T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/1021 Esas
KARAR NO: 2024/465
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/10/2023
KARAR TARİHİ: 10/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2024
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurt içi taşıma işi yapmakta olup, davalı lojistik şirketi adına da taşımacılık işi yaptığını, müvekkili ile borçlu şirket arasında ticari ilişkiden kaynaklı olarak davalı şirket adına taşımacılık hizmeti sunmakta ve yapılan işler sonrası davalı şirket adına fatura kesmekte olduğunu, davalı şirketin bu meblağı müvekkil şirkete ödediğini, ancak Küçükçekmece İcra Müdürlüğü ... Esas dosyasında yapılan takibe konu tanzim edilen faturalarda yer alan alacakların müvekkiline ödenmediğini, başlatılan icra takibinde takip dayanağı belge olarak dosyaya sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere müvekkili tarafından .... Lojistik adına düzenlenmiş 07.04.2023 tarihli 19.553,40 TL ve 06.03.2023 tarihli 66.972,03 TL tutarında alacak bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından verilen hizmet bedellerinin ödenmemiş olması dolayısıyla ile borçlu şirkete 86.525,43 TL bedelin ödenmesi için defalarda haricen ihtar edildiğini ancak müvekkiline herhangi bir dönüş yapılmadığını, son olarak tarafların ticari defterleri incelenerek faturanın ve taraflar arasındaki cari hesabın borçlu şirketin ticari defterlerine işlenip işlenmediği açık şekilde görülebileceğini, zira ticari defterler tacirin ticari işletmesi ile ilgili tutmakla yükümlü olduğu defterler olduğunu, bu hususta bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nin .... Esas sayılı icra takibine yapılan haksız asıl alacak yönünden itirazın iptalini, fazlaya ilişkin alacak ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla alacağa temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ve sonradan lehimize değişen ve artan oranlarda ticari avans faiziyle birlikte takibin asıl alacak yönünden devamını, borçlu şirket alacağın tahsilini geciktirmek amacıyla haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz etmiş olduğundan, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; söz konusu faturanın E-Arşiv Fatura olarak düzenlenmiş olup taraflarınca hiçbir yetkili tarafından imzalanmadığını, söz konusu takibe ilişkin müvekkilin herhangi bir hizmet veya mal alımı yapmadığını, taraflar arasında ödeme ve işlemler konusunda yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davalı tarafından tek taraflı olarak bir fatura düzenlendiğini, davalının davası için söz konusu takibin yeterli olamayacağını, müvekkili şirket ile olan sözleşmesini de sunması gerektiğini, aksi yönde davacının müvekkiline borcu bulunmakta olup kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu borcun da hesaba katılması gerektiğini, davacı tarafın müvekkilinden yakıt aldığını ancak bu yakıtlarında bedelini ödemediğini, dilekçe ekinde bulunan faturalardan görüleceği üzere davacı 20.06.2023 tarihli 33.654,20-TL bedelli ve 20.06.2023 tarihli 12.280,68-TL faturaların bedelini ödemediğini, davacı tarafın yakıt bedellerini ödememek için kötü niyetli olarak fatura kestiğini, açıklanan nedenlerle, davanın reddini, icra takibine itirazın kabulünü ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyası ile iki adet faturaya dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, taraflara ait Ba-Bs formları, dosya arasına alınmış, ticari defterler incelenmiş ve diğer tüm deliller toplanmıştır.
-Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 86.525,43 TL asıl alacak, 2.545,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.070,43 TL alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "iki adet fatura" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.
-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.
-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
-Somut olayda davacı taraf davalı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında fatura bedellerinin ödenmediğini iddia etmekte iken davalı taraf takip konusu faturalar yönünden aralarında bir ticari ilişki bulunmadığını, davacı tarafın bu faturalar kapsamında herhangi bir mal veya hizmet sunmadığını iddia etmektedir.
-Bu kapsamda davacı taraf öncelikli olarak tarafların arasındaki sözleşme ilişkisinin varlığını, akabinde sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirdiğini ispat külfeti altındadır.
-Davacı tarafın dava dilekçesi ile ticari defterlere delil olarak dayandığı görülmektedir.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanun' da ticari defterlerle ispata ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi “Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil olması” başlığı altında ticari defterlerle ispata ilişkin hükümler getirmiştir.
-Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.
-Yargıtay uygulamasına göre; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi gereğince; ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delildir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2018 tarih 2018/2696E. 2018/3431K. sayılı ilamı).
-Türk Ticaret Kanunu faturayı tanımlamış değildir. Ancak kanun faturanın düzenlenmesi hakkında bazı kurallara yer vermiştir. Fatura tanzim edilmesinin öncelikli koşulu, tacirin ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olmasıdır. Bu koşul, faturanın nitelik itibarıyla sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olmasının da gereğidir. Dolayısıyla taraflar arasında bir sözleşme olmadan gönderilen belge, faturanın şekil şartlarını taşısa bile, gerçek anlamda bir fatura olmayıp, öneri (teklif) niteliğinde bir yazıdır. Şüphesiz, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken geçerli olması gerekir. Bu anlamda batıl bir sözleşmeye dayanılarak gönderilen faturaya süresi içinde itiraz edilmemesi, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurmaz. Fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına ilişkin karinenin uygulanması temel borç ilişkisi doğuran bir sözleşmenin varlığı halinde söz konusu olabilir. Taraflar arasında sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususu çekişmeli ise, ispat yükü kuralları çerçevesinde öncelikle sözleşmenin varlığı ispat edilmelidir (Özçelik, Volkan; Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılması, TBB Dergisi 2018 (138), s. 212 vd.).
-Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
-Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
-Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih 2015/3302 Esas 2015/12272 Karar sayılı ilamı).
-Mahkememiz dosyası yukarıda yer verilen hususlarda ticari defterlerin incelenmesi amacıyla SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 27/02/2024 tarihli raporda özetle; dava konusunun; taraflar arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı davacının Asıl Alacak 86.525,43
TL İşlemiş Faiz 2.545,00TL olmak üzere Toplam, 89.070,43TL alacağının tahsili amacıyla
yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,
davacı tarafından cari hesap alacağının tahsili amacıyla ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün
.... Esas numarası ile takibe geçtiği, davalı ... tarafından borca itiraz edildiği ve takibin
durduğu,
davacı ... tarafından yapılan itirazın iptali talebi doğrultusunda 01.11.2023 tarihinde T.C. Bakırköy
... Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. sayılı huzurdaki davanın ikame edildiği belirlendiği,
davacı tarafın 2023/2 Şubat ayında 1 adet KDV hariç 66.972,03 fatura bildiriminde bulunduğu,
davalı tarafın 2023/2 Şubat ayında 1 adet KDV hariç 66.972,03 fatura bildiriminde bulunduğu, Davacı
tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu faturanın e-fatura şeklinde usulüne uygun
düzenlendiği, faturanın davalı ... e-arşiv portalı üzerinden teslim edildiği, davalı ... faturaya takip
öncesi itirazının olmadığı, Davacının takip dayanağı alacağına esas fatura münderecatındaki Hizmetinin
davalının bilgisi dahilinde olduğu, detaylıca verilen davacı taraf yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre Davacının 189.547,10TL’Lik
Hizmet verdiği davalı tarafından söz konusu hizmet karşılık 88.562,00Tl’Lik ödeme yapıldığı davacı tarafın
davalıdan kaydi olarak 07.04.2023 tarihi itibariyle 100.985,10TL tutarında alacaklı olduğu, davacı tarafın İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün .... Esas numarası ile Asıl Alacak 86.525,43
TL alacağının tahsili için takipte bulunduğu bu hususta her ne kadar davacı tarafın davalı ...
100.985,10TL alacak bakiyesi bulunmuş ise de davacı tarafın talebine bağlı kalınarak davacı ... davalı
tarafından 86.525,43 TL talep edebileceği,
yine davacı ... cari hesaba konu faturadan dolayı işlemiş faiz alacağının 6.586,60 TL hesap edildiği, ancak
davacı ... takip talebinde işlemiş faiz olarak 2.545,00TL talep etmiş olduğundan talebe bağlılık ilkesi gereği
davacı ... davalı ... 2.545,00TL işlemiş faiz alacaklı olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, mahkememizce alınan rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur.
-Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmek üzere usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini incelemeye esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmediği görülmüştür.
-Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde alacak kalemlerinin bu defterlerde kaydedilmiş olması tek başına alacağın varlığına veya fatura içeriği mal ve hizmetlerin teslimi konusuna delil oluşturmamaktadır.
-Ancak Mahkememizce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 83. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 gereğince, ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir. Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin kayıtları usulüne uygun olduğundan davacı lehine delil vasfı taşıdığı, bilirkişi raporuyla sabit olan 86.525,43 TL alacağının davacı şirketin ticari defter kayıtlarında yer aldığı anlaşılmaktadır.
-Buna göre davacı şirket ile davalı şirketi arasında ticari ilişkinin var olduğu, davacı tarafın davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği, davalıya yansıtılan bedellerin usulüne uygun olduğu hususlarının; davacı tarafın ticari defterler kayıtları, vergi dairesi kayıtları, davalı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması ile ispat edildiğinin kabulü gerekmiştir.
-Buna karşılık olarak davalı tarafın takibe konu borcunu ödediğini yazılı belge ile ispat edemediği kanaatine varıldığından itirazın kısmen iptali ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
-Her ne kadar davalı tarafça, davalı tarafın yakıt bedeline ilişkin tanzim ettiği faturaların ödenmediği bildirilmiş ve bu doğrultuda mahsup talebinde bulunulmuş ise de davalı tarafça bu hususta herhangi bir bilgi, belge ya da fatura ibraz edilmediği, yine davalı tarafça ticari defterlerin incelemeye sunulmadığı anlaşılmakla, davalının iş bu iddialarını ispat edemediği kanaatine varıldığından beyanlarına itibar edilmemiştir.
-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
-Buna göre davalı borçlu tarafından fatura ve ticari defter kayıtları ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı takip dosyasında davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 86.525,43 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz üzerinden devamına,
-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si üzerinden hesap edilen 17.305,18 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.910,55-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 445,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.465,20- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 445,35-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 168,75 tebligat, talimat ve posta masrafı olmak üzere 5.348,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Küçükçekmece Arabuluculuk Bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin (e-duruşma ortamında) yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır