T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/577 Esas
KARAR NO: 2024/115
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/06/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... Mah. ... Sok. No:.../İstanbul adresindeki ... isimli ... ticaret sicil nolu ticari işletmede 24.05.2023 tarihinde yaşanan su baskını nedeniyle işletmenin Muhasebe Biriminde bulunan iki adet bilgisayarda harddisk yanması sorunu gerçekleşmiş olduğunu, söz konusu bilgisayarlar içerisinde e-defter beratlarının asıl ve yedeklerini bulunduran bilgisayarlar olduğunu, su baskını ve buna bağlı harddisk yanması sonucu 2022 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları ve 2023 yılı Ocak ayına ait e-defter beratlarının zayi olduğunu beyanla; 2022 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları ve 2023 yılı Ocak ayına ait e-defter beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince ticari defterlerinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. " hükmü düzenlenmiştir.
TTK'nın 64/3. Maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.
.... tarih ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren ... Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir (Bkz. Tebliğ m.4.4.1-e).
Öte yandan, aynı tebliğin 7.1. Maddesininde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri; Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir.
TTK'nın 82/7. Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.
Davacı taraf he ne kadar şirkete ait ... Mah. .... Sok. No:.../İstanbul adresindeki ... isimli ... ticaret sicil nolu ticari işletmede 24.05.2023 tarihinde yaşanan su baskını nedeniyle işletmenin Muhasebe Biriminde bulunan iki adet bilgisayarda harddisk yanması sorunu gerçekleşmiş olduğunu, söz konusu bilgisayarlar içerisinde e-defter beratlarının asıl ve yedeklerini bulunduran bilgisayarlar olduğunu, su baskını ve buna bağlı harddisk yanması sonucu 2022 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları ve 2023 yılı Ocak ayına ait e-defter beratlarının zayi olduğunu beyanla; 2022 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları ve 2023 yılı Ocak ayına ait e-defter beratlarının zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talepli dava açmış ise de Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan davacı şirketin dava konusu e-Defterlerinin ve beratlarının ikincil örneklerinin muhafaza edilip edilmediği sorulmuş olup alınan yazı cevabında 2022/Ekim Kasım-Aralık ve 2023/Ocak ayına ait e-defter ve berat dosyalarının bilgi işlem sistemine yüklendiği ancak dönem beratlarına ilişkin e -defter ikincil kopyalarının ise yüklenmediği bildirilmiş olup davacı,su baskınından önce, elektronik ortamda tutulan kayıtların yedeklemesini gerekli sıklıkta ve düzenli olarak yapmamış olup davacı, basiretli bir tacir kabul edildiğinden davacıdan beklenen gerekli sıklıkta, düzenli ve güvenli bir sistemle yedekleme yapmasıdır. Davacı, basiretli tacir olmanın gereği olarak bu sistemi davaya konu su baskınından önce kurmamış ve gerekli sıklıkta, düzenli ve güvenli bir sistemle yedekleme yapmadığı anlaşılmakla zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE;
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 296,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 158,20 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının ilgili tarafa derhal iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır