasında davacı tarafın taşınmazlar üzerindeki ipoteği ödeyerek kaldırdığını, kalan kısım için ...’a senet verdiğini, senedin günü geldiğinde davacı tarafın bu senetleri ödemediğini, senedin sahteliğinin iddia edildiğini, tarafların sulh yolunu seçtiğini, davacının bu çekleri müvekkilini nam ve hesabına keşide ettiğini, çekin ödeme aracı olduğunu, sebebe bağlı olmadığını, bahse konu çekin ödenmemesi nedeniyle müvekkili tarafından yapılan şikayet ardından davacı tarafın şikayeti konusuz bırakmak ve zaman kazanmak gayesiyle işbu davayı ikame ettiğini belirterek davanın reddine ve alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP: Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle; adli yardım kararına ve yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde açıldığını, menfi tespit davalarında arabuluculuğun dava şartı olmadığını, davalı tarafın ikrarı karşısında davanın kabulünün gerektiğini, çekin bedelsiz kaldığını, huzurdaki davada çek nedeniyle borçlu olmadığı konusunda ispat külfetinin müvekkilinin üzerinde olduğunu, davalı tarafın cevap dilekçesindeki açıklamalarıyla müvekkilinin üzerine düşen ispat külfetini yerine getirdiğinin kabulünün gerektiğini, nitekim yazılı belge özelliği ile kesin delil niteliğindeki dava konusu çekin aksinin ancak başka bir kesin delil ispatının mümkün olduğunu, bu sebeple dava konusu bakımından başkaca bir incelemeye gerek bulunmadığını, davacının taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, tarafların birbirlerini tanımadığı şeklindeki ve devamındaki açıklamalar ile esasında müvekkili ile arasında dava konusu çekten kaynaklanan gerçek bir alacağın bulunmadığı, müvekkilini tanımadığı, aralarında ticari ilişki bulunmadığını ortaya koyan, ikrar eden davalı tarafın bu yöndeki açıklamaları dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı taraf aleyhine % 40 oranından az olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini belirtmiştir.
İKİNCİ CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazını tekrar ettiğini, illetten yoksun olan çekin illi hale gelmesi için miktar itibariyle yazılı delilleri ile kanıtlanmasının gerektiğini, sözleşmelerin bizzat davacı tarafından oluşturulduğunu ve aslı ibraz edildiğinde suç duyurusunda bulunacaklarını, çekin bedelsiz kalmadığını, çekin karşılıksız olduğunu, davacı tarafın sunulan belge içeriğine istinaden çekin verilmediğini itiraf ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İİK'nun 72/son maddesindeki yetki kuralları, takipten sonra açılan menfi tespit davalarında uygulama yeri bulunan kurallar olup, takipten önce açılan menfi tespit davaları yönünden diğer yetki kurallarını ortadan kaldırmaz.
Bilindiği üzere icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemeler genel ve özel yetki kuralına göre belirlenecektir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasında "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir"
HMK'nun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.
Dava, kambiyo senedine dayalı olarak icra takibinden önce açılan menfi tespit istemine ilişkin olup davacı taraf, çekin taraflar arasında aktedilen protokol çerçevesindeki ticari ilişki nedeniyle verildiğini, protokol konusu malların kendilerine teslim edilmediğinden çekin bedelsiz kaldığını belirterek borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiş, sözleşme ve sözleşme altındaki imza davalı tarafça inkar edilmiştir.
Dava konusu çekin keşide yeri İstanbul, muhatap banka Diyarbakır Şubesi, davalının yerleşim yeri adresi ise Bursa'dır. Dava, yetkisiz mahkemede açılmış olup, davalı taraf yetki itirazında Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiş olmakla yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine, dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davalının yetki itirazının KABULÜNE, davanın yetki yönünden REDDİNE, mahkememizin yetkisizliğine,
1-Dosyanın kesinleştiğinde ve talep halinde yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
2-HMK 20 maddesi gereğince verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememiz başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesine, aksi halde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun kararın tebliği ile ihtar edilmiş sayılmasına,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet yetkisizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. . 12/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır