T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1174 Esas
KARAR NO : 2025/249
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/06/2022
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/04/2025
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 09/11/2021 tarihinde ..... yetkili acentesi olan ..... ' dan ..... numarasıylı 31.374,90 TL ödeyerek uçak bileti satın aldıklarını, Amsterdam aktarmalı Meksika' ya iş amaçlı seyahat etmek istediklerini, 24 kasım uçuş günü sabah 07:00' da Sabiha Gökçen Havalimanı' na gelip check in işlemi için ilgili ..... kontuarına eksiksiz tüm evraklarıyla birlikte başvurduklarını ancak adını vermeyen ...... personeli ve amiri tarafından müvekkillerinin hiçbir sebep gösterilmeksizin uçağa alınmadıklarını, evraklarının tam olarak hazır olduğunu, müvekkillerine bilet ücretinin iade edilmediğini, arternatif uçuş, konaklama diğer ihtiyaçlar içinde yardımcı olunmadığını, müvekkilinin sebepsiz mağdur edildiğini, bunun üzerine müvekkillerinin iş seyahati sebebiyle Meksikay' a gitmesi gerektiği için zaman kaybetmemek adına yine ...... ile ..... numarasıyla yaklaşık diğer biletin uçuş saatinden 16 saat sonra 25/11/2021 tarihinde gece 02:30 da aktarmasız Meksika' ya ikinci bir bilet almak suretiyle bu bilete 57.372,93 TL ödeyerek İstanbul havalimanından yolculuk ettiklerini, müvekkillerinin bu zarara ilişkin olarak Bakırköy ...... İcra Dairesi ..... esas numaralı takip ile zarar kalemlerini talep ettiğini, ancak davalı tarafça söz konusu takibe itiraz edildiğini, bu nedenlerle; davanın kabulünü, itirazın iptaline karar verilmesini, takibin devamını, asıl alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, davalı şirket kayıtları, havalimanı kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 57.372,93 TL uçak bileti ücreti, 25.470,00 TL yolcu hakları tazminatı, ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 85.967,69 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "sözleşmeye, yasaya, SHGM kuralları ve Uluslararası sözleşmelere aykırı bir şekilde hareket edilerek 24.11.2021 tarihli ..... sefer sayılı İstanbul -Amsterdam aktarmalı Meksika seferi için sebepsiz yere uçağa alınmayan müvekkillerin bilet iade ve zararın tazmini tahsili talebi ve özleşmeye, yasaya, SHGM kuralları ve Uluslararası sözleşmelere aykırı bir şekilde hareket edilerek 24.11.2021 tarihli TK7768 sefer sayılı İstanbul -Amsterdam aktarmalı Meksika seferi için sebepsiz yere uçağa alınmayan müvekkillerin bilet iade ve zararın tazmini tahsili talebi" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu görülmüştür.
-2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.
-İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
-Dosyanın davalı şirket tarafından davacıların uçuşa alınmamasının haklı sebebe dayanıp dayanmadığı, davacılar tarafından uçuşa alınmamalarının akabinde davacılar tarafından alınan bilet bedellerinin ve talep edilen tazminat tutarının olayın oluş şekline ve yapılan uçuşlara uygun bedeller olup olmadığının belirlenmesi amacıyla havacılık alanında uzman hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, düzenlenen 10/05/2024 tarihli raporda özetle; Güvenlik usulleri kapsamında davalı havayolunun yolcuları uçağa kabul etmeme yetkisinin bulunduğu, Yolcu ve Bagaj Taşıma Şartlarının 8. Maddesi gereğince davalının mevzuata uygun hareket etmek amacıyla gerçekleştirilen uçağa alınmama sebebiyle manevi tazminat hakkına sahip olmadığı, uçağa kabul edilmeme durumunun güvenlik prosedürleri kapsamında gerçekleştirilmesi sebebiyle davacının ek tazminat hakkının bulunmadığı, davalı yolcunun havayolunun bilet ücret iadesi hususunda satılan bilet sınıfı özellikleri çerçevesinde bilet değişikliği yaparken ödeme yapmasının mevzuata uygun olduğu sonuç ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
“-Yolcu ve Bagaj Taşıma Şartlarının Madde 8 Taşımanın Reddi ve Sınırlandırılması başlığı altındaki Madde belirtildiği üzere; Taşıyıcı; genel olarak Yolcunun 8. ve 12. maddeleri daha önceki uçuşlarda ihlal etmiş olması ve uçuşa izin verilmesinin Taşıyıcıdan beklenemeyeceği durumların varlığı halinde, takdir yetkisine göre Yolcuyu uçuşlarına kabul etmeme hakkına sahiptir. Bu durumda Taşıyıcı yolcuya Bilet satmayacak; Yolcunun bu yasaklama kararının varlığına rağmen bir şekilde Bilet almış ve uçuşa kabul edilmiş olması halinde, Biletin geçerli ve kurallara uygun olarak düzenlenmiş olması kaydıyla kendisine yalnızca Bilet için ödemiş olduğu ücreti iade edilecek, Yolcunun başkaca bir tazminat hakkı olmayacaktır. Taşıyıcı bunun yanı sıra güvenlik nedenleriyle veya takdir yetkisini kullanarak aşağıdaki ve benzeri hallerde Yolcu veya Yolcu Bagajını taşımayı reddedebilir;
"8.1.1 Kalkış yapılacak, varılacak veya üzerinden geçilecek ülke veya devletlerin uygulanabilir herhangi bir yasasına, kuralına veya emirlerine uymak için böyle bir ret gerekli ise,
8.1.2 Yolcu davranışı, yaşı veya akli veya fiziki durumu alkol veya herhangi bir uyuşturucunun etkisinde
olması da dâhil olmak üzere;
8.1.2.1 Taşıyıcının özel yardımını gerektirmekteyse veya,
8.1.2.2 Yolcu rahatsızlığa veya diğer Yolcuların şikayetlerine, itirazlarına uçak içerisinde düzenin bozulmasına neden olursa veya,
8.1.2.3 Yolcu kendisine, diğer kişilere, mürettebata veya mallara herhangi bir risk veya tehlike arz ediyorsa,
8.1.2.4 Yolcu uçağa binişi esnasında ya da öncesinde ya da kalkıştan önce uçak içerisinde uçuş veya yer personeline karşı tehditkar, küçük düşürücü, hakaretamiz ve taciz niteliğinde sözler sarf etmiş veya bu tür fiillerde bulunmuşsa;
8.1.2.5 12. Madde hükümlerine aykırı davranmışsa ve bu kapsamda uçuş personelinin talimatlarına uymamışsa;
8.1.3 Yolcunun Taşıyıcı talimatlarına uymaması böyle bir reddi gerekli kılıyorsa veya daha önceki bir uçuşta Taşıyıcının talimatlarını ihlal etmişse veya ihlal edeceğinin düşünülmesini gerektiren haklı bir durumu veya başkaca sebepler varsa,
8.1.4 Yolcu güvenlik kontrolünü reddetmişse veya,
8.1.5 Yolcu uygulanabilir ücreti veya giderleri veya ödenmesi gereken vergileri ödememişse veya Taşıyıcı ve Yolcu (veya Bilet için ödeme yapan kişinin) arasında mutabık kalınan kredi düzenlemeleri gerçekleşmemişse veya,
8.1.6.1 Yolcu gerekli vesaike sahip değilse, veya
8.1.6.2 Yolcunun transit geçiş yapacağı bir ülkeye giriş yapmaya çalışabileceği, veya
8.1.6.3 Yolcunun uçuş esnasında vesaikini imha edebileceği, veya
8.1.6.4 Taşıyıcı tarafından talep edildiği zaman Yolcunun uçuş ekibine teslim etmesi gereken yolculuk vesaikini teslim etmemesi, veya
8.1.7 Yolcu tarafından ibraz edilen Biletin;
8.1.7.1 Yasa dışı elde edilmiş olması veya düzenleyici Taşıyıcı veya Yetkili Acentesi dışında başka bir şahıstan satın alınmış olması, veya
8.1.7.2 Çalınmış veya kayıp edilmiş olduğunun rapor edilmesi, veya,
8.1.7.3 Sahte Bilet olması, veya
8.1.7.4 Taşıyıcı veya Yetkili Acentesi dışında herhangi bir şahıs tarafından üzerinde değişiklik yapılmış veya koparılmış olması, (ki bu durumda Taşıyıcı böyle bir Bilete el koyma hakkınısaklı tutar) veya,
8.1.8 Bileti ibraz eden şahsın, Bilette “Yolcu İsmi“ hanesindeki şahıs olduğunu ispat edememesi (ki bu durumda Taşıyıcı böyle bir Bilete el koyma hakkını saklı tutar)
8.1.9 Yolcunun ibraz ettiği ödül ...... program kurallarına aykırı olarak düzenlenmişse;
-Davalı şirketin müzekkere cevaplarının incelenmesinde; "...... isimli yolcuların Amsterdam aktarmalı İstanbul-Meksika bileti satın aldıkları anlaşılmaktadır. Yolcuların Amsterdam-Meksika biletleri farklı bir havayoluna aittir. Yolcuların 24/11/2021 Türkiye saati ile 10:50 kalkış saatli, .....sayılı uçuşa alınmama sebebi için ilgili istasyonumuzdan bilgi talep edilmiş olup yolcularımızın“şüpheli profil” gerekçesiyle uçuşa kabul edilmedikleri anlaşılmıştır. Konuyla ilgili Sabiha Gökçen İstasyonumuzdan bilgi talep edilmiş olup alınan bilgi Ek-1’de tarafınıza sunulmaktadır." hususlaarına yer verildiği görülmüştür.
-Dosyada mevcut havalimanı kayıtlarının incelenmesinde, davacıların uçuşa alınmamasının tutanak altına alındığı, ilgili tutanakta; "yolcuların ilgili şikayetine istinaden gerekli incelemeler yapılmış ve işlemi yapan görevli personel ile görüşülmüştür. İlgili uçuşa müracaat eden yolculara gidecekleri güzergah halkında sorular yöneltmiş olup tatmin edici bilgiler alınamamıştır. .... gitiklerinde ne yapacaklarına dair soru sorulduğunda ikna edici cevaplar verememiş gittikleri güzergahı hakkında bilg sahibi olmadıkları tespit edilmiştir. 2021 Kasım tarihinde çok fazla yolcunun ..... güzergahı kullanıp AMS istasyonda iltica talep etmesi sebebiyle yetkili ile görüşülüp mutabık kalarak yolcular ofload edimiştir." hususlarına yer verildiği görülmüştür.
-Yine dosyada mevcut kayıtlara göre davacıların davalı şirkete ait .... numarasıyla yaklaşık d 16 saat sonra 25/11/2021 tarihinde gece 02:30 da aktarmasız Meksika' ya ikinci bir bilet almak suretiyle bu bilete 57.372,93 TL ödedikleri ve iş bu bilet ile Meksika'ya yolculuk yaptıkları görülmektedir.
-Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde davacıların davalı şirket tarafından düzenlenen bilet kapsamında 24/11/2021 tarihinde Türkiye saatiyle 10:50 kalkış saatli uçuşlarının bulunduğu, iş bu uçuş kapsamında checkin işlemleri sırasında davacıların uçuşa kabul edilmediği ve davalı şirket tarafından şüpheli profil olarak belirlenmesi nedeniyle uçuşa alınmadıkları sabittir. Yine yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca davalı şirketin bu yetkiye sahip olduğu da kuşkusuzdur.
-Ancak yine yukarıda yer verilen kayıtlarda belirtildiği üzere davacıların henüz 24 saat geçmeden yine davalı firma ile Meksika uçuşu gerçekleştirdikleri ve bu uçuşa sorunsuz olarak kabul edildikleri sabittir.
-Davaya konu olan ilk uçuşta davalı tarafın davacıları şüpheli profil olarak belirlemesinin sebebi "çok fazla yolcunun AMS-MEX güzergahı kullanıp AMS istasyonda iltica talep etmesi" şeklinde genel geçer bir sebebe dayanmaktadır. Yine mevcut tutanaklardan da anlaşıldığı üzere davalı şirketin iş bu sebep yönünden davacıların hangi belgelerinin eksiklik bulunduğu ya da neden şüpheli profil olarak belirlendiklerine ilişkin somut bir gerekçe ortaya koymadığı görülmektedir. Davacıların henüz 24 saat geçmeden ilgili ülkeye aynı hava yolu firması ile uçuş gerçekleştirmesi de bu karineyi desteklemektedir.
-Yine mevcut kayıtlara göre davalı şirket tarafından davacılara biletin sorunsuz olarak düzenlendiği, iptal işleminin check-in aşamasında yapılan kontroller neticesinde verildiği ve yine bu aşamada somut bir gerekçe ortaya konulmadığı görülmektedir.
-Yukarıda yer verilen yasal düzenlemede de belirtildiği üzere "Yolcunun bu yasaklama kararının varlığına rağmen bir şekilde Bilet almış ve uçuşa kabul edilmiş olması halinde, Biletin geçerli ve kurallara uygun olarak düzenlenmiş olması kaydıyla kendisine yalnızca Bilet için ödemiş olduğu ücreti iade edilecek, Yolcunun başkaca bir tazminat hakkı olmayacaktır."
-Bu kapsamda davalı tarafın yasal mevzuat çerçevesinde uçuşa kabul etmeme hakkını kullandığı, davacı tarafın bu kapsamda manevi tazminat ve ek tazminat hakkına sahip olmadığı ancak yine yasal mevzuat ve davalı tarafın davacılara özel somut bir gerekçe göstermemesi ve davacıların aynı uçuşu 24 saat geçmeden aynı hava yolu firması ile gerçekleştirdikleri nazara alınarak, gerçekleştirilmeyen uçuşa ilişkin bedel iadesinin gerektiği Mahkememizce kabul edilmiş, davacılar tarafından ilk uçuş için ödenen 31.374,00 TL bedel ve iş bu bedele işlemiş faiz ile birlikte takibin devamın karar vermek gerekmiştir.
-Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.
-Buna göre davalı borçlu tarafından şirket kayıtları ve bilet bedelleri ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı takip dosyasında davalı takip borçlusu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 31.374,00 TL asıl alacak, 657,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.031,56 TL alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz üzerinden devamına,
-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si üzerinden hesap edilen 6.406,31 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.188,08-TL karar ve ilam harcından peşin harç olarak alınan 882,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.305,68- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 882,40-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti 736,00-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere 5.163,60-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına (%37,25) göre hesap edilen 1.923,96-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama sırasında sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddine karar verilen miktar üzerinden hesap edilen 30.000,00-TL tek vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'nun ...... numaralı arabuluculuk dosyasında suç üstü ödeneğinden karşılanarak ödenen 840,00 TL'nin davanın kabul red oranına (%37,25) göre hesap edilen 312,98-TL'sinin davalıdan, 527,02-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2025
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır