T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/1188 Esas
KARAR NO: 2024/140
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/12/2023
KARAR TARİHİ: 16/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/02/2024
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın Küçükçekmece İcra Dairesinin ... numaralı icra dosyası ile müvekkili davacı hakkında kambiyo senedine dayalı icra takibi başlattığını, müvekkilinin yapılan tebligattan haberi olmadığını, bankalar ve sair şekilde yapılan haciz işlemleri sonrası e devlet üzerinden icra takibinden haberdar olduğunu, Küçükçekmece İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasının alacaklısı davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinin borçluları müvekkil davacı ... ve dava dışı ... dır. İcra dosyasında bulunan icra takibine konu dayanak belgenin kambiyo senedi olduğunu, borçlusu ..., Kefiller ... ve ..., borç miktarı 35.000TL, düzenleme yeri İstanbul, düzenleme tarihi 26.10.2022, ödeme tarihi 15.11.2022, alacaklısı... San ve Tic. Ltd. Şti dir. ... Tarım San ve Tic. Ltd. Şti şirketi tarafından cirolanan senedin davalı ... Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketine verildiğini, icra dosyasında bulunan alacağa konu senet incelendiğinde asıl borçlu ... ın senet üzerinde imzasının bulunmadığının görüleceğini, Türk Ticaret Kanunu İkinci Bölüm Bono veya Emre Yazılı Senet A) Unsurlar başlığı altında 776 ıncı maddede bonoda bulunması gereken unsurların tek tek yazıldığını, ilgili maddenin 1-g fıkrasında düzenleyenin imzasının bonoda bulunması gereken zorunlu unsurlardan olduğunun şüpheye yer vermeyecek şekilde belirtildiğini, müvekkili davacının da imzasını inkar etmemekte olduğunu, senedin ön yüzünde kefil kısmında kendisinin imzasının olduğunu kabul ettiğini, açıklanan nedenler, Yargıtay Kararları, icra dosyası, icra dosyasında bulunan senet aslı birlikte değerlendirilerek neticeten, üzerinde düzenleyen asıl borçlunun imzası bulunmayan kambiyo senedi ile başlatılan icra takibinin iptali ile müvekkili ... in davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitini, müvekkilinin menfi tespit davası açmasına sebep olan icra dosyası alacaklısı davalının haksız ve kötü niyetli olarak başlatmış olduğu icra takibi sebebi ile dava değerinin %20sinden az olmamak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı alacaklı üzerinde kalacak şekilde davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, davalı tarafından davacı aleyhine Küçükçekmece İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan takipte takibe dayanak olan senette asıl borçlu ...'ın imzasının yer almadığı iddiası ile senette ... sıfatına sahip davacının davalı ... borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
-Mahkememizce icra dosyası, ticaret sicil kayıtları ve takibe konu çek sureti celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
-Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Dolayısıyla, kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
-Somut olayda davacı tarafın menfi tespit talebi yönünden iddiası; dava konusu takibe dayanak olan 35.000,00 TL bedelli, 26/10/2022 Tanzim Tarihli,15/11/2022 Vade Tarihli senette asıl borçlu konumunda bulunan ...'ın imzasının yer almadığı hususuna dayanmaktadır.
-Mahkememizce icra dosyası içerisinde bir sureti yer alan takip dayanağı senedin incelenmesinde; senedin ön yüzünde keşideci sıfatıyla ... isminin yer aldığı, yine senedin ön yüzünde ... sıfatıyla Selahattin Taş Hakan Ünver isimlerinin yer aldığı, senedin ön yüzünde düzenleme tarihi ve yerinin altında birbirinde bağımsız iki adet imzanın yer aldığı görülmektedir.
-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir (6102 TTK' nın 778, eTTK. 690, 730).
-Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür.
-... verenin borcu bağımsız bir borçtur, bir diğer ifade ile feri nitelikte değildir. ... ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile, ... verenin sorumluluğu devam eder. ... veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, ... verenin taahhüdü geçerlidir. Yani lehine ... verilenin borcu geçersiz olsa bile, ... veren bu geçersizliği ileri süremez. Lehine ... verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de ... verenin sorumluluğu devam eder. ... veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilir (TTK m.702/2).
-6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi maddesinde ''..bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez'' düzenlemesine yer verilmiştir.
-İmzaların bağımsızlığı (istiklali) şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz, ancak ciro zincirini de koparmaz.
-İmzaların bağımsızlığı ilkesi, ciro zincirinde bulunan imzalardan birinin veya bazılarının sahteliğine dayanılarak menfi tespit davası açılmasına olanak sağlamaz. Diğer bir deyişle, “imzaların istiklali (bağımsızlığı)” ilkesine göre senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Poliçeye imza koyan kişi, diğer imzaların geçersiz veya sahte ya da mevhum kişilere ait olmasının riskini de taşır. Buna göre her imza kendi sahibini, diğer imzalardan bağımsız olarak bağlar. Poliçe üzerinde şekil bakımından tamam ve görünüşe göre sahibini bağlayan bir imzanın bulunması yeterlidir. Kanun yapıcı, 6102 sayılı TTK'nun 677. maddesinde senedin geçerliliğinin, sorumluluktan tamamen bağımsız şekilde mevcut olabileceğini kabul etmiştir. Çekteki imzalar, bu imzalarda ismi geçen şahıslar yönünden herhangi bir sorumluluk yaratmasa bile, senet yine de geçerli kalır. Çekin geçerli kalmasının sonucu ise, diğer imzaların sahiplerinin sorumluluklarının devam etmesidir. (Reha Poroy/ Ünal Tekinalp; Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 17. Baskı, İstanbul 2006, s. 141-142; Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 2.Bası, Ankara 1997, s. 414 vd; Hüseyin Ülgen / Mehmet Helvacı / Abuzer Kendigelen/ Arslan Kaya; Kıymetli Evrak Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2004, s. 126 vd; Naci Kınacıoğlu; Kıymetli Evrak Hukuku, 5.Baskı, Ankara 1999, s. 122 vd; Gönen Eriş; Türk Ticaret Kanunu, Kıymetli Evrak ve Taşıma, Ankara 1988, s. 174 vd- s.286; Yargıtay 11.HD.3.11.1987 tarih, 347/5865 Esas ve Karar sayılı kararı; Oğuz İmregün; Kıymetli Evrak Hukuku, İstanbul 1998, s.58 vd; İsmail Doğanay; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, c.II , 3. Baskı, Ankara 1990 s.1611 vd.).
-Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça senette keşideci sıfatıyla ...'ın ismi yer almasına rağmen imzasının bulunmadığı iddiasıyla senedin geçersiz olduğu iddia edilmiş ise de takip konusu senedin ön yüzünde birbirinde bağımsız iki adet imzanın bulunduğu, bu imzalardan birinin ... sıfatıyla davacıya ait olduğunun davacının da kabulünde olduğu, diğer imza yönünden ise imzaların istiklali prensibi gereğince imzanın keşideciye ait olmadığının ancak ilgili keşideci tarafından ileri sürülebileceği, davacı ... yalnızca bu sebeple menfi tespit talep edemeyeceği, davacı avalin borcunun yukarıda yer verildiği şekilde bağımsız bir borç niteliğinde olduğu sabit olduğudan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİ ile;
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 747,20-TL harçtan mahsubu ile bakiye 319,60-TL harcın davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ve dosyada mevcut evrak asıllarının iadesi akabinde ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır