T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/628 Esas
KARAR NO: 2023/690
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/06/2023
KARAR TARİHİ: 23/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/06/2023
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket asansör kurulumu, bakım, onarım ve hizmet işi ile uğraştığını, arıza ve bakım işleri ile ilgilenecek bir elamana ihtiyaç olunca ... isimli kişiyi Nisan ayı başında teknik personel olarak işe aldıklarını, arıza ve bakım işlerine gitmek için araca ihtiyaç olduğundan bu nedenle müvekkiller ile davalı araç kiralama şirketi arasında iş için kullanılmak üzere 03.04.2023 tarihinde 1 aylık süreli ... marka .... plakalı araç için aylık KDV dahil 6.650 TL ödenmek üzere bir araç kiralama sözleşmesi ve bu sözleşme ekinde teminat olarak sözleşme ekinde olacak şekilde boş senet imzalandığını, (EK 1 araç kiralama sözleşmesi ve ekli boş imzalı teminat senedi) yapılan sözleşme gereğince davacılar tarafından 6.650 TL araç kiralama bedeli 2.250 TL teminat depozito ve 500 TL HGS bedeli olmak üzere hepsi peşin olarak davalıya ödendiğini, . (EK 2 kiralık araç için peşin ödeme belgesi) ayrıca iş için belirtilen kiralık aracı kullanacak olan müvekkil şirkette teknik personel olarak çalışan .... 'de aracı kullanacağından dolayı davacılarca imzalanan sözleşmeye ek olarak araç kiralama sözleşmesi imzaladığını, EK 3 şirket çalışanı .... ile yapılan ek sözleşme) sözleşme düzenlendikten sonra aynı gün, kiralanan .... plakalı ... marka araç 03.04.2023 tarihinde teslim formu ile davacı şirket çalışanı ....' e araçtaki mevcut küçük hasarlarda formda belirtilerek teslim edildiğini, müvekkili şirket çalışanı ... düzenlenen kaza tespit tutanağına göre resmi tatil olan ve Ramazan bayramının 2. günü olan cumartesi günü, iş çalışma saatleri dışında 22.04.2023 tarihin de saat 17.18 sularında Kartal ilçesi .... caddesi üzerinde .... ormanı yönüne seyir halindeyken aracın hakimiyetini kaybederek tek taraflı kaza yaparak kullandığı kiralık araç ile takla atmış ve araçta hasar meydana geldiğini, yine düzenlenen tutanağa göre ....'ın alkollü olduğu ve alkollü araç kullandığı tespit edildiğini, müvekkili şirket kazayı yapan çalışanı olan ....'tan kazayı sorduğunda Ramazan bayramın 2. günü .... ormanlarına giderken alkollü olarak araç kullanırken araç hakimiyetini kaybedip kaza yaptığını beyan ettiğini, davalı şirket ile yapılan görüşme de sözkonusu kazaya karışan araçta çok hasar çıkması nedeniyle perte ayrılacağını hasar miktarının fazla olduğunu daha çok zararlı çıkacaklarını belirterek iyiniyetli olarak kaza sebebiyle oluşan zarar ne kadar ise ödemek isteyen müvekkiller bu iyinetli davranışlarından dolayı bir şekilde müvekkiller ikna edilerek aralarında 06.06.2023 tarihinde defter yaprağı üzerine bir sözleşme tanzim ettiklerini, bu yapılan sözleşme uyarınca ...plakalı araç için oluşan hasar, iş ve değer kaybı olarak toplam 360.000 TL belirlendiğini, bu bedel için ise 07.06.2023 vade tarihli 160.000 TL lik bir adet senet, 07.07.2023 vade tarihli 100.000 TL lik bir adet senet, 07.08.2023 vade tarihli 100.000 TL lik bir adet senet olarak düzenlendiğini, (EK 9 senet fotokopileri) bu senetlerden 07.06.2023 vade tarihli 160.000 TL lik senet bedeli 09.06.2023 tarihinde davalı şirketin hesabına EFT yapılarak ödendiğini, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde aracın perte ayırılıp ayrılmadığı ve ne kadar hasar çıktığı buna ilişkin ekspertiz raporlarının ve yapılan tamirat nedeniyle faturaların gönderilmesi istenmiş ise de davalı şirket bir türlü aracın perte ayrıldığına ilişkin belgeleri ve yapılan tamiratlara ilişkin faturaları göndermediğini, tramerden mesaj yolu yapılan sorgulama da aracın perte ayrılmadığı ve 22.04.2023 tarihli kazaya ilişkin hasar durumunun da görünmediği bilgisine ulaşıldığını, ayrıca söz konusu tramerden gelen mesaj içeriğinde 28.01.2017 tarihli yapılan bir kazada aracın km.nin 86.125 km olduğu, daha sonra 28.06.2018 tarihinde yapılan kazada ise araç km.sinin 54.968 km olduğu görüldiğünü, daha sözleşmenin başında ve sözleşme imzalandıktan sonra aracın km ile oynanmış kusurlu ve ayıplı araç müvekkile teslim edildiğini beyanla bedelsiz kalmış olan söz konusu 07/07/2023 vade tarihli 100.000,00 TL senet ve 07/08/2023 vade tarihli 100.000,00 TL'lik senet olmak üzere her iki bono nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, ayrıca taraflarca düzenlenen 1 aylık araç kiralama sözleşme süresi sona erdiği için sözleşme ekinde düzenlenen teminat olarak davalının sözleşme ile birlikte imzalattığı boş teminat senedinin de iadesine ve bu senetten kaynaklı da hiçbir borçlarının olmadığının tespitine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, 07/07/2023 vade tarihli 100.000,00 TL senet ile 07/08/2023 vade tarihli 100.000,00 TL'lik senedin bedelsiz kaldığı iddiasına dayanan menfi tespit istemine ilişkindir.
-Somut olayda davacı taraf davalı ile aralarındaki araç kiralama ilişkisi nedeniyle bir ilişkinin olduğunu, bu ilişkinin sona erdiğini bunun dışında başkaca bir alacak-borç ilişkisinin mevcut olmadığını, senetlerin bedelsiz kaldığını senetlerden dolayı borçlu olmadığı iddia ve beyan ettiği görülmektedir.
-Buna göre öncelikle dava şartları yönünden görev hususunun irdelenmesi gerekmektedir.
-6100 Sayılı HMK'nın 4. maddesinde Sulh Hukuk Mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu davalar düzenlenilmiş olup, “a” bendi, “Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, görürler.” hükmünü içermektedir.
-Dava konusu senedin doğmasına neden olarak gösterilen akdi ilişkinin taraflar arasındaki kira ilişkisinden kaynaklandığı, davacı tarafın da kabulündedir. Buna göre takibe ve davaya konu bononun kira sözleşmesi nedeniyle teminat olarak verilip verilmediğinin belirlenmesi taraflar arasındaki kira sözleşmesine dayanılarak belirlenebilecektir.
-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, açıkça kira ilişkisinden doğduğuna göre; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yukarıda zikredilen 4/1-a maddesi gereğince huzurdaki davanın da Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
-Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1). Bir mahkemenin verdiği görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiş ise bu görevsizlik kararı, dosyanın gönderildiği mahkemeyi bağlamaz. Bu mahkeme de kendisinin görevli olmadığına, ilk mahkemenin görevli olduğuna veya bir başka mahkemenin görevli olduğuna karar verebilir.
-Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık kira sözleşmesinden yani kira ilişkisinden kaynaklanmakta olduğu ve dava konusu kambiyo senedinin taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine dayanılarak teminat senedi olarak tanzim edildiğinin iddia edildiği, ve uyuşmazlığın çözümünde kira sözleşmesinin irdelenmesi gerektiği, uyuşmazlığa bakma, delilleri değerlendirip sonuçlandırma görevinin mahkememize değil, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 4/1-a maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğu, dolayısıyla mahkememizin görevsiz olduğu kanaatine varılmakla; HMK.'nun 114. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın davaya bakmaya mahkememiz görevli olmadığından HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle Usulden Reddine,
2-6100 s. HMK'nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulduğu takdirde işbu dava dosyasının görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne. gönderilmesine,
3-6100 s. HMK' nun HMK' nun 20/1. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde davacı tarafça mahkememize başvurulmadığı taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-6100 s. HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri, vekalet ücreti ve harcın görevli mahkemece karar altına alınmasına,
5-6100 s. HMK' nun 333/1. maddesi gereğince işbu kararın kesinleşmesinden sonra gider avansından artan kısmının davacılara iadesine,
6-Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenecek olan istinaf yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır