T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/638
KARAR NO: 2023/694
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2023
KARAR TARİHİ: 27/06/2023
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 03/07/2023
DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Tarafların 90'lı yıllarda ortak olarak kat karşılığı inşaat işlerini yaptığını, yapılan bu ortak işlerde müvekkilinin belirli bir sermaye koymak suretiyle, hemk sermaye olarak hem de inşaatın ruhsat ve projelerinin hazırlatılması, inşaatların başından sonuna kadar inşa edilip tamamlanması işlerini deruhte ederek , yani ayrıca emek ve mesaisini de davalı ile üstlendikleri işlere tahsis ederek ortaklığa katkı sağladığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu arsada da bu ortaklık kapsamında kat karşılığı inşaat yapıldığını, arsa sahibinden, inşaat başlamadan önce yapılacak inşaat işinin karşılığı olarak belirli bir hisse devir alındığını, anak aradaki güven nedeniyle müvekkilinin hissesine düşecek taşınmazların/ dairenin tapularının, inşaatın tamamlanmasını müteakiben davalı tarafından ileride müvekkiline devredilmesi kaydıyla, işlemleri basitleştirmek için ve de işin başında taraflar arasındaki akrabalık ve güven ilişkisine de itimaden, kat karşılığı alınan bu hissenin tamamının davalı adına tescil olunduğunu, davalının bina yapılmadan önceden müvekkili ile ortak oldukları kat karşılığı inşaat işinin gereği olarak arsa sahibinden avans niteliğinde hisse devri alarak adına tescil ettirdiği arsada müvekkilinin inşaa etmiş olduğu binada ekte sunulan harici devir sözleşmesi ile müvekkilinin sunduğu emek ve sermayenin karşılığı olarak müvekkiline devrettiğini, bu dairenin müvekkiline ait olduğunu kabul ve beyan ettiğini, davalı, davaya konu taşınmazın tapu devir işlemlerinden kaçındığını beyanla fazlaya ilişkin hakları dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.500.000 TL alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiz oranı üzerinden hesap edilecek faizle ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, 6100 Sayılı H.M.K.'nun 400'ncü Madde hükmü uyarınca, davaya konu ..., ....Sok., ... Pafta, ... no'lu Parsel'deki arsada bulunan 10 dış kapı no'lu binadaki, 9 no'lu Daire'nin güncel değerinin bilirkişi marifetiyle tespitine, ihtiyati tedbir olarak davaya konu ... yolu, ... Sok., ... Pafta, ... Parsel no'lu arsa ve arsada bulunan 10 dış kapı no'lu binadaki davalının hissesine, dava sonuçlanana kadar başkasına devrini önleyici nitelikte ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Konut ya da tatil amaçlı taşınmaz satışları da Yasa'nın öngördüğü şartları taşıdığı sürece, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındadır. Ne var ki her alıcının "tüketici" olarak kabulü mümkün değildir. Yasanın lafzından da anlaşıldığı üzere, alıcının "tüketici" olarak kabul edilebilmesinin ilk koşulu, ticari veya mesleki olmayan bir amaçla hareket etmiş olmasıdır. Buna göre, bir malı olduğu gibi ya da işleyerek bir başkasına satanlar, kâr karşılığı devretmek üzere satın alanlar, yine bir mal veya hizmeti mesleki veya ticari amaçlarla satın alanlar tüketici olarak kabul edilemeyeceklerdir. Bu gibi hâllerde, satış konusu mal, herhangi bir şekilde ticari hayata geri döndüğünden, "tüketici işlemi"nden söz etmek mümkün değildir. O halde; bir mal veya hizmeti, kişisel ihtiyaçları dışında satın alanlar, "tüketici" olarak kabul edilemeyecekleri gibi, bu gibi durumlarda "tüketici işlemi"nden de söz etmek mümkün değildir. (Bkz. Y.13. Hukuk Dairesinin, 20/12/2018 tarihli 2016/29575 esas 2018/12493 karar sayılı; 2016/22782 esas, 2018/2040 karar sayılı ; 13/1/2014 tarihli 2013/25519 esas, 2014/200 karar sayılı ; 29/9/2015 tarihli, 2015/3653 esas, 2015/27998 karar sayılı ; 27/9/2018 tarihli, 2018/2967 esas, 2018/8668 karar sayılı ; 8/2/2018 tarihli, 2017/9591 esas, 2018/1481 karar sayılı kararları)
Somut olayda, davacı taraf tarafların ortak olarak kat karşılığı inşaat sözleşmeleri yaptıklarını, yapılan bu işlerde müvekkilinin gerek sermaye koymak, gerekse inşaatın ruhsat ve projelerinin hazırlanması ve inşaatın tamamlanması işlerini ifa ederek ortaklığı katkı sağladığını, tarafların arasındaki güven nedeniyle taşınmazın davalı adına tescil edildiğini belirterek tapunun iptali ile adına tescilini talep etmiştir. Türk Borçlar Kanununun 620. maddesinde "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir." hükmüne yer verilmiştir. Adi ortaklık TBK'nın 620 ve devam eden maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı yan, dava dilekçesindeki ifadelerinden taraflar arasında adi ortaklık bulunduğundan bahisle tapunun iptalini talep etmiştir. Tarafların tacir olmadığı, davanın mahiyeti itibariyle de mutlak ticari dava olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla davanın görev dava şartı yokluğundan reddine, mahkememizin görevsizliğine, dosyanın karar kesinleştiğinde görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevli olmaması nedeniyle, HMK'nun 114/.1.(c).b,115. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet görevsizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceğine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle karar verildi. 27/06/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır